Anh Bùi Văn Khánh, 42 tuổi, từng là cán bộ ủy ban xã Vân Sơn, Phú Thọ suốt 19 năm. Năm 2024, anh quyết định nghỉ việc để mở homestay từ nhà sàn cũ của gia đình, trở thành người tiên phong làm du lịch cộng đồng tại xóm Bắc Thung. "Bạn bè, hàng xóm, ngay cả bố mẹ cũng bảo tôi điên rồ khi bỏ việc công việc ổn định để mở homestay", anh kể với Tri Thức - Znews.
Người đầu tiên làm homestay ở Bắc Thung
Thời điểm đó, du lịch cộng đồng còn xa lạ với người dân trong xóm. Anh Khánh cho rằng nếu không ai làm trước thì bà con khó tin tưởng, nên anh xin làm trước. Việc cải tạo nhà sàn gặp nhiều trở ngại, từ sự phản đối của gia đình vì nhà sàn là nơi thờ cúng tổ tiên, đến ánh nhìn hoài nghi từ hàng xóm cho rằng Bắc Thung xa trung tâm, đường khó đi, khó hút khách.
Không có kiến trúc sư, anh tự tính toán, tự làm và điều chỉnh. Homestay chính thức đón khách từ ngày 28/5/2024 theo mô hình sàn ngủ cộng đồng, sức chứa khoảng 25 người. Sau đó, anh mở rộng thêm một sàn nhỏ khi lượng khách tăng.
Chưa bao giờ nản
Năm đầu tiên, lượng khách rất ít vì chưa được quảng bá. Niềm tin dần có cơ sở khi các công ty du lịch đưa khách nước ngoài về trải nghiệm đời sống nông nghiệp như cày, cấy, trồng ngô. Du khách thích thú với vẻ nguyên sơ và khuyên anh giữ lại những gì tự nhiên nhất.
Hè năm nay, câu chuyện "Bí thư xứ Mường" Nguyễn Duy Tư quay video giới thiệu du lịch cộng đồng ở Bắc Thung lan tỏa trên mạng xã hội, giúp điểm đến được nhiều người biết tới. Nhờ đó, lượng khách đến homestay của anh Khánh tăng rõ rệt. Theo anh, cơ sở gần như ngày nào cũng có khách, riêng lượng khách Việt tăng khoảng 70% so với cùng kỳ năm ngoái.
Hỗ trợ từ địa phương và định hướng tương lai
Gia đình nhận được sự hỗ trợ vật chất từ địa phương và ngành văn hóa, gồm chăn, đệm, tủ lạnh. Homestay phục vụ các món ăn dân dã như gà, chả lá bưởi, ốc đá, da trâu nấu môn theo mùa. Anh Khánh nói: "Mình có gì thì làm cái đó, mùa nào thức nấy".
Về lâu dài, anh mong Bắc Thung có thêm trải nghiệm như săn mây, đi chợ phiên, tham quan hang động, khôi phục nghề truyền thống, kết nối du lịch với nông sản địa phương. Sau 2 năm, thu nhập chưa cao nhưng anh thấy công việc ổn định và phù hợp. Điều khiến anh vui nhất là đã có thêm hộ khác bắt đầu làm du lịch. "Nếu mình không làm trước, sau này có thể người khác đến làm, còn người dân địa phương lại trở thành người làm thuê trên chính đất của mình", anh nói.
