Sau sáp nhập, Khánh Hòa không chỉ là điểm đến của biển xanh cát trắng mà đang định vị mình như một vùng du lịch biển đảo tích hợp, cao cấp và bền vững, một trong bốn trụ cột thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số của tỉnh. Không phải ngẫu nhiên mà 4 tháng đầu năm 2026, khách quốc tế đến Khánh Hòa tăng 33,8% trong khi bình quân cả nước chỉ đạt 12,4%. Đằng sau con số đó là một chuyển dịch lớn hơn đang diễn ra.
Tăng trưởng vượt bậc và mục tiêu hai con số
Giai đoạn 2020-2025, tổng doanh thu du lịch Khánh Hòa ước đạt 185.145 tỉ đồng, tốc độ tăng trưởng bình quân 62,2%/năm, gấp khoảng hai lần mức tăng trưởng bình quân cả nước. Tổng lượt khách tham quan, nghỉ dưỡng ước 49,6 triệu lượt, trong đó khách quốc tế 13,6 triệu lượt với tốc độ tăng trưởng bình quân 64,5%/năm. Bước sang năm 2026, đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì: 4 tháng đầu năm, tỉnh đón khoảng 3,5 triệu lượt khách lưu trú, tăng 24,4% so với cùng kỳ; tổng thu từ du lịch ước đạt 27.415 tỉ đồng, tăng 34,6%.
UBND tỉnh Khánh Hòa chỉ đạo đồng bộ các giải pháp thúc đẩy du lịch theo phương châm "một cung đường, nhiều điểm đến", hình thành chuỗi sản phẩm du lịch đặc thù gắn với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số theo Nghị quyết số 01 của Tỉnh ủy. Theo ông Nguyễn Long Biên, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Khánh Hòa, tỉnh đang tập trung mở rộng không gian du lịch, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ, với mục tiêu đưa Khánh Hòa trở thành trung tâm du lịch biển tầm quốc gia và quốc tế.
Hệ thống vịnh và đảo - lợi thế cạnh tranh hiếm có
Từ 1.7.2025, bản đồ du lịch Khánh Hòa được vẽ lại hoàn toàn. Tỉnh Khánh Hòa mới sở hữu gần 200 đảo, 4 vịnh lớn gồm Vân Phong, Nha Trang, Cam Ranh và Vĩnh Hy, cùng đường bờ biển dài nhất cả nước với gần 500 km.
Ông Phạm Minh Nhựt, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Nha Trang - Khánh Hòa, nhận định sáp nhập với Ninh Thuận cũ là tiền đề để định hình một hệ sinh thái du lịch liên kết vùng, vừa có sự tương đồng nhưng vẫn có nhiều sự khác biệt, giúp tối ưu hóa nguồn lực và tăng sức hút du lịch quốc tế.
Ông Nguyễn Phi Hồng Nguyên, Chi hội phó Chi hội Lữ hành thuộc Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa, phân tích: Khánh Hòa đang hình thành một "hệ sinh thái du lịch biển" liên hoàn trải dài từ bắc vào nam với hệ thống vịnh, bán đảo, đảo và vùng ven biển có giá trị đặc biệt hiếm có tại VN. Từ vịnh Vân Phong nơi định hình cảng biển và du lịch nghỉ dưỡng cao cấp, đến vịnh Nha Trang là biểu tượng du lịch quốc gia, rồi Cam Ranh là trung tâm nghỉ dưỡng quốc tế mới nổi, tất cả đang tạo nên một "chuỗi không gian biển đảo" có khả năng cạnh tranh khu vực. Sau sáp nhập, chuỗi đó còn kéo dài thêm xuống phía nam với vịnh Vĩnh Hy và Khu du lịch quốc gia Ninh Chữ.
Tháng 4.2026, UBND tỉnh Khánh Hòa công bố quy hoạch Khu du lịch quốc gia Ninh Chữ được Thủ tướng phê duyệt tại Quyết định số 384/QĐ-TTg ngày 4.3.2026, với quy mô hơn 12.000 ha, phát triển theo mô hình tuyến đa trung tâm gồm 3 phân vùng, 8 phân khu chức năng. Ông Nguyễn Long Biên nhấn mạnh quy hoạch này mở ra cơ hội thu hút đầu tư và hình thành cực tăng trưởng mới ở khu vực phía nam, điều mà trước sáp nhập hoàn toàn không có trong tầm nhìn quy hoạch của tỉnh.
Sức hút của hệ thống biển đảo liên hoàn đó đang được kiểm chứng bằng thực tế. Mỗi ngày bến tàu du lịch Nha Trang phục vụ 3.000-3.500 lượt khách vào thời điểm thấp điểm, vượt 17.000 lượt/ngày vào cao điểm.
Nâng cấp sản phẩm, hướng đến phát triển bền vững
Mở rộng không gian là điều kiện cần, nhưng điều kiện đủ để định vị thương hiệu biển đảo cao cấp chính là nâng cấp chất lượng sản phẩm. Ông Hồng Nguyên nhấn mạnh nếu trước đây khu vực Nha Trang chủ yếu được nhận diện bởi biển đẹp và nghỉ dưỡng đại trà, thì nay Khánh Hòa có cơ hội nâng cấp thành một "đô thị biển đa tầng trải nghiệm" với nhiều phân khúc cao cấp hơn: du thuyền, nghỉ dưỡng wellness, thể thao biển quốc tế, MICE ven biển và nghỉ dưỡng dài ngày. Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa được tỉnh giao vận động doanh nghiệp thành viên xây dựng sản phẩm hướng đến phân khúc khách có mức chi tiêu cao.
Trên đảo Hòn Tre giữa vịnh Nha Trang, VinWonders đang là hình mẫu rõ nét nhất của hướng khai thác du lịch biển đảo theo chiều sâu. Du khách di chuyển bằng cáp treo vượt biển vào đảo, trải nghiệm thủy cung Vương Quốc Hải Thần quy mô gần 4.000 m² với hơn 15.000 cá thể sinh vật biển thuộc trên 100 loài quý hiếm, đường hầm kính 360 độ dài 100 m, sản phẩm khai thác trực tiếp từ tài nguyên đại dương mà không phá vỡ hệ sinh thái. Cùng với Stunt Show thực cảnh trên biển và cáp treo vượt vịnh, VinWonders cho thấy đảo không chỉ là nơi tắm biển mà có thể trở thành điểm đến giải trí đẳng cấp gắn liền với bản sắc biển.
Ông Martin Koerner, Giám đốc thương mại Tập đoàn The Anam, nhận định xu hướng thị trường đang dịch chuyển rõ rệt khi du khách ngày càng tìm kiếm "nghỉ dưỡng cao cấp mang bản sắc địa phương" thay vì sản phẩm đại trà. Khánh Hòa là điểm sáng trong việc tiếp tục giới thiệu những giá trị văn hóa độc đáo và dịch vụ đẳng cấp ra với thế giới.
Song song với phân khúc cao cấp, Khánh Hòa cũng đang đặt nền móng cho du lịch biển đảo bền vững từ cộng đồng. Tháng 4.2026, UBND P.Nha Trang tổ chức hội thảo tham vấn dự án thí điểm du lịch cộng đồng xanh tại làng chài đảo Bích Đầm, do Quỹ Môi trường toàn cầu và UNDP tài trợ. Dự án gắn hoạt động du lịch với bảo tồn rạn san hô và hệ sinh thái biển vịnh Nha Trang, đồng thời phát huy giá trị văn hóa làng chài thành tài nguyên du lịch đặc sắc. Các chuyên gia thống nhất Bích Đầm có tiềm năng trở thành hình mẫu nhân rộng ra các cộng đồng biển đảo khác trong tỉnh và các tỉnh ven biển có điều kiện tương đồng.
Về thị trường khách quốc tế, Khánh Hòa đang chủ động đa dạng hóa. Từ đầu năm 2026 đến nay, Khánh Hòa đã đón 31 chuyến tàu biển quốc tế với hơn 47.400 du khách lên bờ tham quan. Theo lịch đăng ký từ các hãng tàu biển, dự kiến trong năm 2026, Khánh Hòa sẽ đón thêm 18 chuyến. Việc liên tục đón các chuyến tàu du lịch biển không chỉ góp phần gia tăng lượng khách quốc tế, mà còn góp phần quảng bá hình ảnh du lịch Khánh Hòa ra thế giới.
Khánh Hòa đặt mục tiêu đến năm 2030 đón 33 triệu lượt khách, tổng thu đạt 9 tỉ USD, đóng góp khoảng 20% GRDP, phát triển theo 4 trụ cột: biển đảo, văn hóa, sinh thái và đô thị thông minh.
Với 4 vịnh lớn, gần 200 đảo và đường bờ biển dài nhất VN, Khánh Hòa đang có trong tay những lợi thế mà ít địa phương nào ở Đông Nam Á có thể sánh được. Nhưng nhiều chuyên gia cũng chỉ ra, tất cả chỉ phát huy hết tiềm năng khi tư duy phát triển thực sự chuyển từ "điểm đến đơn lẻ" sang "vùng du lịch biển tích hợp", nơi mỗi vịnh, mỗi đảo, mỗi làng chài đều là một mắt xích trong chuỗi giá trị chung.
