Du lịch Việt Nam 'khát' nhân lực chất lượng cao, dự báo tạo 10,5 triệu việc làm đến 2030
Thông tin này được chia sẻ trong chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Chọn ngành học tương lai: Đào tạo nhân lực khối ngành du lịch - dịch vụ" do Báo Thanh Niên tổ chức chiều ngày 19 tháng 3. Chương trình được phát trực tiếp trên các nền tảng thanhnien.vn, fanpage Facebook, kênh YouTube và TikTok của Báo Thanh Niên, thu hút sự quan tâm lớn từ học sinh, sinh viên và phụ huynh.
Nhu cầu nhân lực du lịch - dịch vụ tăng mạnh
Tiến sĩ Võ Thanh Hải, Phó giám đốc thường trực Đại học Duy Tân, nhận định nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực du lịch - dịch vụ sẽ tăng nhanh chóng trong thời gian tới. Tuy nhiên, thị trường lao động đòi hỏi lực lượng lao động chất lượng cao, với kỹ năng chuyên nghiệp và năng lực hội nhập quốc tế vượt trội.
Theo Quyết định số 509/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 13 tháng 6 năm 2024, Quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã được phê duyệt. Mục tiêu đến năm 2030, du lịch Việt Nam sẽ thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, phát triển bền vững theo hướng tăng trưởng xanh và trở thành điểm đến có năng lực phát triển hàng đầu thế giới.
Tiến sĩ Hải cho biết thêm: "Giai đoạn 2025-2030, lĩnh vực này dự kiến tạo ra khoảng 10,5 triệu việc làm, trong đó có khoảng 3,5 triệu việc làm trực tiếp. Hàng năm, quy mô nhân lực cần bổ sung khoảng 30.000 - 40.000 lao động mới. Tuy nhiên, yêu cầu về chất lượng nhân sự tập trung cao vào kỹ năng chuyên môn, quản lý, ngoại ngữ, giao tiếp và kỹ năng số. Xu hướng mới đòi hỏi nhân lực phải thích ứng với du lịch thông minh, du lịch xanh và chuyển đổi số."
Mức lương hấp dẫn và vị trí thiếu hụt
Tiến sĩ Võ Thanh Hải cũng chỉ ra rằng ngành du lịch đang khan hiếm nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt ở các vị trí như quản lý điểm đến, quản lý điều hành, hướng dẫn viên chuyên nghiệp, quản lý tour, chuyên viên marketing du lịch và nhân sự khách sạn/nhà hàng.
Về thu nhập, mức lương trung bình trong ngành du lịch năm 2025 được dự báo dao động từ 7-15 triệu đồng/tháng cho nhân viên mới, và 20-50 triệu đồng/tháng cho cấp quản lý hoặc hướng dẫn viên có kinh nghiệm lâu năm. Cụ thể, vị trí điều hành/marketing có mức lương khoảng 10-15 triệu đồng/tháng, trong khi hướng dẫn viên tour cao cấp có thể đạt tới 40 triệu đồng/tháng.
Thạc sĩ Huỳnh Vũ Chi, Phó giám đốc Trung tâm Tư vấn-Tuyển sinh, Trường Đại học Kinh tế-Tài chính TP.HCM (UEF), đồng tình: "Trong bối cảnh hiện nay, du lịch được định hướng là ngành kinh tế mũi nhọn, do đó đang rất 'khát' nhân lực. Dự báo, sẽ có một số vị trí việc làm rất cần thiết thuộc ba nhóm chính: vận hành, kinh doanh và quản lý điều hành."
Những kỹ năng cần thiết cho ngành du lịch
Theo tiến sĩ Võ Thanh Hải, trong ngành dịch vụ du lịch, vai trò con người là yếu tố then chốt. Ngoài kiến thức chuyên môn, người làm trong khối ngành này cần học tốt các môn xã hội như lịch sử, địa lý, giáo dục công dân. Đồng thời, khả năng giao tiếp tốt và thành thạo nhiều ngoại ngữ là không thể thiếu. Do tính chất công việc áp lực, sức khỏe tốt và khả năng xử lý tình huống nhanh nhạy cũng là những yêu cầu quan trọng.
Tiến sĩ Hải nhấn mạnh: "Với những yếu tố ban đầu này, kết hợp với quá trình đào tạo thực tiễn từ giảng đường và thực hành tại doanh nghiệp, sinh viên có thể tham gia thị trường lao động không chỉ trong nước mà cả khu vực và quốc tế."
Thạc sĩ Huỳnh Vũ Chi nêu quan điểm: "Không phải cứ thích là có thể làm du lịch mà bản chất đây là ngành dịch vụ, phục vụ con người. Do đó, khi chọn ngành này, thí sinh cần tự đặt câu hỏi là có thích và có phù hợp không. Ngoài kiến thức chuyên môn, người học cần chú trọng nhiều kỹ năng mềm để có thể làm và phát triển trong nghề."
Thạc sĩ Trương Quang Trị, Phó trưởng phòng Công tác sinh viên Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, bổ sung: "Du lịch là ngành nghề tiếp xúc nhiều với con người. Ngoài chuyên môn, những yếu tố cần thiết khác bao gồm: kỹ năng giao tiếp, khả năng thích nghi, xử lý tình huống tốt; có sự kiên trì và yêu thích khám phá."
Đào tạo và cơ hội phát triển
Thạc sĩ Tăng Thông Nhân, Phó trưởng khoa Du lịch-Nhà hàng-Khách sạn Trường Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH), cho biết số lượng doanh nghiệp du lịch, lưu trú và ẩm thực đang tăng cao, cùng với lượng khách du lịch quốc tế vào Việt Nam ngày càng tăng, dẫn đến nhu cầu nhân lực trong ngành này rất lớn.
Thạc sĩ Huỳnh Văn Thanh, Phó ban tuyển sinh Đại học Gloucestershire Vietnam, thông tin về chương trình liên kết với Trường Đại học Kinh tế-Tài chính TP.HCM (UEF) tuyển sinh các ngành thuộc lĩnh vực du lịch - dịch vụ như quản trị khách sạn, quản trị nhà hàng và nghệ thuật ẩm thực. Sinh viên học trong 4 năm sẽ nhận bằng của Anh quốc. Chương trình xét điểm dựa trên thi tốt nghiệp THPT, học bạ, V-SAT và điểm thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TP.HCM.
Thạc sĩ Thanh lưu ý: "Khi chọn học chương trình của Gloucestershire Vietnam, nếu chưa có đầu vào tiếng Anh, năm đầu tiên các em sẽ được rèn luyện 6 cấp độ tiếng Anh, năm 2 bắt đầu học một số môn liên quan đến chuyên ngành bằng tiếng Anh. Nếu sinh viên đã đáp ứng yêu cầu đầu vào tiếng Anh như IELTS thì có cơ hội nhận học bổng của trường và rút ngắn thời gian học."
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của ngoại ngữ trong ngành du lịch. Thạc sĩ Huỳnh Vũ Chi cho rằng ngoại ngữ giúp nhân sự phát triển và tiến xa trong nghề, trong khi thạc sĩ Trương Quang Trị khuyến nghị học thêm ngoại ngữ thứ hai để tăng lợi thế cạnh tranh. Tiến sĩ Võ Thanh Hải nhấn mạnh cần hiểu sâu văn hóa, lịch sử và con người của các quốc gia, xem ngoại ngữ như một ngôn ngữ để thành công trong lĩnh vực này.
