Dòng người bất chấp mưa phùn đổ về Am Tiên trước thời khắc 'mở cổng trời'
Ngày mùng 7 Tết Bính Ngọ, khung cảnh đất trời tại khu vực Núi Nưa, xã Tân Ninh, tỉnh Thanh Hóa chìm trong màn mưa phùn và mây mù mờ ảo. Thế nhưng, điều kiện thời tiết khó khăn này hoàn toàn không thể ngăn cản được bước chân của hàng nghìn du khách từ khắp nơi đổ về Khu di tích lịch sử - danh lam thắng cảnh quốc gia địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu. Nơi đây bao gồm quần thể Núi Nưa, Đền Nưa và đặc biệt là Am Tiên – điểm đến tâm linh thu hút đông đảo người dân trong dịp đầu xuân.
Không gian trang nghiêm được chỉnh trang toàn diện
Theo ghi nhận thực tế, dòng người đội áo mưa, tay cầm hương thành kính men theo con dốc bê tông dẫn lên khu huyệt đạo thiêng ở Am Tiên. Mục đích của họ là kịp dâng hương, chiêm bái trước khi diễn ra lễ "mở cổng trời" vào ngày mùng 9 tháng Giêng – một nghi thức quan trọng do chính quyền xã Tân Ninh tổ chức nhằm cúng tế trời đất tại vị trí huyệt đạo trên đỉnh núi.
Đáng chú ý, dù lượng khách đổ về rất đông, ước tính khoảng 18.000 lượt trong kỳ nghỉ Tết, mọi hoạt động tại khu vực đền chính, huyệt đạo và giếng Tiên đều diễn ra trong không khí thành kính, trật tự. Không hề xảy ra các cảnh chen lấn, xô đẩy như một số lễ hội khác. Sự ổn định này có được một phần nhờ vào công tác quản lý mới được triển khai.
Cuối tháng 12/2025, Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa đã chính thức tiếp nhận quyền quản lý toàn diện khu di tích. Ông Trịnh Hữu Anh, Phó Giám đốc Ban, cho biết đơn vị đã tiến hành tổ chức lại không gian, chỉnh trang cảnh quan, sắp xếp lại hoạt động dịch vụ và công tác vận chuyển du khách một cách bài bản.
Những thay đổi tích cực dễ nhận thấy
Cụ thể, các ki-ốt, quán ăn và lều lán tạm bợ từng tồn tại trước đây đã được tháo dỡ hoàn toàn. Thay vào đó là một không gian thông thoáng, sạch sẽ, đảm bảo sự trang nghiêm vốn có của một điểm đến tâm linh trọng điểm cấp quốc gia. Để phục vụ nhu cầu của du khách, phía dưới chân núi, cách Am Tiên khoảng 1 km, 25 ki-ốt lắp ghép được bố trí tập trung, chuyên bán hương hoa, lễ vật, đồ lưu niệm và nước uống. Các gian hàng này được thiết kế tạm thời, dễ dàng tháo dỡ sau mùa lễ hội nhằm giữ gìn mỹ quan tổng thể cho khu di tích.
Công tác tổ chức giao thông cũng được chú trọng. Hai bãi trông giữ xe tập trung đã được quy hoạch nhằm giảm thiểu tình trạng ùn tắc. Đặc biệt, ô tô cá nhân bị cấm lên thẳng đỉnh Am Tiên. Thay vào đó, du khách sẽ di chuyển bằng hệ thống xe trung chuyển do Ban quản lý điều hành. Tuy nhiên, trong giờ cao điểm, nhiều gia đình vẫn phải chờ đợi khá lâu mới đến lượt lên núi, đây là một điểm cần tiếp tục cải thiện.
Chia sẻ về sự thay đổi, anh Nguyễn Quốc Anh (du khách từ Hà Nội) – người nhiều năm liền đầu xuân đều về Am Tiên – tỏ ra bất ngờ: "Khuôn viên, cảnh quan, không gian thờ tự đều được chỉnh trang sạch đẹp, tôn nghiêm hơn trước rất nhiều. Tuy nhiên, do lượng khách đổ về quá đông nên thời gian chờ xe trung chuyển vẫn còn kéo dài, gây một chút bất tiện".
Niềm tin tâm linh và dấu ấn lịch sử hào hùng
Sức hút của Am Tiên không chỉ đến từ khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ mà còn bởi niềm tin tâm linh sâu sắc. Nhiều người tin rằng, đây là một trong ba huyệt đạo thiêng của Việt Nam, nơi "khí thiêng hội tụ, trời đất giao hòa", cùng với Núi Bà Đen (Tây Ninh) và Núi Đá Chông (Hà Nội). Chính vì lẽ đó, dù đường dốc trơn trượt do mưa, dòng người vẫn kiên nhẫn chờ xe hoặc quyết tâm đi bộ lên đỉnh núi để kịp dâng hương trước ngày chính hội.
Quần thể di tích này gắn liền với cuộc khởi nghĩa anh hùng của Bà Triệu (Triệu Thị Trinh) vào năm 248 chống lại ách đô hộ của nhà Ngô. Theo sử liệu và truyền thuyết, vùng Núi Nưa chính là nơi bà cùng các nghĩa sĩ mài gươm, luyện võ, dấy binh khởi nghĩa. Dù cuộc khởi nghĩa không thành và bà đã tuẫn tiết tại núi Tùng, nhưng khí phách "Tôi muốn cưỡi cơn gió mạnh…" của bà vẫn sống mãi, trở thành biểu tượng cho tinh thần quật cường và khát vọng độc lập của dân tộc Việt Nam.
Sau khi bà mất, người dân đã lập đền thờ trong quần thể Núi Nưa – Đền Nưa – Am Tiên. Đến ngày 27/3/2009, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã chính thức công nhận nơi đây là Di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh quốc gia.
Định hướng bảo tồn và phát triển trong tương lai
Đầu tháng 1/2026, UBND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành kế hoạch quản lý toàn diện, bảo tồn và phát huy giá trị di tích. Kế hoạch nhấn mạnh việc phục dựng nguyên trạng các công trình tâm linh, xóa bỏ các công trình xây dựng trái phép và tăng cường bảo vệ các hiện vật cổ có giá trị.
Song song đó, một dự án lớn mang tên "Huyền tích Am Tiên - Legend of Am Tiên" do Sun Group triển khai tại khu vực núi Nưa cũng đang được tiến hành. Dự án dự kiến hoàn thiện trong giai đoạn 2027-2030, với kế hoạch đưa tuyến cáp treo vào vận hành từ năm 2027, hứa hẹn mang đến trải nghiệm mới mẻ và thuận tiện hơn cho du khách khi hành hương về vùng đất linh thiêng này.
Giữa tiết trời se lạnh và màn mưa phùn mờ ảo, hình ảnh dòng người nối dài, những nén hương thơm ngát và không khí thành kính tại Am Tiên đã tạo nên một bức tranh văn hóa tâm linh sống động, khẳng định sức sống bền bỉ của các giá trị truyền thống trong lòng người dân Việt Nam mỗi độ xuân về.
