Với không gian thơ mộng, những đường cong mềm mại, Trường cao đẳng Đà Lạt thu hút du khách trên hành trình trải nghiệm xứ ngàn hoa. Theo Địa chí Đà Lạt, Trường cao đẳng Đà Lạt tiền thân là trường Lycée Yersin, được hình thành từ hai trường Petit Lycée (khánh thành năm 1927) và Grand Lycée (khởi công năm 1929 và hoàn thành năm 1941). Cụ thể, năm 1932, trường được đổi tên thành Grand Lycée Yersin, mang tên bác sĩ Alexandre Yersin, người tìm ra cao nguyên Lang Biang, khai sinh Đà Lạt. Đến năm 1935, trường có tên Lycée Yersin và từ năm 1976 là Trường cao đẳng Sư phạm Đà Lạt. Năm 2022, ba trường cao đẳng gồm Sư phạm Đà Lạt, Kinh tế-Kỹ thuật Lâm Đồng và nghề Đà Lạt sáp nhập thành Trường cao đẳng Đà Lạt.
Quy mô và kiến trúc độc đáo
Theo tài liệu, khi hình thành, khuôn viên đất dành cho trường có tổng diện tích 22,3 ha, nằm cạnh bờ hồ Xuân Hương. Toàn bộ khu vực chính là 8 ha, nằm trên đỉnh đồi tương đối bằng phẳng. Sườn phía tây và tây nam nghiêng về phía hồ Xuân Hương. Công trình này do kiến trúc sư Moncet thiết kế, với việc vận dụng táo bạo về mặt kích thước của kết cấu, cũng như dùng gạch ép ốp tường và mái lợp ngói ardoise (thạch bản) xanh đen được vận chuyển từ Pháp sang.
Theo ông Lê Phỉ, nhà nghiên cứu về Đà Lạt, ý tưởng của Moncet muốn đưa vào một số đường nét kiến trúc quê hương của bác sĩ Yersin (kiến trúc vùng Morges, phía tây Thụy Sĩ), do đó trường có tháp chuông, mái đứng, vòm hành lang chạy quanh và uốn cong. Đây là công trình chịu ảnh hưởng bởi hình thức kiến trúc tân cổ điển.
Điểm nhấn kiến trúc
Điểm nhấn của kiến trúc ở đây là dãy lớp học hình vòng cung mềm mại (vòng cung ngoài dài 90m, vòng cung trong dài 77m), ôm lấy khoảng sân khá rộng và một tháp chuông lợp ngói thạch bản vút lên cao 54m, như một dấu ấn mạnh mẽ hình cây bút giữa rặng thông xanh, soi bóng mặt hồ Xuân Hương thơ mộng. Đây là một tòa nhà hai tầng gồm ba phần mái nhà liên thông theo hình chữ U, thiết kế theo hình thức tân cổ điển Pháp.
Nhìn tổng thể, trong khuôn viên trường đẹp nhất vẫn là dãy lớp học chính với đường nét thanh nhã, rõ ràng, hài hòa với vật liệu xây dựng. Khối hành chính, khối lớp học và phòng thí nghiệm cũng kết thành một dạng kiến trúc Thụy Sĩ. Riêng dãy nhà nghỉ, nhà giặt, phòng hội trường... được thiết kế theo dạng kiến trúc thông dụng của các trường học ở Pháp.
Trải nghiệm du khách
Đang cùng nhóm bạn ghi hình kỷ niệm tại công trình kiến trúc này, chị Trần Ly Na đến từ Hà Nội chia sẻ: “Tôi nhiều lần đến xứ ngàn hoa, nhưng đây là lần đầu được chiêm ngưỡng, trải nghiệm kiến trúc độc đáo này. Từ thực tế công trình này, tôi nghĩ địa phương nên đẩy mạnh tuyến du lịch trải nghiệm nghệ thuật kiến trúc Đà Lạt”.
Bảo tồn và phát huy giá trị
Năm 2024, Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng có quyết định phê duyệt dự án “Cải tạo, sửa chữa một số hạng mục trụ sở Trường cao đẳng Đà Lạt”, triển khai giai đoạn 2024-2026, nhằm phát huy giá trị di tích, đồng thời bảo đảm điều kiện cơ sở vật chất phục vụ hoạt động đào tạo. Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Lộc cho biết: “Thực hiện Luật Di sản văn hóa, Sở đã theo sát dự án ngay từ khâu lập hồ sơ nghiên cứu khả thi, thẩm định đến quá trình thi công, nhằm bảo đảm việc cải tạo, sửa chữa không làm ảnh hưởng đến các yếu tố gốc cấu thành di tích, giữ gìn giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc của công trình”.
Theo nhiều nhà nghiên cứu, kiến trúc sư, Trường cao đẳng Đà Lạt là công trình kiến trúc độc đáo mang đậm dấu ấn châu Âu, nhưng cũng đồng thời kết hợp được nhiều chi tiết kiến trúc bản địa để tạo thành một công trình kiến trúc hòa hợp giữa đông và tây. Trải qua gần 100 năm, vẻ đẹp của công trình vẫn hiện diện trên từng ô cửa, bậc thềm, mái ngói và trở thành một trong những điểm đến đẹp giữa đô thị Đà Lạt, thu hút du khách trong nước và quốc tế. Bài và ảnh: NAM MINH - VĂN HÒA
