Số hóa di sản văn hóa Việt: Cơ hội và thách thức từ nguồn nhân lực
Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ đã mở ra cơ hội lớn để lan tỏa những di sản quý giá của Việt Nam không chỉ tới người dân trong nước mà còn ra khắp thế giới. Ngày càng nhiều nghệ sĩ và các bạn trẻ đam mê văn hóa, sáng tạo đã dày công tìm hiểu và tạo ra những sản phẩm giá trị, lấy cảm hứng từ nguồn chất liệu số hóa di sản.
Chương trình số hóa di sản và những mục tiêu đầy tham vọng
Từ năm 2022, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2026/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình số hóa Di sản văn hóa Việt Nam giai đoạn 2021-2030. Chương trình này đặt mục tiêu số hóa 100% các di sản văn hóa vật thể, phi vật thể, bảo tàng và di sản tư liệu. Đây là một bước đi quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống trong thời đại số.
Tiến độ chậm và những rào cản thực tế
Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, tiến độ triển khai chương trình ở nhiều địa phương và đơn vị vẫn còn khá chậm. Nguyên nhân chính đến từ những rào cản về hạ tầng kỹ thuật, công tác quản lý, và đặc biệt là vấn đề kinh phí và nguồn nhân lực. Trong đó, nguồn nhân lực được nhiều chuyên gia văn hóa nhấn mạnh và đề xuất các giải pháp dài hạn để đáp ứng yêu cầu thực tế.
Thách thức từ sự kết hợp giữa công nghệ và văn hóa
Hiện nay, công tác số hóa di sản đang được thực hiện dựa trên sự phối hợp giữa nhân lực chuyên môn công nghệ và cán bộ văn hóa. Kết quả của quá trình này phụ thuộc rất nhiều vào trình độ và nhận thức của cả hai thành tố. Sự thiếu hụt nhân sự am hiểu sâu cả về công nghệ lẫn văn hóa đã trở thành một điểm nghẽn quan trọng.
Đề xuất đào tạo nhân sự '2 trong 1' cho di sản số
Trước thực trạng này, nhiều chuyên gia văn hóa đã nêu ý kiến về việc cần thiết phải mở chuyên ngành đào tạo '2 trong 1' về di sản số. Mục tiêu là tạo ra những nhân sự vừa thành thạo công nghệ, vừa am hiểu sâu sắc về văn hóa. Khi đó, hoạt động số hóa di sản mới thật sự chuyên nghiệp và bài bản.
Hướng tới những di sản ảo sống động và đặc sắc
Với nguồn nhân lực chất lượng cao, việc số hóa di sản sẽ tạo ra những 'di sản ảo' thật sự sống động và đặc sắc. Những sản phẩm này có khả năng lan tỏa tới người xem một cách đầy đủ và trọn vẹn nhất, thể hiện được sự tài hoa và những giá trị văn hóa truyền thống đã được lưu truyền, bảo tồn trong đời sống xã hội Việt Nam qua nhiều thế hệ.
