Quảng Ninh miễn phí tham quan Yên Tử đến năm 2028 sau khi được UNESCO vinh danh
Theo thông tin từ Sở Du lịch tỉnh Quảng Ninh, chính sách miễn phí tham quan khu di tích và danh thắng Yên Tử được ban hành dựa trên cơ sở thực tiễn quan trọng. Đó là việc Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc vừa được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO) công nhận là Di sản Văn hóa thế giới vào ngày 12/7/2025. Đây là di sản thứ 9 của Việt Nam, trải dài qua ba địa phương gồm Quảng Ninh, Bắc Ninh và thành phố Hải Phòng.
Chính sách "phí 0 đồng" và kỳ vọng phục hồi du lịch
Việc áp dụng miễn phí tham quan từ nay đến hết ngày 31/12/2028 được đánh giá là phù hợp với nhu cầu lễ Phật, tham quan di sản của người dân và du khách. Chính sách này cũng góp phần quảng bá Yên Tử là nơi Phật Hoàng Trần Nhân Tông xuất gia, tu hành và khai sáng Phật giáo Trúc Lâm, từ đó thúc đẩy sự phát triển của ngành du lịch địa phương.
Trước đó, Quảng Ninh bắt đầu thu phí tham quan Yên Tử từ ngày 1/1/2018, với mức 40 nghìn đồng mỗi lượt người lớn và 20 nghìn đồng mỗi lượt trẻ em. Trong những năm đầu, nguồn thu từ phí tham quan đạt khoảng 30-40 tỷ đồng mỗi năm. Ban Quản lý Khu di tích, danh thắng Yên Tử (cũ) được trích để lại 40%, sau đó giảm còn 20%, phần còn lại chuyển về Ủy ban nhân dân thành phố Uông Bí (cũ).
Tuy nhiên, sau đại dịch Covid-19, tình hình đã thay đổi đáng kể. Nguồn thu giảm mạnh, không đủ để bù đắp chi thường xuyên cho các khoản như tiền lương, phụ cấp, bảo tồn di tích, bảo vệ rừng và tổ chức lễ hội. Điều này gây áp lực lớn trong việc cân đối tài chính của địa phương. Bên cạnh đó, dữ liệu thống kê cho thấy lượng khách tham quan Yên Tử đang có xu hướng sụt giảm đáng kể.
Do đó, chính sách "phí 0 đồng" được kỳ vọng sẽ tạo cú hích mạnh mẽ, thu hút du khách trở lại. Đồng thời, nó cũng tạo điều kiện thuận lợi cho công tác lập quy hoạch, thu hút đầu tư và phát triển đa dạng các sản phẩm du lịch tại vùng phụ cận.
Tái cơ cấu bộ máy quản lý và điều chỉnh tỷ lệ trích thu
Trước khi thực hiện chính sách miễn phí, tỉnh Quảng Ninh đã tiến hành sắp xếp, tổ chức lại bộ máy quản lý. Cụ thể, địa phương thành lập Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử trên cơ sở sáp nhập các đơn vị quản lý các khu di tích, danh thắng riêng lẻ trước đây.
Đơn vị mới này sẽ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ thu phí và quản lý các di sản trọng điểm của tỉnh, bao gồm vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long và khu di tích - danh thắng Yên Tử. Sau khi sáp nhập, Ban Quản lý di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử phải quản lý địa bàn rộng lớn, bao gồm 2 di sản thế giới, 4 di tích quốc gia đặc biệt, rừng quốc gia và vườn quốc gia ASEAN, trải dài từ Đông Triều đến Vân Đồn. Nhân sự của đơn vị cũng tăng lên 507 người.
Để cân đối và bảo đảm hoạt động cho bộ máy mới, Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã đồng ý đề xuất nâng tỷ lệ trích để lại cho Ban Quản lý di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử lên 26% (trước đây là 11%) tổng số thu phí tham quan vịnh Hạ Long và Bái Tử Long. Phần còn lại (74%) sẽ được nộp vào ngân sách nhà nước.
Ước tính mức thu dự kiến năm 2026 từ phí tham quan vịnh Hạ Long là hơn 1.011 tỷ đồng. Với tỷ lệ giữ lại 26%, số tiền tương ứng sẽ vào khoảng 276 tỷ đồng, đủ để bảo đảm kinh phí hoạt động và thực hiện các nhiệm vụ của đơn vị.
Triển vọng phát triển du lịch và bảo tồn di sản
Với chính sách mở cửa đón khách miễn phí, khu di tích - danh thắng Yên Tử hứa hẹn tiếp tục là điểm hội tụ tín ngưỡng quan trọng. Nơi đây gắn liền với các địa danh lịch sử như khu di tích nhà Trần và di tích quốc gia đặc biệt Bạch Đằng, trong không gian kết nối di sản liên tỉnh.
Chính sách này không chỉ nhằm khôi phục lượng khách du lịch sau thời gian khó khăn mà còn góp phần nâng cao giá trị văn hóa, lịch sử của di sản. Qua đó, Quảng Ninh kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho sự phát triển bền vững của ngành du lịch địa phương, đồng thời bảo tồn và phát huy giá trị di sản thế giới đã được UNESCO công nhận.
