Ngai vàng triều Nguyễn vẫn chờ phục chế sau gần một năm bị hư hại
Gần một năm trôi qua kể từ sự cố đáng tiếc, bảo vật quốc gia ngai vàng triều Nguyễn vẫn chưa được phục chế. Đại diện Sở Văn hóa và Thể thao TP. Huế cho biết địa phương đang tích cực hoàn thiện các thủ tục cần thiết theo đúng quy định của Luật Di sản văn hóa 2024 và Nghị định 308/2025/NĐ-CP.
Quy trình phức tạp và cần thận trọng
Theo vị đại diện này, đây có thể là trường hợp bảo vật quốc gia đầu tiên bị xâm hại phải tiến hành phục chế tại Việt Nam. Do đó, quá trình cần được nghiên cứu kỹ lưỡng về mọi phương diện, từ quy trình, phương pháp đến các bước triển khai cụ thể.
"Có một số điểm chưa rõ trong quy định hiện hành nên chúng tôi phải thường xuyên trao đổi, xin ý kiến chỉ đạo từ Cục Di sản văn hóa", đại diện Sở Văn hóa và Thể thao TP. Huế chia sẻ.
Hiện tại, bảo vật quý giá này đang được lưu giữ và bảo quản an toàn tại kho của Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế. Dự kiến vào đầu tuần tới, Hội đồng chuyên môn sẽ tiến hành họp để đánh giá chi tiết tình trạng hiện vật và đề xuất phương án bảo quản, phục chế phù hợp nhất.
Sự việc đáng tiếc và các biện pháp ứng phó
Sự việc xảy ra vào tháng 5/2025, khi Hồ Văn Phương Tâm (43 tuổi, trú tại phường Phú Xuân, TP. Huế) đã lén lút vào khu vực trưng bày tại điện Thái Hòa thuộc Đại Nội Huế. Người này có biểu hiện kích động, leo lên ngai vàng, ngồi xếp chân, la hét và vô tình làm gãy phần tựa phía trước tay bên trái của bảo vật.
Sau khi rời khỏi khu vực trưng bày, đối tượng nhanh chóng bị lực lượng bảo vệ khống chế và nhiều người tiếp tục hỗ trợ đưa ra ngoài. Tâm đã bị khởi tố để điều tra về hành vi "Cố ý làm hư hỏng tài sản" theo Điều 178 Bộ luật Hình sự.
Ngay sau vụ việc, để đảm bảo an toàn, bảo vật đã được di chuyển vào kho bảo quản. Một bản sao của ngai vàng được chế tác cách đây 3 năm đã được đưa ra trưng bày tại điện Thái Hòa nhằm phục vụ nhu cầu tham quan của du khách.
Tăng cường biện pháp bảo vệ và an ninh
Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế cũng đã lắp đặt hệ thống kính cường lực tại khu vực trung tâm điện Thái Hòa. Hệ thống này ngăn cách hoàn toàn gian giữa - nơi đặt ngai vàng - với hai bên. Hiện nay, du khách chỉ có thể tham quan từ lối hai bên và phía sau, quan sát hiện vật từ khoảng cách xa thay vì được tiếp cận trực tiếp như trước đây.
Ngoài ra, Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế còn lắp đặt tủ kính bảo vệ cho 3 ngai vàng khác sau sự cố này, nhằm siết chặt hơn nữa công tác an ninh.
Giá trị lịch sử không thể thay thế
Ngai vàng triều Nguyễn là hiện vật gốc vô cùng quý giá, được chế tác dưới thời vua Gia Long và đặt trang trọng tại điện Thái Hòa. Đây chính là chứng nhân lịch sử của 13 đời vua triều Nguyễn trong suốt 143 năm tồn tại của triều đại phong kiến cuối cùng ở Việt Nam. Vào tháng 1/2016, hiện vật này đã chính thức được công nhận là bảo vật quốc gia.
UBND TP Huế cũng đã ban hành kế hoạch phục chế với mục tiêu "khôi phục hiện vật về tình trạng gần nhất so với thời điểm lập hồ sơ công nhận năm 2015". Quá trình này đòi hỏi sự tỉ mỉ, chuyên môn cao và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp lý để bảo đảm giá trị nguyên bản của bảo vật.
