Lễ Kỳ Yên là một trong những sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng tiêu biểu, gắn bó sâu sắc với đời sống tinh thần của người dân địa phương. Năm nay, Lễ Kỳ Yên tại đình Phú Tự được tổ chức vào ngày 16 tháng 3 âm lịch. Không gian đình làng những ngày này vừa trang nghiêm, vừa rộn ràng, ấm áp tình làng nghĩa xóm. Từ sáng sớm, người dân khắp nơi đã tề tựu đông đủ, chuẩn bị cho các nghi thức truyền thống được tổ chức theo đúng lễ nghi cổ truyền.
Lịch sử và ý nghĩa của đình Phú Tự
Theo các bậc cao niên, đình Phú Tự thờ Thành hoàng Bổn Cảnh, vị thần có công khai khẩn, gìn giữ và che chở cho vùng đất này. Năm 1918, đình được Vua Khải Định ban sắc phong, ghi nhận công lao và vai trò tâm linh của vị thần trong đời sống cộng đồng. Tuy chưa có tài liệu chính xác về thời điểm xây dựng ban đầu, nhưng theo lời kể của người dân địa phương, đình đã được hình thành từ rất lâu trước đó. Thuở sơ khai, đình chỉ là một mái tre lá đơn sơ, được dựng trên gò đất cao nhất làng, làm nơi thờ cúng các bậc tiền hiền, cầu cho cuộc sống yên bình. Đến năm 1904, đình được trùng tu khang trang hơn và tồn tại cho đến ngày nay.
Nghi thức lễ hội trang nghiêm
Trong phần lễ, các nghi thức diễn ra trang trọng, nổi bật là lễ rước sắc thần về đình, rồi đến các nghi lễ dâng hương, dâng rượu, dâng trà và đọc văn tế nhằm cầu nguyện, tạ ơn các vị thần Thành hoàng, Tiên hiền, Hậu hiền, thần Nông... đã phù hộ cho dân làng. Những người tham gia tế lễ thường là các bậc cao niên, người có uy tín trong cộng đồng, am hiểu nghi thức truyền thống của thế hệ đi trước.
Trưởng ban Quản lý đình Phú Tự Đoàn Văn Mười cho biết: “Gia đình tôi đã ba đời trông coi đình. Hằng năm, cùng với Lễ Kỳ Yên, đình còn tổ chức nhiều lễ hội khác, như: Thượng Điền, Hạ Điền, Tết Nguyên tiêu, Giỗ Tổ Hùng Vương... thu hút đông đảo người dân và du khách”.
Cây bạch mai cổ thụ - chứng nhân lịch sử
Trước sân đình Phú Tự là cây bạch mai cổ thụ hơn 300 năm tuổi, đã được công nhận là cây di sản Việt Nam. Đối với người dân nơi đây, cây bạch mai như một “chứng nhân” sống, biểu tượng của cội nguồn và truyền thống. Vì vậy, việc chăm sóc, bảo vệ cây luôn được cộng đồng quan tâm.
Phần hội sôi nổi với hát bội
Bên cạnh phần lễ trang nghiêm, phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật đặc sắc. Trong đó, nghệ thuật hát bội là một loại hình sân khấu truyền thống thu hút sự quan tâm của người dân. Năm nay, chương trình hát bội tại đình Phú Tự được tổ chức trong hai ngày 16 và 17 tháng 3 âm lịch.
Bà Nguyễn Thị Nga, một người dân địa phương, đưa cháu nhỏ đến xem hát bội, cho biết: “Với những người lớn tuổi như chúng tôi, được thưởng thức lại loại hình nghệ thuật gắn bó với tuổi thơ, như được sống lại ký ức xưa”.
Lễ Kỳ Yên cũng là dịp để người dân ôn lại truyền thống lịch sử, tưởng nhớ công lao của các bậc tiền nhân đã khai hoang, lập ấp, xây dựng nên quê hương, góp phần củng cố tinh thần đoàn kết cộng đồng, gắn kết các thế hệ trong cùng một không gian văn hóa.
