Lễ hội vía Bà Chúa Xứ Núi Sam: Di sản UNESCO thu hút hàng triệu du khách
Khu du lịch quốc gia Núi Sam thuộc phường Vĩnh Tế, tỉnh An Giang, là nơi diễn ra lễ hội vía Bà Chúa Xứ Núi Sam hằng năm – một nét sinh hoạt văn hóa-tâm linh tiêu biểu của cư dân Nam Bộ. Đây được xem là lễ hội tâm linh lớn nhất vùng, thu hút hơn 4 triệu lượt khách hành hương, du khách trong và ngoài nước mỗi mùa lễ hội. Du khách đến đây không chỉ để vui chơi, mà còn tìm hiểu về tập quán, tín ngưỡng thờ Mẫu ngàn, phản ánh sự giao thoa văn hóa của các cộng đồng Kinh, Hoa, Chăm, Khmer trong tiến trình khai mở và bảo vệ vùng đất An Giang.
Di sản UNESCO và sự kiện năm 2026
Tháng 3/2025, tỉnh An Giang phối hợp cùng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ủy ban quốc gia UNESCO tổ chức lễ đón bằng UNESCO ghi danh “Lễ hội vía Bà Chúa Xứ Núi Sam” là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Sự kiện này khẳng định giá trị toàn cầu của lễ hội, đồng thời thúc đẩy du lịch địa phương. Theo kế hoạch, lễ hội năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 31/5 đến 12/6/2026 (tương ứng ngày 15/4 đến 27/4 âm lịch), với phần lễ được tổ chức trang nghiêm theo nghi thức truyền thống như: Lễ may áo Bà, lễ khai hội, lễ phục hiện rước tượng Bà, lễ tắm Bà, lễ thỉnh sắc thần, lễ túc yết, xây chầu, lễ chánh tế và lễ hồi sắc.
Cùng với đó, chuỗi hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao phong phú sẽ được tổ chức, đáp ứng nhu cầu tham quan, chiêm bái, vui chơi của đông đảo du khách. Dự báo trong thời gian tới, lượng khách về hành hương, tham quan trong dịp nghỉ lễ 30/4 và cao điểm lễ hội vía Bà sẽ tiếp tục tăng cao, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ chính quyền địa phương.
Đảm bảo an ninh trật tự và giao thông
Trước tình hình du khách đổ về Núi Sam rất đông, gây ùn ứ tại một số tuyến đường như đại lộ Kiều Lương, Nguyễn Tri Phương, phường Vĩnh Tế đã chủ động tham mưu, phối hợp các sở, ngành xây dựng phương án tổ chức lễ hội bài bản, khoa học. Ban Chỉ huy Công an phường Vĩnh Tế triển khai đồng bộ các giải pháp, với lực lượng Công an phối hợp chặt chẽ cùng Cảnh sát giao thông, Cảnh sát cơ động, Cảnh sát hình sự, và các đơn vị khác để tuần tra xuyên suốt.
Công tác phân luồng, điều tiết giao thông được triển khai tại các cửa ngõ vào Khu du lịch quốc gia Núi Sam và những điểm tập trung đông người như Miếu Bà Chúa Xứ, Lăng Thoại Ngọc Hầu, chùa Tây An. Các điểm trông giữ xe được bố trí đúng quy định, kiên quyết không để xảy ra tình trạng ùn tắc cục bộ hoặc “chặt chém” giá gửi xe. Ban Chỉ đạo trực 24/24 giờ được thành lập nhằm kịp thời xử lý các tình huống phát sinh.
Phòng chống tội phạm và xây dựng văn minh du lịch
Song song với công tác giao thông, an ninh trật tự được triển khai quyết liệt. Lực lượng Công an tăng cường các biện pháp nghiệp vụ để phát hiện, xử lý các đối tượng trộm cắp, móc túi, cướp giật tài sản; đồng thời đấu tranh với các hành vi “cò mồi”, chèo kéo khách, hoạt động mê tín dị đoan gây phản cảm. Hệ thống camera an ninh trên các tuyến đường và khu vực trọng điểm được khai thác tối đa hiệu quả, góp phần nâng cao năng lực giám sát, phòng ngừa tội phạm.
Bên cạnh đó, số điện thoại đường dây nóng được công khai tại nhiều vị trí dễ quan sát, tạo điều kiện để người dân và du khách phản ánh kịp thời những vấn đề phát sinh. Theo bà Ngô Thị Mỹ Ngọc, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Vĩnh Tế, chính quyền đặc biệt chú trọng công tác quản lý dịch vụ, chỉnh trang đô thị và xây dựng nếp sống văn minh du lịch. Các hộ kinh doanh được tuyên truyền ký cam kết niêm yết giá công khai, bán đúng giá, không lấn chiếm lòng lề đường, giữ gìn vệ sinh môi trường.
Định hướng phát triển bền vững
Lãnh đạo phường Vĩnh Tế xác định phát triển du lịch Núi Sam theo hướng bền vững, gắn với bảo tồn giá trị văn hóa-tâm linh và bảo đảm quốc phòng, an ninh là mục tiêu lâu dài. Định hướng “Du lịch xanh-Tâm linh mẫu mực” được đặt ra với các giải pháp đồng bộ: Giữ gìn sự tôn nghiêm của quần thể di tích; nghiên cứu phát triển sản phẩm du lịch văn hóa, du lịch đêm phù hợp; nâng cao chất lượng dịch vụ, kéo dài thời gian lưu trú của du khách. Công tác phòng cháy, chữa cháy cũng được kiểm tra thường xuyên, nhất là tại các cơ sở kinh doanh, lưu trú, khu vực đông người.
Ông Nguyễn Văn Tấn, ngụ phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ, chia sẻ: “Năm nào tôi cũng cùng người thân về Núi Sam viếng các thắng cảnh, đến Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam cầu lộc, bình an. Đối với chúng tôi, Bà Chúa Xứ Núi Sam là vị thánh Mẫu trong tín ngưỡng thờ nữ thần, luôn che chở, phù trợ cho dân chúng.” Lễ hội không chỉ thể hiện khát vọng về cuộc sống bình an, ấm no, hạnh phúc của nhân dân, mà còn góp phần quảng bá hình ảnh du lịch An Giang đến với bạn bè quốc tế.
