Lễ hội Nguyên tiêu: Nét đẹp văn hóa cộng đồng người Hoa tại TP.HCM
Theo học giả Lý Kim Mai, Tết Nguyên tiêu là đêm rằm đầu tiên của năm mới, với "Nguyên" nghĩa là thứ nhất và "tiêu" nghĩa là đêm. Lễ hội này còn được gọi là Tết Thượng Nguyên, phân biệt với Tết Trung Nguyên và Tết Hạ Nguyên. Đây là dịp người dân thường lên chùa cầu bình an và ước nguyện điều lành cho gia đình.
Hoạt động phong phú tại phường Minh Phụng
Tại những nơi có đông cộng đồng người Hoa như phường Minh Phụng, TP.HCM, lễ hội Nguyên tiêu diễn ra với nhiều hoạt động đa dạng. Ngay từ ngày 28/2, chuỗi sự kiện đã bắt đầu với diễu hành múa lân sư rồng, trải nghiệm ẩm thực, trò chơi dân gian và các chương trình văn nghệ sôi động.
Khu vực đường Hà Tôn Quyền trở nên nhộn nhịp với hàng chục gian hàng ẩm thực, mang đến cho khách du xuân cảm giác như "ăn" Tết lần hai. Các món ăn đậm phong vị người Hoa như xíu mại, há cảo, dầu cháo quẩy, gà tiềm và sủi cảo được chuẩn bị tỉ mỉ bởi chính người dân địa phương.
Ẩm thực và ý nghĩa văn hóa
Theo Hội Phụ nữ phường Minh Phụng, việc chuẩn bị các món ăn không chỉ nhằm gìn giữ truyền thống mà còn tạo không gian trảy hội náo nhiệt. Ngoài ẩm thực mặn, còn có khu vực nước uống truyền thống như sâm bổ lượng, chè mè đen và chè trứng gà.
Đoàn Thanh niên phường đã thực hiện nhiều loại bánh đặc trưng như bánh bao ca dé, bánh tổ, bánh tiêu và bánh phát tài, thu hút đông đảo thực khách trẻ. Em Vương Tú Lệ, học sinh Trường THPT Hàn Hải Nguyên, chia sẻ: "Qua các món ăn, lớp trẻ càng hiểu thêm về nét đẹp văn hóa của các dân tộc trên mọi miền Tổ quốc".
Nghi thức truyền thống và ý nghĩa cộng đồng
Không gian lễ hội tại các con đường như Tạ Uyên, Nguyễn Chí Thanh được trang trí bằng đèn lồng đỏ, biểu tượng của sự may mắn. Năm nay, tục đố đèn đã được tái hiện, với đèn lồng treo kèm câu đố để người tham gia giải và nhận quà.
Ông Thái Kiều Sinh, cư dân địa phương, bày tỏ: "Thật vui khi thấy lại tục đố đèn. Các tục lệ cũ được tái hiện, lớp trẻ nâng niu ẩm thực, khiến chúng tôi rất phấn khởi".
Gian hàng thư pháp luôn tấp nập người đến xin chữ, mỗi nét bút gửi gắm mong ước về một năm mới an lành. Sinh viên Lý Hoàng Mỹ cho biết: "Đây là lần đầu em tham dự lễ hội Nguyên tiêu, được thưởng thức món ngon và xin chữ cầu an".
Diễu hành lân sư rồng và nghi thức thỉnh đèn lộc
Màn biểu diễn lân sư rồng là điểm nhấn của lễ hội, với đoàn diễu hành xuất phát từ chùa Khánh Vân Nam Viện, đi qua nhiều tuyến đường và kết thúc tại Hà Tôn Quyền. Nghi thức này không chỉ là biểu diễn nghệ thuật mà còn thể hiện lòng tôn kính, cầu mong bình an và thịnh vượng.
Nghi thức "thỉnh" đèn lộc cũng không thể thiếu, với niềm tin rằng ai thỉnh được đèn sẽ đón nhận tài lộc và bình an. Phó Chủ tịch UBND phường Minh Phụng Châu Kiến Quang nhấn mạnh: "Lễ hội là cơ hội để phát huy giá trị văn hóa truyền thống và thắt chặt tình đoàn kết giữa các dân tộc".
Các cá nhân thỉnh được đèn còn cùng Ban tổ chức trao quà cho các hộ gia đình khó khăn, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa và củng cố tinh thần cộng đồng.
