Lễ hội Côn Sơn-Kiếp Bạc 2026: Tái hiện hào khí Đông A và di sản văn hóa
Lễ tưởng niệm và Khai hội mùa Xuân Côn Sơn-Kiếp Bạc năm 2026 đã chính thức khởi động với hai phần chính, mang đến không gian văn hóa-lịch sử đậm đà bản sắc dân tộc. Sự kiện này không chỉ là dịp tôn vinh các giá trị truyền thống mà còn thu hút đông đảo du khách và đồng bào từ khắp nơi trên thế giới.
Chương trình nghệ thuật đặc biệt: Mạch nguồn di sản
Mở đầu lễ hội là chương trình nghệ thuật với chủ đề “Côn Sơn, Kiếp Bạc - mạch nguồn di sản”. Mạch nguồn này được hiểu là sự kết nối giữa truyền thống dân tộc và linh khí non sông, tái hiện hình ảnh các anh hùng dân tộc và danh nhân văn hóa thế giới. Các tiết mục được dàn dựng công phu, kết hợp nghệ thuật truyền thống với hiệu ứng sân khấu hiện đại, tạo nên một không gian linh thiêng và giàu cảm xúc.
Chương trình tập trung vào việc tôn vinh hào khí Đông A và tinh thần nhập thế của Phật giáo Trúc Lâm, qua đó làm sống lại không gian văn hóa-lịch sử của vùng đất địa linh nhân kiệt. Các đại biểu đã hành lễ tại sân chùa Côn Sơn vào ngày 6/3, thể hiện lòng tri ân tiền nhân và tôn vinh giá trị tư tưởng, đạo lý của Thiền phái Trúc Lâm.
Vùng đất địa linh nhân kiệt và lịch sử hào hùng
Côn Sơn-Kiếp Bạc được mệnh danh là vùng đất “địa linh nhân kiệt”, nơi hội tụ tinh hoa văn hóa và gắn liền với lịch sử oanh liệt của dân tộc Việt Nam. Nơi đây từng in dấu chân của nhiều bậc danh nhân, anh hùng như:
- Quốc công tiết chế Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, người lập đại bản doanh chống quân Nguyên.
- Đệ Tam tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả, người hoằng dương Phật pháp.
- Tư đồ Trần Nguyên Đán, người mở Động Thanh Hư.
- Nguyễn Trãi, người anh hùng dân tộc chọn nơi này để suy ngẫm việc dân, vận nước.
Do đó, qua bao đời, Côn Sơn-Kiếp Bạc vẫn giữ nguyên vẹn giá trị với câu nói “Non thiêng còn đấy, Di tích không mờ”, thu hút nhiều thế hệ kính cẩn nghiêng mình trước sự hùng vĩ và uy linh của vùng đất này.
Hoạt động đa dạng trong lễ hội
Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn-Kiếp Bạc năm 2026 được tổ chức từ ngày 26/2 đến ngày 11/3, với nhiều hoạt động phong phú, bao gồm:
- Lễ dâng hương và Lễ tế Khai xuân.
- Tuần Văn hóa, Du lịch và Xúc tiến Thương mại.
- Ngày hội sách Di sản và trưng bày chuyên đề “Khoảnh khắc di sản”.
- Hội thi bánh chưng, bánh giầy.
- Giải Việt dã và bán Marathon “Côn Sơn, Kiếp Bạc - Hành trình di sản thế giới”.
- Lễ tế trời đất trên Ngũ Nhạc linh từ.
- Các chương trình văn nghệ và trò chơi dân gian đậm đà bản sắc.
Các phần thi như gói bánh chưng và giã bánh giầy không chỉ là hoạt động vui chơi mà còn góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa ẩm thực truyền thống.
Di sản văn hóa thế giới và vai trò của Huyền Quang Tôn giả
Di tích Côn Sơn-Kiếp Bạc là một phần của quần thể di sản Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc, đã được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới. Hằng năm, cứ mỗi độ Xuân về, đồng bào trong nước, kiều bào ở nước ngoài và du khách thập phương lại trẩy hội về đây, thắp nén tâm hương tưởng nhớ Đệ tam Tổ Thiền phái Phật giáo Trúc Lâm - Huyền Quang Tôn giả.
Huyền Quang Tôn giả, tên thật là Lý Đạo Tái, sinh năm 1254, là bậc trí thức tài năng, đỗ Tiến sĩ năm 21 tuổi và từng làm quan tại Viện Hàn lâm. Năm 1305, ngài xuất gia thụ giới tại chùa Vĩnh Nghiêm và được ban Pháp hiệu Huyền Quang Tôn giả. Đến năm 1330, ngài kế thừa Thiền phái Phật giáo Trúc Lâm, trở thành vị Tổ thứ ba và trụ trì tại chùa Côn Sơn.
Dưới sự trụ trì của ngài, chùa Côn Sơn được mở mang cảnh sắc, lập đài Cửu Phẩm liên hoa, biên soạn kinh sách, và trở thành trung tâm quan trọng của Thiền phái Trúc Lâm. Ngày 23 tháng Giêng năm 1334, Huyền Quang viên tịch tại chùa Côn Sơn, được ban Thụy hiệu và ngày mất của ngài trở thành ngày giỗ Tổ của chùa. Từ đó, di tích Côn Sơn luôn giữ vai trò là trung tâm Phật giáo xứ Đông, góp phần vào sự phát triển văn hóa tâm linh của dân tộc.
