Trong bối cảnh Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương từ năm 2025, yêu cầu phát triển không chỉ là nhanh mà còn phải đúng hướng, đúng bản sắc và giá trị cốt lõi qua hàng trăm năm lịch sử. Việc lựa chọn mô hình "đô thị di sản" là định hướng chiến lược và cam kết chính trị, văn hóa rõ ràng, phù hợp với Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa.
Ưu tiên phát triển bền vững
Huế không chọn tăng trưởng bằng mọi giá. Thay vì ưu tiên công nghiệp nặng, đô thị hóa nhanh, Huế kiên trì hướng đi khó hơn nhưng bền vững: lấy văn hóa làm nền tảng, di sản làm trục phát triển, con người và bản sắc làm trung tâm. Đây là lựa chọn đòi hỏi kiên nhẫn, tầm nhìn dài hạn và năng lực chuyển hóa giá trị di sản thành kinh tế sống động.
Kết quả bước đầu cho thấy quyết tâm đó qua các con số: GRDP năm 2025 đạt 8,5%, quý I/2026 đạt trên 9%; du lịch phục hồi mạnh mẽ với hàng triệu lượt khách và doanh thu tăng trưởng vượt bậc. Quan trọng hơn, đây là tăng trưởng dựa trên nền tảng văn hóa – du lịch – dịch vụ, với khu vực dịch vụ chiếm trên 50% cơ cấu kinh tế, thể hiện mô hình phát triển bền vững, văn hóa trở thành trụ cột.
Xây dựng kinh tế di sản
Huế đang hiện thực hóa khái niệm "kinh tế di sản" – không mới trên thế giới nhưng còn mới mẻ ở Việt Nam. Các dự án tu bổ, phục hồi di tích không chỉ bảo tồn mà còn kích hoạt không gian di sản thành điểm đến có giá trị kinh tế cao. Chương trình "Đại nội về đêm", Festival bốn mùa, lễ hội truyền thống, du lịch ẩm thực, áo dài… tạo nên hệ sinh thái văn hóa – du lịch đặc sắc, nơi di sản sống trong đời sống đương đại.
Huế đầu tư mạnh cho văn hóa, thể thao, du lịch như ngành kinh tế mũi nhọn. Mục tiêu công nghiệp văn hóa đóng góp trên 20% GRDP vào năm 2045 là tuyên ngôn phát triển. Để đạt được, Huế triển khai đồng bộ các giải pháp: xây dựng hệ sinh thái sáng tạo, phát triển không gian văn hóa mới, chuyển đổi số trong di sản, hình thành sản phẩm du lịch giá trị gia tăng cao, kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao chi tiêu du khách.
Thể thao góp phần phát triển kinh tế
Huế hướng tới xây dựng thể thao thành ngành đóng góp vào phát triển kinh tế – xã hội thông qua đăng cai giải đấu lớn, phát triển thể thao thành tích cao và du lịch thể thao. Văn hóa – thể thao – du lịch bổ trợ nhau, tạo thành "tam giác phát triển" bền vững.
Bài toán cân bằng bảo tồn và phát triển
Huế đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trên nền tảng bền vững, không phải bằng mọi giá. Đây là bài toán khó: vừa bảo tồn nghiêm ngặt di sản, vừa khai thác hiệu quả để tạo giá trị kinh tế. Mỗi quyết định phát triển đều cân nhắc giữa bảo tồn và phát triển. Vai trò của Nhà nước, chính sách và đặc biệt là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trở nên quan trọng.
Huế không phát triển đơn lẻ
Ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP. Huế, cho biết nhiều mục tiêu lớn của Huế chỉ đạt được nếu có sự đồng hành từ Trung ương. Từ hoàn thiện Quy hoạch bảo tồn Quần thể di tích Cố đô Huế, xây dựng hồ sơ UNESCO, đầu tư thiết chế văn hóa lớn, phát triển hạ tầng thể thao đến chuyển đổi số trong di sản – tất cả cần cơ chế phối hợp chặt chẽ, nguồn lực mạnh và chỉ đạo thống nhất từ Bộ.
Huế mang sứ mệnh kép: phát triển kinh tế, gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam. Thành công của Huế trong mô hình đô thị di sản sẽ minh chứng cho Nghị quyết 80-NQ/TW và trở thành hình mẫu cho các địa phương khác. Do đó, cần đầu tư cho Huế như một "cực phát triển văn hóa" quốc gia. Sự phối hợp giữa Huế và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cần nâng lên tầm cao mới: đồng hành chiến lược, cùng xây dựng cơ chế, huy động nguồn lực và chia sẻ tầm nhìn.
"Huế đã chọn con đường khó, nhưng đúng. Với sự hỗ trợ kịp thời từ Trung ương, đặc biệt từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Huế hoàn toàn có thể đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, không đánh đổi di sản mà biến di sản thành nguồn lực phát triển bền vững, đúng tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW", ông Hải nhấn mạnh.
