Huế khởi động dự án phục dựng điện Cần Chánh với công tác gia cố nền móng trọng yếu
Theo thông tin từ Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, việc gia cố nền móng điện Cần Chánh đang được triển khai như một bước kỹ thuật then chốt. Công tác này nhằm đảm bảo tính ổn định lâu dài, hạn chế tối đa nguy cơ lún sụt trước khi chính thức bắt tay vào phục dựng và tôn tạo toàn bộ công trình di tích quan trọng bậc nhất trong khu vực Hoàng thành Huế.
Di tích lịch sử chỉ còn lại nền móng
Điện Cần Chánh, nằm trong Tử Cấm Thành - Đại Nội Huế thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế, hiện chỉ còn lại phần nền móng. Công trình này được khởi dựng năm 1804 và hoàn thành năm 1805 dưới triều vua Gia Long, từng là nơi vua thiết triều thường kỳ, làm việc và cử hành các nghi lễ quan trọng của triều Nguyễn. Tuy nhiên, điện đã bị phá hủy vào năm 1947, để lại di tích trong tình trạng đáng tiếc.
Dự án phục hồi trị giá 200 tỷ đồng được phê duyệt
Chủ trương đầu tư phục hồi, tôn tạo di tích này đã được HĐND tỉnh Thừa Thiên - Huế (trước đây) thông qua tại Nghị quyết 102/NQ-HĐND ngày 14/10/2021. Sau đó, UBND tỉnh (nay là UBND TP. Huế) đã phê duyệt chính thức tại Quyết định 2301/QĐ-UBND ngày 28/8/2024. Dự án có tổng mức đầu tư gần 200 tỷ đồng từ ngân sách thành phố, dự kiến thực hiện trong 4 năm từ tháng 4/2025 đến tháng 3/2029.
Nghiên cứu khoa học và nguyên tắc bảo tồn
Từ năm 1994, sau khi Quần thể Di tích Cố đô Huế được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã phối hợp với Đại học Waseda (Nhật Bản) tiến hành nghiên cứu tái thiết điện Cần Chánh. Mục tiêu là xây dựng cơ sở khoa học vững chắc cho dự án phục hồi.
Phương án phục hồi được xây dựng dựa trên các nguồn sử liệu, ảnh tư liệu, bản vẽ lịch sử và kết quả khảo cổ học, tập trung vào giai đoạn 1923 - 1945 khi các cứ liệu còn lưu giữ tương đối đầy đủ. Dự án tuân thủ ba nguyên tắc cốt lõi:
- Bảo tồn giá trị lịch sử và ý nghĩa nguyên gốc của di tích
- Gìn giữ tối đa các yếu tố còn lại hiện có
- Phục hồi trên cơ sở khoa học, đúng quy trình thẩm định chuyên môn
Giải pháp kỹ thuật xử lý nền móng không ổn định
Một trong những vấn đề quan trọng nhất trong quá trình phục dựng điện Cần Chánh là xử lý nền móng. Kết quả khoan khảo sát địa chất tại ba vị trí khác nhau, với độ sâu lên đến 20m, cho thấy nền đất khu vực di tích không ổn định. Tình trạng này có liên quan đến hệ thống sông ngòi và kênh đào cũ được xây dựng từ thời Kinh thành Huế.
Trong lịch sử, triều Nguyễn đã từng xử lý cục bộ bằng phương pháp đầm đất sét và tạo hố cát thoát ẩm, nhưng chưa thể khắc phục triệt để nguy cơ sụt lún. Do đó, dự án hiện nay đã lựa chọn giải pháp gia cố bằng hệ thống móng bê tông cốt thép đặt dưới nền di tích. Giải pháp này đã được các cơ quan chuyên môn thẩm định và chấp thuận, nhằm đảm bảo sự ổn định lâu dài khi phục dựng toàn bộ kiến trúc gỗ, mái và hệ thống trang trí của điện.
Hướng tới phục hồi bền vững di sản văn hóa
Đơn vị thi công hiện đang chuẩn bị triển khai các bước kỹ thuật tại nền móng điện Cần Chánh, hướng tới mục tiêu phục hồi bền vững công trình trung tâm của Hoàng thành Huế. Việc gia cố nền móng không chỉ là bước đệm kỹ thuật mà còn thể hiện cam kết bảo tồn di sản với phương pháp khoa học và bài bản.
Dự án phục dựng điện Cần Chánh không chỉ mang ý nghĩa khôi phục một công trình kiến trúc lịch sử, mà còn góp phần tôn vinh giá trị văn hóa của Di sản Thế giới được UNESCO công nhận. Sự kết hợp giữa nghiên cứu khoa học, công nghệ hiện đại và tôn trọng nguyên tắc bảo tồn sẽ tạo nên một mô hình phục hồi di tích đáng học hỏi.
