Gò Tháp Đón Bằng Di Sản Quốc Gia Cho Lễ Hội Dân Gian Lớn Nhất Tây Nam Bộ
Đầu năm 2026, tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Gò Tháp, tỉnh Đồng Tháp, đã diễn ra Lễ đón Bằng chứng nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cho hai kỳ lễ hội quan trọng: Lễ giỗ Thiên hộ Dương, Đốc binh Kiều và Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Gò Tháp. Đây là hai lễ hội thuộc loại lớn nhất trong năm ở vùng Tây Nam Bộ, thu hút hàng ngàn du khách và người dân địa phương tham gia.
Di Tích Quốc Gia Đặc Biệt Với Bề Dày Lịch Sử Và Văn Hóa
Di tích quốc gia đặc biệt Gò Tháp không chỉ là một điểm đến khảo cổ-kiến trúc nghệ thuật quan trọng của tỉnh Đồng Tháp, mà còn là nơi lưu giữ nhiều di tích văn hóa Óc Eo từ thế kỷ thứ 2-6 sau Công nguyên. Quần thể này còn ghi dấu phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của hai vị Anh hùng dân tộc Thiên hộ Dương và Đốc binh Kiều trong giai đoạn đầu cuộc kháng chiến. Đặc biệt, Gò Tháp từng là căn cứ địa của Xứ ủy Nam Bộ, Ủy ban Hành chính-Kháng chiến Nam Bộ, và Khu ủy Khu 8 từ năm 1946 đến 1949.
Giá Trị Văn Hóa Tín Ngưỡng Độc Đáo
Bên cạnh yếu tố lịch sử, Gò Tháp còn nổi bật với giá trị văn hóa tín ngưỡng lâu đời, được người dân lưu truyền và phát huy mạnh mẽ. Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Gò Tháp diễn ra vào Rằm tháng 3 âm lịch, trong khi Lễ giỗ Thiên hộ Dương và Đốc binh Kiều được tổ chức vào Rằm tháng Một hằng năm. Ông Lê Đình Lang, Phó Trưởng Ban Quản lý di tích tỉnh Đồng Tháp, chia sẻ: “Trải qua hơn một thế kỷ, Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Gò Tháp đã được người dân bảo tồn, phát huy và ngày càng thu hút đông đảo khách hành hương. Lễ hội đã có sự kế thừa và sáng tạo của cộng đồng, từ đó ngày càng mở rộng quy mô, tầm ảnh hưởng mạnh mẽ, lan rộng không chỉ tại Tây Nam Bộ mà còn ở các khu vực lân cận.”
Lịch Sử Đấu Tranh Và Đạo Lý Uống Nước Nhớ Nguồn
Vùng đất Đồng Tháp Mười gắn liền với quá trình khai hoang mở cõi của lưu dân người Việt, và Gò Tháp là địa danh không thể tách rời với tên tuổi hai vị Anh hùng dân tộc Thiên hộ Võ Duy Dương và Đốc binh Nguyễn Tấn Kiều. Từ năm 1860 đến 1945, nơi đây là đại bản doanh chống thực dân Pháp, nơi lực lượng nghĩa quân dưới sự chỉ huy của hai ông đã làm dậy sóng vùng Đồng Tháp Mười. Để thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, người dân đã lập miếu, xây đền, và dựng tượng thờ tại nơi đặt bản doanh năm xưa.
Ý Nghĩa Và Cam Kết Bảo Tồn Di Sản
Cả hai lễ hội không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn là nơi hội tụ những giá trị văn hóa, lịch sử và nghệ thuật dân gian đặc sắc của vùng Nam Bộ. Việc đưa Lễ giỗ Thiên hộ Dương và Đốc binh Kiều, cùng Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Gò Tháp vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia có ý nghĩa rất lớn, là niềm tự hào của người dân địa phương và tỉnh Đồng Tháp. Qua các nghi lễ, nhân dân gửi gắm ước vọng về cuộc sống bình an, mưa thuận gió hòa, và quốc thái dân an, đồng thời thể hiện bản sắc văn hóa Nam Bộ giàu tính nhân văn.
Ông Huỳnh Minh Tuấn, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp, khẳng định: “Tỉnh cam kết tiếp tục quản lý, bảo tồn và phát huy hiệu quả di sản văn hóa Gò Tháp; gắn gìn giữ truyền thống với giáo dục lịch sử, phát triển du lịch bền vững và xây dựng con người Đồng Tháp nghĩa tình, năng động, sáng tạo.” Tỉnh đang nỗ lực gìn giữ, tôn tạo và phát huy giá trị các lễ hội này, qua đó bảo tồn các giá trị văn hóa và tri ân công lao của các bậc tiền nhân.
