Lễ Thướng Tiêu tại Đại Nội Huế: Tái hiện nghi thức cung đình đón Tết cổ truyền
Ngày 10/2 (23 tháng Chạp năm Ất Tỵ), tại Đại Nội Huế đã diễn ra lễ Thướng Tiêu (dựng nêu) – một nghi lễ cung đình độc đáo được phục dựng từ năm 2015. Sự kiện này tái hiện sinh động không khí đón Tết xưa với đoàn rước uy nghi, nhạc lễ trang trọng và các nghi thức truyền thống giữa Hoàng Thành, mang đậm dấu ấn văn hóa của triều Nguyễn.
Ý nghĩa và lịch sử của nghi lễ Thướng Tiêu
Theo các sử liệu, trong đời sống cung đình Huế xưa, trước thềm Tết Nguyên đán, triều đình thường tổ chức lễ Thướng Tiêu như một dấu mốc quan trọng mở đầu mùa Tết. Nghi lễ này mang ý nghĩa sâu sắc: mừng năm mới, tiễn năm cũ, xua đuổi những điều không may và cầu chúc một năm bình an, mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an, cùng sự thuận lợi trong làm ăn cho dân chúng.
Diễn biến trang nghiêm của lễ dựng nêu
Điểm nhấn độc đáo của lễ Thướng Tiêu là nghi thức rước nêu trang trọng trong Hoàng cung. Đoàn rước xuất phát từ cửa Hiển Nhơn, tiến vào Hoàng Thành, đi thẳng đến cửa chính Thế Miếu và dừng tại khu vực sân Hiển Lâm Các – nơi được chọn để dựng nêu. Tại đây, nghi thức dựng nêu được tiến hành theo quy định cổ với hương án và lễ phẩm bày trí trang nghiêm. Đội Đại nhạc cùng các bồi tự thực hiện nghi thức trong không gian linh thiêng của Hoàng cung, tạo nên một bức tranh sinh hoạt Tết cung đình vừa cổ kính vừa sống động.
Quá trình phục dựng và mở rộng nghi lễ
Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết, từ năm 2015, lễ dựng nêu trong Hoàng cung đã được phục dựng theo hình thức mới dựa trên cơ sở nghiên cứu tư liệu và kế thừa chất liệu nghi lễ cung đình truyền thống. Nghi lễ này được xây dựng thành kịch bản mang tính nghi thức, tổ chức vào sáng 23 tháng Chạp hằng năm, góp phần tạo điểm nhấn văn hóa và không khí rộn ràng chào đón Tết Nguyên đán tại khu di sản Huế.
Sau lễ dựng nêu tại Thế Miếu, nghi lễ này cũng được tổ chức tại nhiều điểm di tích khác trong Quần thể Di tích Cố đô Huế với quy mô giản lược hơn, diễn ra từ ngày 28 tháng Chạp đến 30 Tết. Dự kiến, lễ Hạ Tiêu (hạ nêu) trong Hoàng cung Huế sẽ diễn ra vào ngày 23/2 (nhằm ngày 7 tháng Giêng năm Bính Ngọ), kết hợp nghi thức khai ấn và tặng chữ thư pháp cho du khách như lời chúc may mắn, bình an trong những ngày đầu xuân mới.
Nghi lễ Thướng Tiêu không chỉ là một hoạt động văn hóa thu hút du khách mà còn góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản của cố đô Huế, giúp công chúng hiểu rõ hơn về truyền thống đón Tết cổ truyền của dân tộc.
