Diễn đàn Di sản Cà phê Thế giới khai mạc tại Buôn Ma Thuột, thúc đẩy văn hóa cà phê toàn cầu
Sáng ngày 18/4/2026, tại Bảo tàng Thế giới Cà phê ở Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk, Diễn đàn Di sản Cà phê Thế giới với chủ đề “Từ những truyền thống đa dạng đến di sản sống chung của nhân loại” đã chính thức khai mạc. Sự kiện này mở ra một không gian đối thoại quốc tế cấp cao, nhằm làm rõ cách nhìn nhận cà phê như một “di sản sống” có khả năng kết nối con người, cộng đồng và các nền văn minh, hướng tới trở thành một ngôn ngữ chung của hòa hợp, sáng tạo và phát triển bền vững.
Quy mô và sự tham gia đa dạng
Diễn đàn diễn ra từ ngày 17/4 đến 19/4, do Ủy ban Nhân dân tỉnh Đắk Lắk tổ chức, phối hợp cùng UNESCO, Trường Đại học Văn hóa TP.HCM và sự đồng hành của Tập đoàn Trung Nguyên Legend. Sự kiện đã vinh dự đón tiếp ông Nguyễn Minh Vũ, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Đảng ủy, Thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao, cùng các lãnh đạo từ cơ quan trung ương và địa phương, các đại sứ, tổng lãnh sự từ các cường quốc cà phê, các tổ chức quốc tế, chuyên gia và người nổi tiếng trong lĩnh vực văn hóa và cộng đồng thực hành cà phê trong nước và quốc tế.
Phát biểu tại chương trình, ông Nguyễn Minh Vũ đánh giá cao những nỗ lực của tỉnh Đắk Lắk trong việc lan tỏa giá trị và truyền thống văn hóa cà phê, góp phần vào nguồn lực phát triển bền vững quốc gia. Ông nhấn mạnh: “Việc giới thiệu tri thức trồng và chế biến cà phê Đắk Lắk đến quốc tế không chỉ quảng bá hình ảnh vùng đất và con người Tây Nguyên, mà còn thúc đẩy đối thoại đa văn hóa, nâng cao giá trị gia tăng của ngành cà phê Việt Nam, từng bước xác lập vị thế riêng của cà phê Việt Nam trên bản đồ cà phê thế giới.”
Các phiên thảo luận chuyên sâu
Diễn đàn nhận được gần 40 bài nghiên cứu tham luận từ các nhà khoa học và chuyên gia trong nước và quốc tế, tiếp cận cà phê dưới nhiều góc độ như kinh tế, xã hội, văn hóa, di sản học, công nghệ chế biến, chuỗi giá trị toàn cầu và phát triển bền vững. Trong đó, 14 bài tham luận tiêu biểu được trình bày trực tiếp qua 4 phiên thảo luận chuyên sâu:
- “Lịch sử cà phê thế giới”: Các tham luận từ Palestine, Colombia, Thổ Nhĩ Kỳ, Italy tái hiện hành trình cà phê xuyên suốt các nền văn minh, khẳng định vai trò của cà phê như một không gian giao tiếp xã hội và giao lưu văn hóa.
- “Quy trình trồng và sản xuất cà phê”: Thảo luận về hệ sinh thái trồng và sản xuất cà phê, phân tích chuỗi giá trị toàn cầu, trách nhiệm xã hội và định hướng phát triển Đắk Lắk thành “Thủ phủ cà phê thế giới”.
- “Văn hóa tiêu dùng toàn cầu và diễn trình phát triển của di sản cà phê”: Gợi mở cách tiếp cận cà phê từ góc độ văn hóa, lối sống, và sự chuyển hóa của không gian cà phê sang di sản sống.
- “Thực hành tốt trong bảo vệ và phát triển bền vững”: Chia sẻ mô hình từ Thái Lan và cách tiếp cận của FAO, nhấn mạnh vai trò của cộng đồng trong gìn giữ và phát huy di sản.
Định vị cà phê Việt Nam như di sản sống
Tại diễn đàn, cà phê được nhìn nhận không chỉ là sản phẩm nông nghiệp hay ngành kinh tế, mà như một “di sản sống” - không gian văn hóa kết tinh tri thức, tập quán và giá trị tinh thần được cộng đồng trao truyền qua nhiều thế hệ. Ông Jonathan Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam, cho biết: “Theo Công ước năm 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, di sản là tri thức, kỹ năng, tập quán xã hội và những ý nghĩa mà cộng đồng thừa nhận là một phần đời sống văn hóa của mình.”
Việt Nam, đặc biệt là Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk, có vị trí đặc biệt với nền văn hóa cà phê phong phú, giàu bản sắc. Tháng 3/2025, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã trao chứng nhận “Tri thức trồng và chế biến cà phê Đắk Lắk” là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Diễn đàn này kỳ vọng tiếp tục đặt nền tảng để tri thức này được UNESCO công nhận là di sản của nhân loại, góp phần đưa văn hóa cà phê Việt Nam trở thành biểu tượng quốc gia trên toàn cầu.
Ông Đào Mỹ, Tỉnh ủy viên, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, phát biểu: “Diễn đàn không chỉ là nơi gặp gỡ, trao đổi học thuật và thực tiễn, mà còn là bước đi thiết thực nhằm làm rõ giá trị nổi bật của di sản cà phê trong bối cảnh toàn cầu hóa, thúc đẩy đối thoại giữa các nền văn minh cà phê.” Với sự đồng hành của chính phủ, địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng, diễn đàn hứa hẹn mở ra tương lai tươi sáng cho văn hóa cà phê Việt Nam trong dòng chảy toàn cầu.
