Cù Lao Phố: Điểm Đến Lịch Sử Với Ba Di Tích Quốc Gia Đặc Sắc
Nằm trên cù lao Phố, còn được biết đến với tên gọi cù lao Hiệp Hòa, thuộc khu phố Nhị Hòa, phường Trấn Biên, tỉnh Đồng Nai, ba di tích lịch sử cấp quốc gia tọa lạc tại khu vực đông dân cư nhất. Vị trí này gần với đường ray xe lửa và cây cầu Ghềnh nổi tiếng, tạo nên một không gian văn hóa độc đáo.
Chùa Đại Giác: Ngôi Chùa Cổ Nhất Miền Nam
Chùa Đại Giác được xem là ngôi chùa cổ nhất miền Nam, với lịch sử bắt nguồn từ năm 1412. Ban đầu, nơi đây chỉ là một am nhỏ lợp tranh thờ Phật, nhưng đến năm 1665, chùa đã được xây dựng thành một công trình lớn hơn. Kiến trúc và giá trị tâm linh của chùa Đại Giác thu hút nhiều du khách và nhà nghiên cứu.
Chùa Ông: Di Sản Văn Hóa Phi Vật Thể Quốc Gia
Chùa Ông, nằm bên sông Đồng Nai, được công nhận là ngôi chùa người Hoa cổ nhất miền Nam. Chùa được xây dựng từ sự đóng góp của bảy phủ người Hoa, bao gồm Phúc Châu, Chương Châu, Tuyền Châu, Quảng Châu, Triều Châu, Quỳnh Châu và Ninh Ba, nên còn có tên gọi là Thất Phủ cổ miếu. Được xếp hạng di tích cấp quốc gia vào năm 1989, chùa Ông tổ chức lễ hội từ ngày 10 đến 13 tháng giêng hàng năm, một sự kiện đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia vào năm 2023. Lễ nghinh thần diễn ra trên đường phố Trấn Biên là hoạt động quan trọng trong lễ hội này.
Đền Thờ Nguyễn Hữu Cảnh: Ghi Dấu Công Lao Mở Cõi
Kế bên chùa Ông là đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh, còn gọi là đền Bình Kính, được xếp hạng di tích cấp quốc gia vào năm 1991. Ông Nguyễn Hữu Cảnh, sinh năm 1650 tại Quảng Bình, đã vâng lệnh chúa Nguyễn vào kinh lược vùng đất phía nam vào năm 1698 và đặt bản doanh tại cù lao Phố. Ông có công lớn trong việc gầy dựng và phát triển vùng đất Biên Hòa nói riêng và miền Nam nói chung. Sau khi ông mất năm 1700, người dân đã cải tạo đình Bình Hoành thành đình Bình Kính để thờ phụng, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc.
Đề Xuất Xếp Hạng Di Sản Cho Cù Lao Phố
Cuối năm 2025, Hội Sử học Đồng Nai đã gửi văn bản đề xuất đến Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Đồng Nai, xem xét chấp thuận chủ trương lập hồ sơ xếp hạng Cù lao di sản hoặc Cù lao di sản lịch sử, văn hóa cho cù lao Phố. Đề xuất này nhấn mạnh bề dày lịch sử và văn hóa phong phú của khu vực, với ba di tích quốc gia làm nền tảng. Nếu được phê duyệt, cù lao Phố sẽ trở thành một điểm nhấn quan trọng trong bảo tồn di sản của Việt Nam.
