Bốn Cây Cổ Thụ Hơn 200 Năm Tuổi Ở Ninh Bình Được Vinh Danh Di Sản
Trong khuôn viên đình làng Yên Chỉ, thuộc xã Thanh Sơn, tỉnh Ninh Bình, bốn cây cổ thụ đã được công nhận là cây di sản Việt Nam, mang ý nghĩa văn hóa và lịch sử sâu sắc. Các cây này bao gồm hai cây lộc vừng, một cây bàng và một cây bồ đề, tất cả đều có tuổi đời hơn 200 năm, tạo nên một cảnh quan độc đáo và thiêng liêng cho địa phương.
Kiến Trúc và Lịch Sử Của Đình Làng Yên Chỉ
Theo ông Trịnh Văn Thụ, 75 tuổi, người trông coi đình làng, đình được xây dựng theo kiến trúc chữ Nhị từ thời Nguyễn và thờ Tam vị Thánh Tản, gồm Tản Viên Sơn Thánh, Quý Minh Đại Vương và Cao Sơn Đại Vương. Đình nằm trên một gò đất cao giữa cánh đồng, và do quá trình tôn tạo, các thân cây cổ thụ hiện nằm sâu dưới lòng đất khoảng 2 mét. Ông Thụ chia sẻ: "Cả làng có hương ước về việc bảo vệ các cây cổ thụ này như báu vật, truyền từ đời này sang đời khác. Các cây che chở và là bóng mát cho cả làng mỗi khi hè đến."
Đặc Điểm Của Các Cây Di Sản
Các cây cổ thụ này không chỉ có tuổi đời lâu năm mà còn sở hữu những đặc điểm ấn tượng:
- Cây bàng: Cao khoảng 20 mét, đường kính thân hơn 1 mét, thân xù xì với nhiều nu, diện tích phủ tán khoảng 200 mét vuông.
- Hai cây lộc vừng: Mọc nhiều thân, tán cây xòe rộng, một cây cao gần 20 mét và có cây thoát ba thân từ một gốc.
- Cây bồ đề: Đường kính khoảng 2 mét, cao hơn 20 mét, tán lá xum xuê, tạo bóng mát rộng lớn.
Cụ Vũ Mạnh Niên, 84 tuổi, cho biết: "Tôi rất vinh dự khi đình làng mình có 4 cây cổ thụ được công nhận là cây di sản và bây giờ tôi vẫn luôn giáo dục cho các con cháu về việc bảo vệ 4 cây di sản này." Các cây này từng nằm ở vùng lầy gần bờ ruộng, che mát cho người dân trong những ngày lao động nắng nóng.
Ý Nghĩa Văn Hóa và Lịch Sử
Đối với người dân làng Yên Chỉ, Tam vị Thánh Tản là những vị tướng trung quân, có công phò giúp vua Hùng thứ 18, và làng được xem là nơi lưu dấu tích của họ. Trong kháng chiến, đình làng từng là căn cứ cách mạng, nơi họp bàn chính sự và thành lập đội tự vệ. Cây cối ở đây đã che chở người dân trong chiến tranh, và truyền thống bảo vệ chúng được duy trì qua nhiều thế hệ.
Đại diện chính quyền địa phương nhấn mạnh: "Việc công nhận 4 cây di sản có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc gìn giữ bảo vệ hệ sinh thái môi trường, gắn liền với giá trị văn hóa, tinh thần của người dân địa phương. Người dân cũng xem cây như báu vật để lại cho con cháu mai sau." Đình làng Yên Chỉ đã được công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh vào năm 2022, và các cây cổ thụ được vinh danh di sản vào năm 2023.
Lễ Hội và Sự Độc Đáo
Hàng năm, vào ngày 10/10 âm lịch, lễ hội truyền thống được tổ chức tại đình làng Yên Chỉ, thu hút đông đảo người dân tham gia. Đây cũng là ngôi đình duy nhất ở Ninh Bình sở hữu nhiều cây di sản nhất, khẳng định vị thế đặc biệt trong di sản văn hóa của tỉnh. Sự kết hợp giữa kiến trúc cổ kính và thiên nhiên hùng vĩ tạo nên một điểm đến ý nghĩa, thể hiện tinh thần bảo tồn và tôn vinh giá trị truyền thống của cộng đồng.
