Iran vừa đưa ra cảnh báo nghiêm khắc về khả năng leo thang xung đột tại eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Iran và các nước phương Tây ngày càng gia tăng, đặc biệt là sau các cuộc tấn công nhằm vào tàu chở dầu và cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực.
Bối cảnh căng thẳng
Eo biển Hormuz, nằm giữa vịnh Ba Tư và vịnh Oman, là cửa ngõ chiến lược cho khoảng 20% lượng dầu mỏ được vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây cũng có thể gây ra những biến động lớn trên thị trường năng lượng thế giới. Trong những tuần gần đây, một loạt vụ việc như tấn công tàu chở dầu và cáo buộc Iran đứng sau các vụ việc này đã làm tăng nhiệt độ chính trị trong khu vực.
Iran nhiều lần bác bỏ các cáo buộc và khẳng định quyền kiểm soát eo biển Hormuz theo luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, nước này cũng không ngần ngại cảnh báo sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu bị khiêu khích hoặc tấn công.
Phản ứng của Iran
Ngày 12 tháng 2, Tư lệnh Hải quân Iran, Đô đốc Hossein Khanzadi, tuyên bố: "Bất kỳ hành động gây hấn nào cũng sẽ vấp phải sự đáp trả quyết liệt từ phía Iran. Chúng tôi sẽ bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia bằng mọi giá." Ông cũng nhấn mạnh rằng Iran có đủ năng lực để đối phó với mọi mối đe dọa, bao gồm cả việc phong tỏa eo biển Hormuz nếu cần thiết.
Trước đó, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Mohammad Javad Zarif cũng cảnh báo rằng bất kỳ hành động quân sự nào chống lại Iran sẽ dẫn đến hậu quả thảm khốc cho toàn khu vực. "Chúng tôi không muốn chiến tranh, nhưng chúng tôi sẽ không ngần ngại bảo vệ đất nước mình", Zarif nói trong một cuộc phỏng vấn.
Tác động đến thị trường dầu mỏ
Ngay sau cảnh báo của Iran, giá dầu thế giới đã tăng nhẹ do lo ngại về nguồn cung bị gián đoạn. Các nhà phân tích cho rằng nếu xung đột leo thang, giá dầu có thể vượt ngưỡng 100 USD/thùng, gây áp lực lên nền kinh tế toàn cầu vốn đang phục hồi sau đại dịch COVID-19.
Mỹ và các đồng minh đã tăng cường hiện diện quân sự trong khu vực để đảm bảo an ninh hàng hải. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng một cuộc đối đầu trực tiếp giữa Iran và Mỹ là khó xảy ra, nhưng các cuộc tấn công ủy nhiệm hoặc các hành động khiêu khích nhỏ lẻ vẫn có thể xảy ra.
Kêu gọi ngoại giao
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế đã kêu gọi các bên kiềm chế và tìm kiếm giải pháp ngoại giao. Liên Hợp Quốc kêu gọi đối thoại để giảm căng thẳng, trong khi Liên minh châu Âu đề xuất một kênh liên lạc đặc biệt giữa Iran và Mỹ.
Iran cho biết sẵn sàng đàm phán, nhưng không dưới áp lực. "Chúng tôi luôn ủng hộ đối thoại, nhưng các cuộc đàm phán phải dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau và không có điều kiện tiên quyết", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Saeed Khatibzadeh tuyên bố.
Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng tình hình hiện tại rất khó lường và có thể xấu đi bất cứ lúc nào. Việc Iran cảnh báo leo thang tại eo biển Hormuz không chỉ ảnh hưởng đến an ninh năng lượng toàn cầu mà còn đe dọa sự ổn định của toàn bộ khu vực Trung Đông.
