Thỏa thuận ngừng bắn đạt được sau nhiều nỗ lực ngoại giao
Một thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Israel và Hezbollah đã được ký kết vào ngày 27/11, với sự trung gian của Mỹ và Pháp, nhằm chấm dứt các cuộc giao tranh kéo dài nhiều tháng qua tại miền nam Lebanon và miền bắc Israel. Thỏa thuận này được công bố sau nhiều tuần đàm phán căng thẳng, đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực giảm leo thang xung đột tại Trung Đông.
Theo nội dung thỏa thuận, Israel sẽ rút quân khỏi miền nam Lebanon trong vòng 60 ngày, trong khi Hezbollah cam kết không tấn công Israel và rút các lực lượng của mình ra khỏi khu vực biên giới. Phía Lebanon sẽ triển khai quân đội chính quy để kiểm soát khu vực phía nam sông Litani, đảm bảo không có vũ khí trái phép. Mỹ và Pháp sẽ giám sát việc thực thi, với sự hỗ trợ của lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc UNIFIL.
Phản ứng trái chiều từ các bên liên quan
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hoan nghênh thỏa thuận, gọi đây là "chiến thắng" và khẳng định Israel sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu Hezbollah vi phạm. "Chúng tôi đã đạt được mục tiêu: loại bỏ mối đe dọa từ Hezbollah và đảm bảo an ninh cho người dân miền bắc," ông Netanyahu phát biểu. Tuy nhiên, nhiều quan chức Israel bày tỏ lo ngại rằng thỏa thuận chỉ mang tính tạm thời, khi Hezbollah vẫn còn khả năng tái vũ trang.
Về phía Hezbollah, nhóm vũ trang Lebanon tuyên bố sẽ tuân thủ thỏa thuận nhưng đồng thời cảnh báo sẽ tiếp tục kháng chiến nếu Israel vi phạm. Một quan chức Hezbollah nói với Reuters: "Chúng tôi không tin tưởng Israel, nhưng chấp nhận thỏa thuận này vì lợi ích của người dân Lebanon. Nếu Israel phá vỡ cam kết, chúng tôi sẽ đáp trả thích đáng."
Tác động đến khu vực và triển vọng hòa bình
Thỏa thuận ngừng bắn được kỳ vọng sẽ giảm căng thẳng tại khu vực biên giới Israel-Lebanon, nơi đã chứng kiến hơn 200 cuộc tấn công xuyên biên giới kể từ tháng 10/2023, khiến hàng chục người thiệt mạng và hàng nghìn người phải sơ tán. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng thỏa thuận này không giải quyết được nguyên nhân gốc rễ của xung đột, bao gồm tranh chấp lãnh thổ và sự can thiệp của Iran.
Một số chuyên gia nhận định rằng thỏa thuận có thể sụp đổ bất cứ lúc nào, đặc biệt nếu Israel tiếp tục các cuộc không kích vào Syria hoặc nếu Hezbollah cảm thấy bị khiêu khích. Theo số liệu từ Liên Hợp Quốc, hơn 150.000 người đã phải rời bỏ nhà cửa do xung đột, và nền kinh tế Lebanon vốn đã kiệt quệ lại càng thêm trầm trọng.
Vai trò trung gian của Mỹ và Pháp
Mỹ và Pháp đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy thỏa thuận, với các cuộc điện đàm cấp cao và các chuyến thăm ngoại giao. Đặc phái viên Mỹ Amos Hochstein đã có nhiều cuộc gặp với lãnh đạo Israel và Lebanon trong những tuần gần đây. "Đây là một bước đi tích cực, nhưng chúng tôi không ảo tưởng về những thách thức phía trước," một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết. Pháp, với tư cách là cựu cường quốc thực dân tại Lebanon, cũng cam kết hỗ trợ tái thiết và ổn định.
Tuy nhiên, cả hai nước đều thừa nhận rằng thỏa thuận chỉ là giải pháp tạm thời và cần một tiến trình hòa bình toàn diện hơn. Iran, đồng minh thân cận của Hezbollah, chưa đưa ra tuyên bố chính thức nhưng được cho là đã ủng hộ thỏa thuận này.
Những thách thức trong quá trình thực thi
Việc thực thi thỏa thuận đối mặt với nhiều khó khăn, bao gồm việc kiểm soát biên giới Lebanon-Syria để ngăn chặn vũ khí lọt vào tay Hezbollah, cũng như sự thiếu tin tưởng lẫn nhau giữa các bên. Quân đội Lebanon, vốn yếu kém và bị chia rẽ, khó có thể đảm nhận vai trò kiểm soát một cách hiệu quả. Trong khi đó, Israel tuyên bố sẽ duy trì quyền tự vệ và có thể tiến hành các cuộc tấn công phủ đầu nếu phát hiện vi phạm.
Người dân tại khu vực biên giới bày tỏ sự hoài nghi. Một cư dân tại thị trấn Kiryat Shmona, Israel, nói với truyền thông: "Chúng tôi đã nghe nhiều lời hứa hẹn, nhưng cuối cùng vẫn phải sống trong lo sợ. Tôi không tin thỏa thuận này sẽ kéo dài." Tương tự, người dân Lebanon ở miền nam cũng lo ngại về khả năng tái diễn xung đột.
