Iran đang triển khai các biện pháp an ninh chưa từng có để tổ chức lễ tang cho cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, người thiệt mạng hồi tháng 2 năm nay ở tuổi 86. Thi hài của ông được bảo quản trong hệ thống kho lạnh suốt 4 tháng qua, theo chuyên gia văn hóa Iran Mohammed Omar.
Bảo quản thi hài bằng kho lạnh
Theo giáo luật Hồi giáo, người qua đời thường được an táng sớm và việc sử dụng hóa chất để bảo quản thi hài không được khuyến khích. Tuy nhiên, tình hình chiến sự và các vấn đề an ninh đã khiến lễ an táng bị trì hoãn. Ông Mohammed Omar, chuyên gia về văn hóa Iran, chia sẻ với Fox News: "Khả năng gần như chắc chắn là thi hài ông Ali Khamenei được bảo quản bằng hệ thống kho lạnh. Iran có sẵn các nhà xác pháp y đủ năng lực bảo quản thi thể trong nhiều tháng, nên việc lưu giữ thi hài suốt 4 tháng qua không phải là điều bất khả thi".
Lễ tang kéo dài 5 ngày với sự tham dự của 100 quốc gia
Ông Ali Khamenei sẽ được an táng vào ngày 9/7 sau chuỗi nghi lễ kéo dài 5 ngày. Thi hài của ông sẽ được đặt tại khu phức hợp cầu nguyện Mosalla ở Tehran trong 3 ngày, trước khi đoàn tang lễ bắt đầu di chuyển. Theo phóng viên của Anadolu, một sân khấu lớn đã được dựng lên trong sân nhà thờ để đặt quan tài của ông Khamenei cùng các quan chức khác thiệt mạng trong cùng cuộc tấn công. Các khối bê tông đã được đặt xung quanh sân khấu với những hạn chế nghiêm ngặt về việc tiếp cận khu vực. Hệ thống làm mát cũng được lắp đặt để giảm bớt ảnh hưởng của nhiệt độ cao đối với những người tham gia. Lễ tưởng niệm quốc tế chính thức dự kiến diễn ra vào thứ Sáu, với sự tham dự của các nguyên thủ, quan chức cấp cao và nhà lãnh đạo tôn giáo từ khoảng 100 quốc gia.
Linh cữu ông Ali Khamenei sẽ được đưa tới hai thành phố linh thiêng đối với người Hồi giáo dòng Shiite là Najaf và Karbala (Iraq), rồi trở lại Iran để tổ chức các nghi lễ tại Qom, trước khi an táng tại đền thờ Imam Reza ở Mashhad, quê hương của ông. Giới chức Iran hiện chưa công bố ai sẽ chủ trì lễ cầu nguyện trong tang lễ, đây là một trong những nghi thức mang ý nghĩa biểu tượng quan trọng nhất. Nếu Lãnh tụ Tối cao Iran, ông Mojtaba Khamenei, tham dự lễ tang, nhiều khả năng ông có thể là người chủ trì nghi thức này.
Bài học từ quá khứ: Tránh hỗn loạn như tang lễ Khomeini và Soleimani
Trước lễ tang của ông Ali Khamenei, Iran đang triển khai nhiều biện pháp nhằm tránh tái diễn tình trạng hỗn loạn từng xảy ra trong lễ tang của cố Lãnh tụ Tối cao Ruhollah Khomeini hồi năm 1989 và lễ tang của tướng Qasem Soleimani hồi năm 2020. Giới chức Iran cho biết kiểm soát đám đông và bảo đảm an ninh sẽ là ưu tiên hàng đầu. Ông Gholamhossein Mozaffari, thống đốc tỉnh Razavi Khorasan, nơi ông Khamenei sẽ được an táng, cho biết trực thăng có thể được huy động trong một số chặng của đoàn tang lễ, nhằm hỗ trợ điều phối đám đông và bảo đảm việc di chuyển linh cữu diễn ra an toàn.
Theo Fox News, giới chức Iran dự kiến triển khai chiến dịch an ninh quy mô lớn phục vụ sự kiện được mô tả là có quy mô "mang tính lịch sử" tại Iran. Lực lượng Basij phụ trách điều phối hậu cần, từ việc tổ chức các bãi đỗ xe, cho đến việc phân công từng quận của Tehran phụ trách việc đón người dân từ các tỉnh đổ về. Trong khi đó, Lực lượng Vũ trang Cách mạng Hồi giáo Iran sẽ đảm nhiệm việc kiểm soát đám đông. Ông Yaqoub Soleimani, Phó chủ tịch phụ trách văn hóa và giáo dục của Quỹ Liệt sĩ Iran, đồng thời là một trong những người phụ trách tổ chức lễ tang, cho biết các nghi lễ sẽ được tiến hành trang trọng. Người dân có thể bắt đầu vào dự lễ viếng tại Tehran từ cuối tuần này. Lễ rước linh cữu dự kiến được tổ chức từ ngày 6/7. Ước tính từ 15 đến 20 triệu người sẽ tham dự các lịch trình khác nhau xuyên suốt toàn bộ lễ tang.
Bối cảnh chính trị: Lệnh ngừng bắn Iran-Mỹ
Lễ tang diễn ra trong bối cảnh Iran và Mỹ đang duy trì lệnh ngừng bắn. Ngày 17/6, Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad với sự trung gian của Pakistan, cam kết giải quyết bất đồng bằng đối thoại và giảm căng thẳng khu vực. Thỏa thuận được cộng đồng quốc tế, trong đó có Việt Nam, hoan nghênh như một bước tiến quan trọng nhằm duy trì hòa bình, ổn định ở Trung Đông và bảo đảm an ninh hàng hải, năng lượng toàn cầu. Tại vòng đàm phán cấp cao ở Thụy Sĩ ngày 22/6, cả Washington và Tehran đều đánh giá các cuộc thảo luận đạt kết quả tích cực, mở đường cho một thỏa thuận toàn diện về an ninh khu vực, tự do hàng hải qua eo biển Hormuz. Hai bên cũng nhất trí thành lập cơ chế giảm xung đột liên quan Lebanon dưới sự hỗ trợ của Qatar và Pakistan.
