Ba Lan và Đức sẽ ký các thỏa thuận quốc phòng thu hẹp quy mô trong ngày 17/6 tại Warsaw, đánh dấu kỷ niệm 35 năm Hiệp ước Láng giềng Tốt đẹp năm 1991. Đây là bước đi tiếp theo sau khi Warsaw ký các hiệp ước quốc phòng với hai "ông lớn" châu Âu khác là Pháp và Anh, trong bối cảnh tương lai của hiện diện quân sự Mỹ trên lục địa này bị đặt dấu hỏi.
Bối cảnh hợp tác quốc phòng Ba Lan-Đức
Ba Lan – thành viên NATO duy nhất giáp cả Nga và Ukraine – đã tìm cách tăng cường quốc phòng trong hơn 4 năm kể từ khi xung đột bùng phát thành hành động quân sự ở nước láng giềng Đông Âu. Quan hệ Warsaw-Berlin đã được cải thiện kể từ khi ông Donald Tusk, một chính trị gia có lập trường ủng hộ EU, trở lại vị trí Thủ tướng Ba Lan, sau nhiều năm căng thẳng dưới thời các chính phủ cánh hữu cứng rắn ở Warsaw.
Theo kế hoạch ban đầu, thỏa thuận có thể tham vọng hơn, nhưng chính phủ của ông Tusk đã chọn phiên bản thu hẹp để tránh sự phản đối từ phe đối lập dân tộc chủ nghĩa và Tổng thống Karol Nawrocki.
Nội dung thỏa thuận
Bộ trưởng Quốc phòng của hai nước sẽ ký văn kiện xây dựng trên khung hợp tác hiện có từ năm 2011, tập trung vào an ninh Biển Baltic, cơ sở hạ tầng quan trọng, an ninh mạng và hợp tác không gian. Thỏa thuận không bao gồm các điều khoản an ninh lẫn nhau ngoài cam kết hiện hành của NATO và EU.
Ông Piotr Szymanski, một nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Phương Đông ở Warsaw, cho biết các hiệp định này sẽ rất quan trọng trong bối cảnh NATO tăng cường cảnh giác, bao gồm cả những nỗ lực bảo vệ cơ sở hạ tầng dưới nước trọng yếu và giám sát "hạm đội bóng tối".
Hoạt động ngoại giao song song
Trong khi thỏa thuận quốc phòng được ký kết tại Warsaw, Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski sẽ đến Berlin tham dự Diễn đàn Ba Lan-Đức cùng với người đồng cấp Đức Johann Wadephul. Hai nhà ngoại giao cũng dự kiến sẽ tiến hành tham vấn chính trị tập trung vào quan hệ song phương, chính sách an ninh và quốc phòng châu Âu, cũng như tiếp tục hỗ trợ Ukraine.
Theo Bộ Ngoại giao Ba Lan, các cuộc đàm phán dự kiến sẽ tái khẳng định cam kết của hai nước trong việc hỗ trợ Ukraine và tham gia vào công cuộc tái thiết nước này trong tương lai.
Phản ứng của Ba Lan
Các diễn biến này diễn ra sau khi Thủ tướng Tusk chỉ trích các đồng minh, bao gồm Đức, vì không mời Ba Lan tham gia đàm phán về Ukraine tại London, Anh. Ông Tusk nhấn mạnh Ba Lan sẽ không tôn trọng bất kỳ thỏa thuận nào mà không có sự tham gia của đất nước ông. Warsaw cũng phản đối ý tưởng nối lại đối thoại với Điện Kremlin của một số nước EU.
Các diễn biến này cũng diễn ra trước thềm Hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ. Thứ trưởng Quốc phòng Ba Lan Pawel Zalewski cho biết, nếu Mỹ giảm hiện diện, Ba Lan và Đức sẽ đóng vai trò lớn hơn. Thủ tướng Tusk khẳng định các thỏa thuận này, cùng NATO, liên minh với Mỹ và chương trình SAFE của EU, là nền tảng chiến lược an ninh của Ba Lan.
