Thanh toán số: 'Mảnh ghép chiến lược' thúc đẩy du lịch Việt Nam vươn tầm quốc tế
Trong bối cảnh phục hồi kinh tế sau đại dịch, thanh toán số không còn đơn thuần là công cụ hỗ trợ giao dịch mà đang trở thành một "mảnh ghép chiến lược" quan trọng. Yếu tố này quyết định khả năng giữ lại giá trị và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch đang tăng trưởng mạnh mẽ.
Dòng tiền tăng tốc cùng đà phục hồi du lịch ấn tượng
Một trong những lợi thế nổi bật của Việt Nam là môi trường chính trị - xã hội ổn định, yếu tố ngày càng được du khách quốc tế ưu tiên khi lựa chọn điểm đến. Cùng với đó, chính sách thị thực ngày càng thông thoáng đang trở thành "đòn bẩy" quan trọng cho tăng trưởng du lịch.
Nhờ những chính sách này, sau giai đoạn gián đoạn bởi đại dịch, ngành du lịch Việt Nam đang trở lại mạnh mẽ. Năm 2025, cả nước đón khoảng 21,2 triệu lượt khách quốc tế, mức cao nhất từ trước đến nay, vượt cả giai đoạn trước dịch. Đà tăng trưởng tiếp tục duy trì trong năm 2026, với mục tiêu hướng tới 25 triệu lượt khách.
Không chỉ gia tăng về lượng, cơ cấu thị trường cũng chuyển dịch tích cực, với sự phục hồi mạnh từ các thị trường truyền thống như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, đồng thời mở rộng sang các thị trường có mức chi tiêu cao như châu Âu, Mỹ, Ấn Độ. Các đô thị du lịch như Hà Nội, Đà Nẵng hay Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục thu hút lượng khách lớn, trong khi các điểm đến thiên nhiên và du lịch cộng đồng ngày càng được quan tâm.
Theo đánh giá của UN Tourism, du lịch Việt Nam hiện nằm trong nhóm quốc gia có tốc độ phục hồi và tăng trưởng nhanh nhất thế giới, với mức tăng trưởng khoảng 21%. Tạp chí du lịch quốc tế Condé Nast Traveler cũng đưa Việt Nam vào danh sách những quốc gia đẹp nhất thế giới nhờ sự đa dạng của cảnh quan thiên nhiên và chiều sâu văn hóa.
Điểm nghẽn thanh toán: Thách thức cần giải quyết
Dù tăng trưởng ấn tượng, ngành du lịch vẫn đối mặt với một điểm nghẽn quan trọng: trải nghiệm thanh toán chưa đồng bộ. Theo nghiên cứu của Visa và Mastercard về hành vi thanh toán du lịch năm 2025, khoảng 60% du khách tại Đông Nam Á ưu tiên sử dụng thẻ hoặc ví điện tử thay vì tiền mặt, cho thấy nhu cầu về trải nghiệm thanh toán số thuận tiện ngày càng tăng.
Trong khi đó, báo cáo đối soát dữ liệu giữa các đơn vị trung gian thanh toán và cơ quan quản lý du lịch Việt năm 2025 chỉ ra doanh nghiệp có thể mất khoảng 15% doanh thu cơ hội nếu chỉ chấp nhận thanh toán tiền mặt, trong khi khoảng 65% du khách quốc tế ưu tiên thanh toán qua thiết bị di động.
Một trong những lý do du khách quốc tế yêu thích Việt Nam đến từ ẩm thực đường phố và trải nghiệm văn hóa địa phương. Tuy nhiên, thực tế tại nhiều điểm đến cho thấy sự "lệch pha" giữa nhu cầu và hạ tầng. Tại các quán ăn nhỏ, homestay hay dịch vụ trải nghiệm địa phương, những nơi tạo nên bản sắc du lịch Việt Nam, việc thanh toán vẫn chủ yếu dựa vào tiền mặt.
Theo khảo sát tại Đà Nẵng, tỷ lệ sẵn sàng thanh toán số tại các cơ sở dịch vụ chỉ ở mức 65–70%. Điều này khiến trải nghiệm du lịch chưa thực sự liền mạch, đồng thời làm giảm khả năng chi tiêu của du khách.
Một chủ cơ sở lưu trú tại quận Sơn Trà cho biết lượng khách quốc tế tăng mạnh từ cuối năm 2024. "Khách quay lại đông, nhưng họ không còn mang nhiều tiền mặt như trước. Họ hỏi thanh toán bằng thẻ, ví điện tử hoặc quét mã QR", người này chia sẻ. Điều này đòi hỏi cần phát triển các giải pháp thanh toán đa kênh, linh hoạt và dễ tích hợp giúp trải nghiệm du lịch toàn trình.
Hệ sinh thái thanh toán "All in one" và xu hướng xuyên biên giới
Một trong những địa phương đang đi đầu trong xu hướng kết hợp giữa du lịch và công nghệ tài chính là Đà Nẵng. Thành phố này gần đây nhận được nhiều cơ chế, chính sách đột phá từ Trung ương, trong đó có việc thành lập Khu Thương mại tự do và xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế (IFC). Những yếu tố này đang tạo ra hệ sinh thái thuận lợi để kết nối giữa du lịch, tài chính, công nghệ và logistics.
Việc kết hợp giữa một đô thị du lịch biển năng động với một trung tâm fintech hiện đại được kỳ vọng sẽ giúp Đà Nẵng thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài cũng như các phân khúc khách quốc tế chi tiêu cao như khách MICE, khách golf hay khách du lịch công vụ. Trong bối cảnh đó, các nền tảng thanh toán số đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra trải nghiệm thuận tiện.
Từ góc độ doanh nghiệp công nghệ tài chính, nhiều đơn vị đang phát triển các giải pháp nhằm hỗ trợ ngành du lịch mở rộng khả năng tiếp cận khách quốc tế. Đại diện 9Pay, trung gian thanh toán đầu tiên tham gia IFC Đà Nẵng, cho biết đơn vị đã xây dựng hệ sinh thái thanh toán "All in one" cho doanh nghiệp du lịch, bao gồm:
- Các giải pháp thanh toán trực tuyến như cổng thanh toán, Payment Link, dịch vụ thu hộ - chi hộ.
- Các thiết bị thanh toán trực tiếp như 9PayPOS hay loa thông báo giao dịch.
- Tương lai sẽ là thanh toán xuyên biên giới với ScanOn QR, cho phép khách quốc tế thanh toán nhờ quét mã QR bằng chính ví điện tử hoặc app ngân hàng của quốc gia mình tại các cửa hàng tại Việt Nam.
Cũng theo đại diện 9Pay, hệ thống thanh toán được phát triển theo mô hình Payment Orchestration cho phép định tuyến giao dịch thông minh. Với cơ chế Smart Routing, mỗi giao dịch sẽ được tự động chuyển tới kênh có tỷ lệ phê duyệt cao nhất và chi phí tối ưu. Trong trường hợp một kênh gặp sự cố, hệ thống có thể chuyển hướng ngay lập tức nhằm bảo đảm giao dịch không bị gián đoạn.
Nền tảng cũng được bảo mật theo tiêu chuẩn quốc tế PCI DSS - một trong những tiêu chuẩn bảo mật cao nhất trong ngành thanh toán cùng hệ thống quản lý an toàn thông tin ISO/IEC 27001:2022. Ngoài ra, hệ thống cũng ứng dụng trí tuệ nhân tạo để phát hiện rủi ro và giám sát giao dịch theo thời gian thực.
Giới chuyên môn nhận định: "Trong nền kinh tế số, ai kiểm soát được hệ thống thanh toán sẽ kiểm soát được dòng tiền, và xa hơn là kiểm soát giá trị". Và một trong những xu hướng đáng chú ý của thanh toán du lịch hiện nay là khả năng kết nối xuyên biên giới.
Mới đây, Công ty Cổ phần Thanh toán quốc gia Việt Nam (NAPAS) phối hợp Ant International và Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) đã chính thức mở rộng triển khai dịch vụ thanh toán xuyên biên giới qua mã QR giữa Việt Nam và Trung Quốc. Theo đó, du khách Trung Quốc có thể sử dụng ví điện tử Alipay - một ví điện tử thành viên của Ant International quét mã VIETQRGlobal để thanh toán trực tiếp tại các điểm chấp nhận thanh toán trong mạng lưới của NAPAS tại Việt Nam.
Sắp tới, 9Pay cũng đang phối hợp mở rộng thanh toán QR Cross-Border cùng NAPAS, cho phép du khách từ nhiều quốc gia Đông Nam Á như Thái Lan, Lào, Campuchia hay Malaysia sử dụng ứng dụng ngân hàng hoặc ví điện tử tại nước họ để quét mã QR và thanh toán trực tiếp tại Việt Nam.
Đáng chú ý, trong khuôn khổ thí điểm tại IFC Đà Nẵng, 9Pay cũng đang nghiên cứu triển khai thanh toán bằng stablecoin thông qua mã QR. Nếu được áp dụng hiệu quả, mô hình này có thể mở ra khả năng thanh toán thuận tiện hơn cho du khách từ các thị trường như Nga, Ấn Độ hoặc khu vực Trung Đông, đồng thời giúp các ví điện tử và nền tảng tài chính quốc tế kết nối sâu hơn với thị trường Việt Nam.
Có thể thấy, cùng với các chính sách thông thoáng tạo đòn bẩy cho tăng trưởng, các doanh nghiệp công nghệ, đơn vị trung gian thanh toán đang nỗ lực triển khai các giải pháp nhằm mục tiêu hướng tới một hệ sinh thái thanh toán giúp du khách có thể chi tiêu tại Việt Nam dễ dàng như tại quốc gia của họ. Trong dài hạn, giới doanh nghiệp kỳ vọng "đóng gói" trải nghiệm du lịch toàn trình theo mô hình "All in one", góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam trên bản đồ quốc tế.
