Làng Lò Đắk Lắk: Sự hồi sinh từ nghề cá đến điểm du lịch cộng đồng
Nằm ở phía Đông tỉnh Đắk Lắk, làng Lò là một cụm gồm ba làng nối tiếp nhau là Lò 1, Lò 2 và Lò 3, trải dài theo ba khu phố dọc biển thuộc phường Hoà Hiệp. Trước đây, khu vực này từng thuộc phường Hoà Hiệp Trung, thị xã Đông Hoà, tỉnh Phú Yên. Hiện nay, làng có khoảng 1.500 hộ dân sinh sống, tạo nên một cộng đồng sôi động bên bờ biển.
Nguồn gốc tên gọi và nghề truyền thống
Tên gọi làng Lò bắt nguồn từ lịch sử nghề cá lâu đời của địa phương. Trước kia, cư dân nơi đây chủ yếu sống bằng nghề đánh bắt hải sản. Để bảo quản cá được lâu hơn, ngư dân đã xây dựng những chiếc lò hấp và sấy cá. Những lò này được xây bằng gạch và trét bùn rơm bên ngoài nhằm giữ nhiệt hiệu quả. Cá sau khi đánh bắt về sẽ được đưa vào hấp chín rồi phân phối đi khắp nơi.
Ngày nay, những chiếc lò đó không còn nữa, nhưng di sản của chúng vẫn in đậm trong tên gọi và ký ức của người dân. Thay vào đó, làng Lò đã chuyển mình trở thành một điểm đến du lịch hấp dẫn, thu hút du khách bởi những nét xưa cũ hiếm hoi còn sót lại.
Kiến trúc cổ kính và cảnh quan độc đáo
Một trong những đặc trưng nổi bật của ngôi làng này là những ngôi nhà được xây dựng từ những năm 60 của thế kỷ trước. Kiến trúc nhà theo kiểu hai gian chữ L, với tường vàng và mái ngói đỏ, tạo nên một khung cảnh bình yên, hoài cổ. Theo thời gian và tác động của sóng biển, màu ngói đỏ đã dần ngả sang cam, nhưng chính điều này lại khiến du khách cảm thấy thích thú và tò mò.
Bãi cát biển tại làng Lò là một yếu tố khiến nơi đây trở nên đặc biệt trong mắt du khách. Không giống như cát trắng mịn thường thấy ở các khu du lịch như Quy Nhơn hay Nha Trang, cát biển ở đây là loại cát núi lửa với hạt to, tròn, mịn và có màu đỏ vàng đặc trưng. Loại cát này chỉ được tìm thấy rải rác tại một số địa điểm, làm tăng thêm sự quý hiếm và độc đáo cho trải nghiệm du lịch.
Riêng khu vực Lò 3 còn sở hữu một vị trí địa lý độc đáo, được mô tả là "ngôi làng trong sông, ngoài biển". Sông Ngọn chảy qua đã chia tách làng biển này, nhưng đồng thời cũng tạo ra một nơi kín gió lý tưởng cho thuyền bè neo đậu an toàn. Cảnh quan nơi đây từng được chọn làm bối cảnh cho bộ phim "Hẹn em ngày nhật thực", ghi lại phân cảnh cuộc sống của nhân vật Thiên sau khi chuyển đến Hạnh Trí.
Du lịch cộng đồng phát triển mạnh mẽ
Trong những năm gần đây, làng Lò đã chứng kiến sự bùng nổ của du lịch cộng đồng. Nhiều ngư dân từng sống phụ thuộc vào nghề đánh bắt cá nay đã có cơ hội chuyển đổi sang làm du lịch, tạo ra một mô hình phát triển bền vững và gắn kết với truyền thống địa phương.
Anh Phạm Quốc Tài, một người con của làng trở về quê sau 5 năm sinh sống tại Thành phố Hồ Chí Minh, đã tận dụng những nếp nhà cũ của gia đình để sửa sang thành cụm homestay, quán cà phê và quán ăn Nậu. "Việc này không chỉ phục vụ du khách mà còn tạo thêm việc làm cho người dân địa phương", anh Tài chia sẻ.
Các cơ sở lưu trú và dịch vụ du lịch như homestay, quán cà phê, khu nghỉ dưỡng mọc lên ngày càng nhiều với đa dạng phong cách, từ Á – Âu đến Địa Trung Hải. Những bức tường cũ được khoác lên lớp áo mới với đủ sắc màu, phản ánh sinh động cuộc sống của cư dân làng chài. Sự kết hợp giữa nét hiện đại và văn hóa bản địa truyền thống chính là điểm thu hút du khách từ khắp nơi.
Chị Đinh Thị Tường Vân, một du khách đến từ Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết: "Tôi biết đến làng Lò đã lâu, từng nghe nói đây là điểm rất hot với ngôi làng bên biển và nhà ngói đỏ. Lần này tôi quyết tâm đến để trải nghiệm tắm biển, hòa mình vào cuộc sống của ngư dân và thưởng thức các món ăn đặc sản địa phương".
Định hướng phát triển từ chính quyền địa phương
Ông Dương Văn Đông, Phó Chủ tịch UBND phường Hoà Hiệp, cho biết từ năm 2023, địa phương đã triển khai Đề án phát triển du lịch cộng đồng tại làng Lò. Kể từ đó, nhiều homestay, nhà hàng và quán cà phê ven biển đã được xây dựng, đáp ứng nhu cầu trải nghiệm ngày càng cao của du khách.
Trong tương lai, địa phương sẽ phối hợp với các chuyên gia để phục dựng nguyên bản các nghi thức lễ hội truyền thống như cầu ngư và hò bả trạo, nhằm phục vụ du khách và bảo tồn giá trị văn hóa. Sự phát triển này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần gìn giữ bản sắc độc đáo của làng Lò, biến nơi đây thành một điểm đến không thể bỏ qua trên bản đồ du lịch Việt Nam.
