Khánh Hòa đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng đội ngũ hướng dẫn viên thành thạo tiếng Nga và tiếng Hàn Quốc, trong khi lượng khách từ hai thị trường này tăng vọt sau đại dịch Covid-19. Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa, sáu tháng đầu năm 2026, địa phương đón hơn 390.000 lượt khách Nga (tăng gần 5 lần so với cùng kỳ năm 2025) và khoảng 800.000 lượt khách Hàn Quốc. Nhu cầu về hướng dẫn viên ngôn ngữ tương ứng trở nên cấp thiết, nhưng nguồn nhân lực hiện tại không theo kịp.
Lượng khách tăng nhanh, nguồn nhân lực chững lại
Các doanh nghiệp lữ hành lớn như Công ty TNHH Pegas Misr Việt Nam và Công ty TNHH Thương mại và Du lịch Anex Việt Nam liên tục đưa các đoàn khách Nga đến Khánh Hòa. Anex dự tính từ tháng 4 đến 10/2026 sẽ đưa hơn 183.000 lượt khách Nga và các nước CIS. Nhóm khách Nga có xu hướng lưu trú dài ngày (9-14 ngày) và ưa chuộng các tour trải nghiệm văn hóa, đòi hỏi hướng dẫn viên thông thạo ngôn ngữ và am hiểu văn hóa bản địa.
Theo cơ sở dữ liệu hướng dẫn viên du lịch quốc gia, cả nước chỉ có 499 hướng dẫn viên tiếng Nga và 1.453 hướng dẫn viên tiếng Hàn Quốc. Riêng Khánh Hòa có 83 hướng dẫn viên tiếng Nga và 69 hướng dẫn viên tiếng Hàn Quốc – con số quá thấp so với hàng triệu lượt khách quốc tế mỗi năm.
Doanh nghiệp đau đầu tìm người, lương cao vẫn khó tuyển
Bà Nguyễn Hương Thủy, Quản lý nhân sự Anex Tour Vietnam, cho biết doanh nghiệp sẵn sàng trả lương lên tới 1.100 USD/tháng nhưng vẫn không tuyển đủ hướng dẫn viên tiếng Nga. Hiện đơn vị chỉ có 12 hướng dẫn viên tiếng Nga trong tổng số 40 hướng dẫn viên quốc tế. Tương tự, Công ty TNHH Pegas Misr Việt Nam chấp nhận mức thu nhập cho hướng dẫn viên tiếng Nga cao gấp đôi hướng dẫn viên tiếng Anh nhưng vẫn không đáp ứng nhu cầu.
Ông Nguyễn Phi Hồng Nguyên, Phó Trưởng chi hội Lữ hành Khánh Hòa, chia sẻ nhiều doanh nghiệp phải sử dụng hướng dẫn viên tiếng Anh thay thế hoặc bố trí trưởng đoàn người nước ngoài hỗ trợ giao tiếp. Một số đơn vị lớn còn phải điều động nhân lực từ TP.HCM hoặc địa phương khác về Khánh Hòa trong mùa cao điểm. Giải pháp tạm thời này giúp duy trì hoạt động nhưng không thể thay thế hướng dẫn viên chuyên nghiệp.
Chất lượng hướng dẫn viên cũng là vấn đề
Không chỉ thiếu số lượng, chất lượng đội ngũ hiện nay cũng đáng lo ngại. Nhiều hướng dẫn viên lớn tuổi, khả năng cập nhật ngôn ngữ và kỹ năng nghề hạn chế. Một số sở hữu thẻ hành nghề nhưng năng lực giao tiếp thực tế chưa đáp ứng yêu cầu, ảnh hưởng đến trải nghiệm du khách. Đại diện Ban Quản lý danh thắng Hòn Chồng-Hòn Đỏ cho biết, các điểm tham quan như Tháp Bà Po Nagar hay Hòn Chồng-Hòn Đỏ đã triển khai thuyết minh viên tiếng Anh thường trực và ứng dụng mã QR đa ngôn ngữ (Anh, Nga, Hàn, Trung) để hỗ trợ du khách tự thuyết minh.
Tuy nhiên, công nghệ chỉ san sẻ một phần công việc. Một đoạn thuyết minh tự động khó thay thế sự tương tác, kết nối và khả năng xử lý tình huống của hướng dẫn viên chuyên nghiệp – người không chỉ giới thiệu điểm đến mà còn là cầu nối văn hóa, góp phần xây dựng thương hiệu du lịch địa phương.
Giải pháp từ gốc: đào tạo và liên kết
Theo tính toán, riêng thị trường khách Nga, Khánh Hòa cần khoảng 150 hướng dẫn viên chuyên trách. Nguyên nhân căn bản là nguồn đào tạo hạn chế: việc tuyển sinh ngành tiếng Nga gặp khó khăn, và Khánh Hòa chưa có cơ sở đào tạo cử nhân tiếng Nga chuyên biệt. Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa Phạm Minh Nhựt nhấn mạnh: "Cần nhìn nhận thực tế nhu cầu của thị trường. Nhiều du khách có xu hướng muốn được người cùng ngôn ngữ, cùng nền văn hóa đồng hành. Không ít khách Nga, Hàn Quốc chỉ sử dụng tiếng mẹ đẻ và gặp khó khăn khi giao tiếp bằng tiếng Anh."
Hiện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa đang làm việc với doanh nghiệp để tìm giải pháp ngắn hạn và dài hạn. Địa phương dự tính rà soát người từng học tập, sinh sống tại Nga, Hàn Quốc để tổ chức lớp bồi dưỡng nghiệp vụ; đồng thời mở các khóa đào tạo ngắn hạn gắn với nhu cầu thực tế. Về lâu dài, tỉnh tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp, xây dựng chương trình đào tạo sát thực tiễn, chú trọng kỹ năng ngoại ngữ, văn hóa và chăm sóc khách hàng.
Ông Cung Quỳnh Anh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa, khẳng định: "Khánh Hòa xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn. Bên cạnh đầu tư hạ tầng, sản phẩm và xúc tiến thị trường, việc xây dựng đội ngũ hướng dẫn viên chất lượng cao cần được xem là nhiệm vụ chiến lược. Nếu không sớm giải quyết bài toán nhân lực từ gốc, khoảng trống hướng dẫn viên tiếng Nga, tiếng Hàn Quốc sẽ tiếp tục là điểm nghẽn, ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ và khả năng cạnh tranh của du lịch Khánh Hòa trên bản đồ quốc tế."
