Làm sao chấm dứt cảnh khách ngoại gặp nạn khi 'phượt' xe máy ở Việt Nam?
Hành trình phượt xe máy qua các cung đường miền núi phía Bắc mang lại trải nghiệm độc đáo cho du khách quốc tế, nhưng đồng thời đặt ra thách thức lớn về an toàn. Những sự cố gần đây đã gióng lên hồi chuông cảnh báo, buộc các bên liên quan phải hành động quyết liệt.
Những vụ việc đau lòng và bối cảnh du lịch
Cuối tháng 3, một nữ du khách người Anh đi phượt Hà Giang (nay là Tuyên Quang) sau khi tốt nghiệp trung học đã gặp tai nạn giao thông nghiêm trọng. Cô được chuyển đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tại Hà Nội nhưng không qua khỏi, được xác định chết não vào ngày 2/4. Trước đó, du khách Florian từ Đức cũng gặp sự cố khi điều khiển xe máy địa hình theo chỉ dẫn của Google Maps, lao vào rừng sâu ở Lạng Sơn. Sau một đêm mắc kẹt, anh may mắn tìm được nhà dân để cầu cứu.
Những tai nạn này xảy ra trong bối cảnh Việt Nam ngày càng trở thành điểm đến hấp dẫn cho du khách quốc tế, đặc biệt với hình thức khám phá bằng xe máy. Du khách thường lựa chọn đi cùng người bản địa hoặc tự thuê xe, nhưng hành trình này luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro khó lường.
Xu hướng và khuyến cáo an toàn
Hà Giang Loop, với chiều dài khoảng 350 km đi qua Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, Mèo Vạc, được nhiều du khách quốc tế đánh giá là "4 ngày tuyệt vời nhất trong đời". Mỗi năm, cung đường này đón khoảng 200.000 lượt khách, tạo ra sức hút mạnh mẽ.
Nguyễn Phan Minh Tuấn, chủ một hệ thống cho thuê xe máy tại Hà Nội, Đà Nẵng và Huế, nhận định xu hướng du khách nước ngoài thuê xe máy, đặc biệt là xe phân khối lớn hoặc xe địa hình, để tự khám phá Việt Nam ngày càng phổ biến. Các hành trình thường được lựa chọn bao gồm tuyến phía Bắc như Hà Nội - Pù Luông - Sa Pa - Hà Giang - Bắc Kạn - Hạ Long, hoặc tuyến dọc đường Hồ Chí Minh từ TP.HCM ra Đà Nẵng, Hà Nội.
Phần lớn du khách có giấy phép lái xe quốc tế hợp lệ, phù hợp với quy định tại Việt Nam. Đây là yêu cầu bắt buộc, vì cả người thuê và đơn vị cho thuê đều có thể bị xử phạt nếu vi phạm. Trước khi bàn giao xe, Minh Tuấn luôn hướng dẫn kỹ các kỹ năng cần thiết để đảm bảo an toàn cho hành trình. "Tuy nhiên, rủi ro vẫn luôn hiện hữu, như trường hợp du khách Florian lạc vào rừng sâu do đi theo chỉ dẫn của Google Maps", anh chia sẻ.
Siết chặt quản lý và nâng cao chuẩn an toàn
Chiều 16/4, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Tuyên Quang đã phối hợp với các công ty lữ hành tổ chức tập huấn về an toàn giao thông, ứng xử văn hóa và xử lý tình huống khi dẫn tour. Hơn 100 lái xe thuộc đội ngũ "easy rider" (người bản địa lái xe máy chở khách) đã tham gia. Họ được phổ biến quy định mới, hướng dẫn xử lý tình huống trong điều kiện thời tiết xấu, địa hình phức tạp, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm thực tế.
Bên cạnh đó, lực lượng chức năng tăng cường tuần tra, xử lý vi phạm, phát tờ rơi tuyên truyền, ký cam kết với doanh nghiệp và rà soát các điểm đen tai nạn giao thông. Trong ngày đầu ra quân siết chặt dịch vụ chở khách bằng xe máy tại Tuyên Quang, đội CSGT đã xử lý 42 trường hợp vi phạm, bao gồm cả lái xe và khách tự lái.
Thượng tá Vương Đức Tho, Phó trưởng Phòng CSGT Công an tỉnh Tuyên Quang, cho biết sẽ tiếp tục xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, đặc biệt là các chủ tour không tuân thủ quy định pháp luật.
Doanh nghiệp chủ động nâng cao tiêu chuẩn
Không chỉ cơ quan quản lý, các doanh nghiệp cũng chủ động nâng chuẩn an toàn. Đại diện một công ty du lịch tại phường Hà Giang 1, hiện có 40 xe máy và liên kết với 50 tài xế bản địa, cho biết đơn vị trang bị mũ bảo hiểm trùm kín đầu, đồ bảo hộ và kiểm tra phương tiện trước mỗi chuyến. Theo đơn vị này, thời gian gần đây, một số du khách nước ngoài gặp sự cố buộc doanh nghiệp phải siết chặt quy trình và yêu cầu đối với lái xe. "Chúng tôi luôn đặt yếu tố con người và trang thiết bị lên hàng đầu, lựa chọn mũ bảo hiểm và đồ bảo hộ đảm bảo an toàn", đại diện nhấn mạnh.
Trước đó, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang đã ban hành văn bản, yêu cầu các đơn vị lữ hành, cơ sở cho thuê xe máy thắt chặt quy định an toàn khi tổ chức tour phượt Hà Giang. Các đơn vị chỉ được bố trí lái xe và phương tiện đáp ứng đầy đủ điều kiện an toàn. Xe phải được bảo dưỡng định kỳ, trang bị mũ bảo hiểm và thiết bị bảo hộ trước khi khởi hành. Dịch vụ chỉ được cung cấp dựa trên hợp đồng hợp pháp với doanh nghiệp lữ hành, trong đó nêu rõ lái xe, phương tiện, cung đường, điểm dừng và trách nhiệm xử lý sự cố. Cơ quan quản lý cũng nghiêm cấm các đơn vị không có giấy phép lữ hành tự ý tổ chức tour, ghép khách hoặc thay đổi lộ trình trái quy định.
Du lịch: Tận hưởng thực sự hay chỉ sống ảo?
Theo Tiến sĩ Đặng Hoàng Giang - tác giả cuốn sách "Vẻ đẹp của cảnh sắc tầm thường", việc chạy theo những gì được cho là đẹp theo tiêu chuẩn số đông đang phá vỡ sự nguyên sơ, gây tổn hại nghiêm trọng đến hệ sinh thái tự nhiên. Quan điểm du lịch hiện đại đôi khi khiến con người quên đi việc tận hưởng vẻ đẹp thực sự của thiên nhiên, thay vào đó là theo đuổi những trải nghiệm "sống ảo" nguy hiểm.
Chính quyền xã Đường Thượng cũng đã yêu cầu xử lý các trường hợp tự ý đưa du khách vào tắm và trải nghiệm trái phép tại thác Nậm Lang (Hà Giang cũ), nhằm bảo vệ môi trường và đảm bảo an toàn cho du khách.
Nhìn chung, để chấm dứt cảnh khách ngoại gặp nạn khi phượt xe máy ở Việt Nam, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và chính du khách. Việc nâng cao ý thức an toàn, tuân thủ quy định và chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ giúp hành trình khám phá trở nên ý nghĩa và an toàn hơn.
