Du lịch Việt - Iran: Kết nối khiêm tốn nhưng tiềm năng lớn giữa thách thức an ninh
Trong bối cảnh tình hình an ninh tại Iran diễn biến phức tạp với các cuộc không kích gần đây, mối quan hệ du lịch giữa Việt Nam và quốc gia Trung Đông này vẫn đang từng bước được thiết lập với những tín hiệu ban đầu đầy hứa hẹn.
Cảnh báo an ninh và khuyến cáo từ phía Việt Nam
Ngày 28/2, Đại sứ quán Việt Nam tại Israel đã phát đi thông báo khẩn cấp gửi đến cộng đồng người Việt đang sinh sống, học tập và làm việc tại nước này, sau khi Mỹ và Israel tiến hành không kích vào lãnh thổ Iran. Trước đó, vào tháng 1, Cục Lãnh sự thuộc Bộ Ngoại giao Việt Nam cũng đã đưa ra khuyến cáo công dân Việt Nam không nên đến Iran nếu không có việc thực sự cần thiết, do tình hình an ninh, trật tự tại đây diễn biến phức tạp.
Công dân Việt Nam đang ở Iran được đề nghị theo dõi sát sao thông tin, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về đi lại của chính quyền sở tại, đồng thời chú ý đến các cảnh báo chính thức từ Bộ Ngoại giao và Đại sứ quán Việt Nam tại Iran.
Những bước đi đầu tiên trong kết nối du lịch
Mặc dù thị trường khách Iran đến Việt Nam hiện vẫn còn khá khiêm tốn và chưa có số liệu thống kê chính thức về lượng khách trong những năm qua, nhưng đã xuất hiện những dấu hiệu tích cực về sự kết nối. Từ tháng 2/2024, công dân Việt Nam nhập cảnh Iran với mục đích du lịch đã được hưởng chính sách miễn visa trong vòng 15 ngày. Cùng năm đó, Iran lần đầu tiên tổ chức hoạt động xúc tiến du lịch trực tiếp tại Việt Nam.
Đáng chú ý, vào tháng 3/2025, cả Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội đã lần lượt đón tiếp hơn 400 du khách Iran đến từ thủ đô Tehran thông qua các chuyến bay charter VIP. Cụ thể, ngày 19/3, chuyến bay charter đầu tiên đã hạ cánh tại sân bay Tân Sơn Nhất (TP.HCM) với 200 du khách, đánh dấu lần đầu tiên một hãng hàng không charter VIP từ Iran khai thác đường bay thẳng đến Việt Nam.
Theo lịch trình được thiết kế công phu, đoàn du khách Iran đã tham quan nhiều điểm đến trải dài khắp ba miền của Việt Nam, bao gồm:
- Địa đạo Củ Chi và chợ Bến Thành tại TP.HCM
- Bảo tàng Chứng tích chiến tranh và Bà Nà Hills ở Đà Nẵng
- Phố cổ Hội An tại Quảng Nam
- Văn Miếu - Quốc Tử Giám, chùa Một Cột, hồ Gươm và vịnh Hạ Long ở phía Bắc
Đến ngày 28/3, Hà Nội tiếp tục đón đoàn 200 du khách Iran trên chuyến bay thuê bao nguyên chuyến thứ hai. Các cơ quan du lịch tại TP.HCM và Hà Nội đều nhận định rằng việc đón các chuyến charter từ Iran mở ra cơ hội tiếp cận thị trường Trung Đông đầy tiềm năng, với đặc điểm là nhóm khách có xu hướng chi tiêu cao, ưa chuộng dịch vụ cao cấp và thường du lịch theo nhóm gia đình.
Định hướng hợp tác dài hạn và tiềm năng phát triển
Vào ngày 28/1, Hiệp hội Du lịch TP.HCM đã tổ chức buổi gặp gỡ quan trọng giữa đại diện Đại sứ quán Iran tại Việt Nam, Hãng hàng không Iran và cộng đồng doanh nghiệp lữ hành địa phương. Tại đây, hai bên đã trao đổi sâu về khả năng thúc đẩy hợp tác, đặc biệt tập trung vào việc kết nối thị trường và xây dựng các hoạt động dài hạn bền vững.
Phía Iran cho biết nước này vẫn duy trì việc cấp visa du lịch bình thường. Đối với các đoàn khách được tổ chức bởi doanh nghiệp, thủ tục được đánh giá là thuận lợi hơn so với khách lẻ, miễn là hồ sơ và lịch trình được chuẩn bị rõ ràng, minh bạch. Iran hiện áp dụng hình thức thị thực điện tử (e-visa), không đóng dấu hoặc dán visa trực tiếp vào hộ chiếu mà cập nhật thông tin trực tiếp trên hệ thống quản lý xuất nhập cảnh. Thời hạn lưu trú theo visa du lịch thông thường là khoảng 30 ngày và có thể được xem xét gia hạn tùy từng trường hợp cụ thể.
Một thách thức hiện tại là chưa có đường bay thẳng thường lệ nào giữa hai quốc gia. Hành khách chủ yếu phải quá cảnh qua các điểm trung chuyển. Trong giai đoạn đầu phát triển, phương án tổ chức các chuyến bay charter (bao nguyên chuyến) hoặc xây dựng lộ trình bay linh hoạt được xem là phù hợp và khả thi nhất.
Quan điểm về du lịch đích thực giữa làn sóng 'sống ảo'
Trong bối cảnh ngành du lịch đang phát triển, Tiến sĩ Đặng Hoàng Giang - tác giả cuốn sách Vẻ đẹp của cảnh sắc tầm thường - đã chia sẻ quan điểm sâu sắc về xu hướng du lịch hiện đại. Ông cho rằng việc chạy theo những gì được số đông coi là đẹp theo tiêu chuẩn 'sống ảo' đang dần phá vỡ sự nguyên sơ của các điểm đến, đồng thời gây tổn hại nghiêm trọng đến hệ sinh thái tự nhiên. Du lịch đích thực cần hướng đến việc tận hưởng vẻ đẹp chân thực của thiên nhiên và văn hóa, thay vì chỉ chú trọng đến những khung hình hoàn hảo để đăng tải trên mạng xã hội.
Mặc dù còn nhiều thách thức về an ninh và hạ tầng kết nối, nhưng với những bước đi ban đầu đầy tích cực và tiềm năng từ thị trường khách chất lượng cao, mối quan hệ du lịch giữa Việt Nam và Iran hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển theo hướng bền vững và mang lại lợi ích cho cả hai bên trong tương lai.
