Cuộc Sống Ở Culdesac: Thị Trấn Đầu Tiên Cấm Ôtô Tại Mỹ, Nơi Du Khách Ngỡ Như Bay Sang Hy Lạp
Khi bước vào Culdesac, khu dân cư hiện đại đầu tiên ở Mỹ được xây dựng theo mô hình cấm ôtô tại bang Arizona, nhiều du khách không khỏi ngỡ ngàng như lạc vào một hòn đảo Địa Trung Hải. Sheryl Murdock, một cư dân nơi đây, chia sẻ rằng mỗi lần trở về nhà, bà cảm thấy như được đưa tới một thiên đường yên bình, xa rời tiếng ồn ào của xe cộ.
Kiến Trúc Địa Trung Hải Và Không Gian Sống Độc Đáo
Quảng trường trung tâm của Culdesac được ví như "phòng khách ngoài trời", nơi tiếng còi xe biến mất, thay vào đó là âm thanh của những cuộc trò chuyện rì rầm, tiếng leng keng từ ly tách và trò chơi ném túi cát. Các lối đi hẹp giữa những tòa nhà thấp sơn trắng, giăng đèn dây lấp lánh, điểm xuyết tranh tường rực rỡ và giàn hoa giấy tím hồng, tạo nên một khung cảnh gợi nhớ Hy Lạp. Kiến trúc sư Daniel Parolek đã lấy cảm hứng từ vùng Địa Trung Hải để thiết kế khu vực này, mang lại cảm giác thoát khỏi đô thị ồn ào.
Trong khi nhiều thành phố hiện đại tập trung vào xe cộ, dẫn đến tình trạng tắc nghẽn, ô nhiễm và cô lập xã hội, Culdesac hướng tới một mô hình đô thị bền vững. Nghiên cứu cho thấy các thành phố thân thiện với người đi bộ giúp cư dân hạnh phúc hơn, giảm cảm giác cô đơn và cải thiện sức khỏe thể chất. Đây là một phần của xu hướng toàn cầu, như các dự án tại Copenhagen hay Barcelona, nhằm xây dựng "thành phố 15 phút" nơi mọi tiện ích đều trong tầm với.
Thách Thức Và Giải Pháp Cho Cuộc Sống Không Ôtô
Culdesac được xem là một thử nghiệm táo bạo, đặc biệt khi nằm ở ngoại ô Phoenix - một vùng đô thị thiếu hệ thống giao thông công cộng hiệu quả. Khi những cư dân đầu tiên chuyển đến vào năm 2023, nhiều người hoài nghi về việc sống không ôtô trong khu vực phụ thuộc nhiều vào xe hơi. Tuy nhiên, chìa khóa thành công nằm ở "không có ôtô, nhưng giàu lựa chọn di chuyển".
Khu phức hợp rộng gần 70.000 m2 tích hợp nhà hàng, cửa hiệu, phòng khám, hồ bơi, phòng gym và không gian làm việc chung, giúp cư dân tiếp cận tiện ích chỉ trong vài bước chân. Du khách có thể dễ dàng di chuyển bằng tàu điện kết nối với trung tâm Phoenix và sân bay, dịch vụ taxi tự lái điện Waymo, hoặc thuê xe đạp điện từ Archer's Bikes để khám phá các điểm tham quan lân cận.
Sheryl Murdock, đang theo học sau tiến sĩ về phát triển bền vững đại dương tại Đại học Bang Arizona, cho biết sống ở Culdesac giúp bà giảm khí thải carbon. Tàu điện đưa bà đến nơi làm việc trong 10 phút, và bà có thể sử dụng ôtô điện dùng chung với giá 5 USD mỗi giờ khi cần đi xa. "Sống ở đây giúp tôi nhận ra mình thực sự ưa chuộng mô hình thành phố 15 phút", bà chia sẻ.
Thiết Kế Bền Vững Và Lợi Ích Môi Trường
Culdesac không chỉ cấm ôtô mà còn được thiết kế để giảm nhiệt và hạn chế sử dụng điều hòa. Các mái nhà và tường sơn trắng, lấy cảm hứng từ thị trấn Mykonos, ít hấp thụ nhiệt hơn so với nhà tối màu đặc trưng ở Phoenix, góp phần giảm hiệu ứng đảo nhiệt đô thị. Việc xây nhà gần nhau, một phương pháp làm mát cổ điển từ Địa Trung Hải, giúp các công trình che bóng mát cho nhau và tạo ra các "ống gió" tự nhiên.
Năm 2023, nghiên cứu từ Đại học Harvard chỉ ra rằng nhiệt độ bề mặt đường ở Culdesac thấp hơn 17-22 độ C so với khu vực xung quanh. Khi hoàn thiện với khoảng 760 căn hộ và 1.000 cư dân, cộng đồng này dự kiến ngăn khoảng 3.000 tấn khí nhà kính thải ra mỗi năm, theo ước tính từ Liên Hợp Quốc về lợi ích của việc chuyển sang giao thông công cộng và đi bộ.
Đời Sống Sôi Động Và Trải Nghiệm Du Lịch
Culdesac sở hữu đời sống đường phố nhộn nhịp với 21 doanh nghiệp nhỏ, bao gồm nhà hàng Mexico nổi tiếng với bánh mì ngon, cửa hàng thời trang và tiệm bánh ReddHouse phục vụ bánh sừng bò ngô xanh lấy cảm hứng từ văn hóa Navajo. Vào ngày họp chợ, âm nhạc sống vang lên dọc các lối đi, tạo không khí lễ hội cho du khách tham quan đồ gốm thủ công và thưởng thức ẩm thực địa phương.
Đối với du khách, việc tản bộ hoặc đạp xe quanh Culdesac mang lại cái nhìn về tương lai của đô thị, nơi con người được ưu tiên hơn xe cộ. Từ sân bay Phoenix Sky Harbor, du khách có thể đi tàu điện khoảng 30 phút để đến đây, hoặc lưu trú tại các khách sạn như Moxy Phoenix Tempe hay Found để trải nghiệm làm gốm, mua sắm đồ secondhand và khám phá vườn bia theo mùa.
Thời điểm lý tưởng để ghé thăm là từ tháng 11 đến tháng 4, khi thời tiết ôn hòa và dễ chịu. Culdesac ở Tempe đã chứng minh rằng người Mỹ thực sự muốn sống không phụ thuộc vào ôtô, dù ở vùng đô thị lớn, và đây có thể là hình mẫu cho các thành phố tương lai trên toàn thế giới.
