Bí Mật 231 Chum Nước Trong Tử Cấm Thành: Từ Phòng Cháy Đến Biểu Tượng Lịch Sử
Giữa quần thể kiến trúc cổ kính của Tử Cấm Thành, du khách dễ dàng bắt gặp hàng trăm chum nước lớn nhỏ với nhiều hình dáng khác nhau được đặt dọc các sân và lối đi. Những chum nước này không chỉ là vật trang trí mà còn ẩn chứa nhiều bí mật lịch sử và công năng đặc biệt.
Chức Năng Phòng Cháy Chữa Cháy
Theo SCMP, những chum nước trong Tử Cấm Thành không chỉ mang ý nghĩa phong thủy như trấn trạch, cầu may mắn theo quan niệm truyền thống, mà còn được sử dụng với mục đích phòng cháy chữa cháy. Phần lớn công trình trong Tử Cấm Thành được xây dựng bằng gỗ khiến nguy cơ hỏa hoạn trở thành mối nguy lớn nhất đối với sự an toàn của cung điện.
Do đó, các chum nước lớn bằng đồng hoặc sắt được bố trí tại hầu khắp sân trong, luôn được đổ đầy nước quanh năm. Mỗi chum có thể chứa từ vài trăm đến vài nghìn lít nước, tương đương lượng nước của một xe cứu hỏa cỡ nhỏ. Khi xảy ra hỏa hoạn, nước trong các chum này sẽ được sử dụng ngay tại chỗ để dập lửa.
Kỹ Thuật Chống Đóng Băng
Một câu hỏi thường được đặt ra là vì sao nước trong các chum không bị đóng băng suốt hàng trăm năm, dù mùa đông ở Bắc Kinh rất khắc nghiệt. Theo ghi chép, vào mùa đông, các thái giám sẽ đốt than trong bệ đá rỗng đặt dưới đáy chum để giữ nhiệt.
Đồng thời, chum được đậy nắp và phủ lớp "áo bông" (một lớp bọc bằng vải bông dày) bên ngoài nhằm cách nhiệt, giúp nước không bị đóng băng. Điều này đảm bảo nguồn nước luôn sẵn sàng cho việc chữa cháy bất cứ lúc nào.
Lịch Sử Và Phân Loại
Theo tài liệu Đại Thanh hội điển, Tử Cấm Thành từng có tổng cộng 308 chum nước. Trải qua thời gian, hiện chỉ còn 231 chum được bảo tồn. Các chum này được chia thành 3 loại chính:
- Sắt: Phổ biến trong thời nhà Minh.
- Đồng: Được sử dụng rộng rãi.
- Đồng mạ vàng: Xuất hiện từ thời nhà Thanh, có cấp bậc cao nhất.
Trong số đó, chum đồng mạ vàng là loại có cấp bậc cao nhất, chỉ được đặt tại những cung điện quan trọng như Điện Thái Hòa hay Điện Bảo Hòa. Hiện nay, chỉ còn 18 chum loại này tồn tại.
Quy Trình Mạ Vàng Và Dấu Tích Lịch Sử
Quy trình mạ vàng rất công phu khi vàng được hòa tan trong thủy ngân, phủ lên bề mặt đồng rồi nung nóng để thủy ngân bay hơi, lớp vàng bám lại, tạo nên vẻ ngoài óng ánh. Do giá trị cao, vào cuối thời Thanh, khi quân xâm lược tiến vào Tử Cấm Thành, họ không thể mang các chum này đi vì quá nặng nên đã dùng lưỡi lê cạo lớp vàng trên bề mặt.
Đến nay, trên nhiều chum đồng mạ vàng vẫn còn in rõ những vết cạo này, dấu tích còn lại của một giai đoạn lịch sử biến động. Những vết cạo này không chỉ là minh chứng cho sự xâm lược mà còn phản ánh giá trị to lớn của những chum nước này.
Tử Cấm Thành Ngày Nay
Được xây dựng đầu thế kỷ XV dưới triều Minh, Tử Cấm Thành là nơi ở và làm việc của hoàng tộc cùng các quan lại cấp cao. Quần thể cung điện rộng lớn này được quy hoạch theo nguyên tắc phong thủy nghiêm ngặt, gồm những đại điện nguy nga, sân vườn tĩnh tại và từng là trung tâm quyền lực của Trung Hoa phong kiến suốt nhiều thế kỷ.
Ngày nay, Tử Cấm Thành hay còn gọi là Bảo tàng Cố Cung Quốc gia, mỗi ngày đón hàng chục nghìn du khách. Hơn 6 thế kỷ sau khi hoàn thành, cung điện vẫn đứng vững như biểu tượng của kiến trúc cổ đại và kỹ thuật xây dựng bậc thầy. Những chum nước không chỉ là di tích lịch sử mà còn là minh chứng cho sự khéo léo và tầm nhìn của người xưa trong việc bảo vệ di sản.
