Trước thông tin các cơ quan chức năng đang siết chặt kiểm tra bản quyền phần mềm và có thể xử lý hình sự, cộng đồng mạng Việt Nam những ngày qua bỗng rộ lên trào lưu tự kiểm tra máy tính cá nhân và văn phòng. Phần lớn các công cụ để thực hiện kiểm tra đều do những người dùng đam mê công nghệ tự xây dựng và chia sẻ lên mạng xã hội.
Cách kiểm tra bản quyền Windows được chia sẻ rộng rãi
Cụ thể, trong các hội nhóm công nghệ, một số người dùng đã chia sẻ các đoạn script và công cụ dò quét tự phát triển để tự "chẩn đoán" xem hệ điều hành của mình thuộc diện an toàn hay nằm trong vùng nguy hiểm. Theo tìm hiểu, những dòng lệnh này sử dụng tham số bỏ qua chính sách bảo mật để PowerShell tải và chạy ngay một tập lệnh quét từ Internet mà không cần cài đặt. Đi sâu vào phân tích mã nguồn của đoạn script này, thực chất đây là công cụ dò tìm cấu trúc logic bản quyền thông qua việc truy vấn các phân hệ phần mềm, quét sâu vào Registry, tác vụ lập lịch ẩn (Task Scheduler) và các dịch vụ ngầm để bóc tách 6 dấu vết bẻ khóa phổ biến như KMS lậu, công cụ giả lập mã định danh MAS/HWID, KMS38 Hook, hay các thư mục lưu trữ dữ liệu bẻ khóa tạm thời. Thậm chí có người xây dựng cả trang web chuyên dụng để giúp kiểm tra tiện hơn.
Muôn màu kết quả "khoe" Windows bản quyền trên mạng xã hội
Làn sóng trên vô tình phơi bày thực trạng "muôn hình vạn trạng" của thị trường Windows hiện nay. Hội những người sở hữu laptop chính hãng có sẵn bản quyền OEM từ nhà sản xuất (như Dell, HP, ThinkPad) được dịp thở phào nhẹ nhõm, tự tin khoe trạng thái kích hoạt xịn nạp sẵn trong BIOS. Ngược lại, những tài khoản đang sử dụng công cụ bẻ khóa thì tỏ ra lo lắng khi thấy phần mềm quét ra hàng loạt dấu vết can thiệp sâu vào Registry hay tác vụ ngầm. Một người dùng "khoe" máy tính có sẵn bản quyền Windows gán cứng theo mainboard (OEM). Một người dùng thắc mắc về bản Windows của mình đang sử dụng. Một người dùng khác chia sẻ ý kiến về cách thức kiểm tra bản quyền Windows. Nhiều ý kiến khác trong một bài chia sẻ cách kiểm tra bản quyền Windows.
Key Windows giá rẻ cũng tiềm ẩn rủi ro
Ngoài việc bẻ khóa, còn có một số người dùng chấp nhận mua bản quyền nhưng lại là các loại key Windows giá rẻ vài trăm ngàn đồng, vốn được rao bán tràn lan trên mạng. Thực tế, dãy số được cộp mác "chính hãng giá rẻ" thực chất là key kích hoạt điện tử theo số lượng lớn (MAK) hoặc chứng chỉ giả lập qua máy chủ chứ không phải bản quyền thương mại cá nhân hợp pháp. Xét ra, các dạng sử dụng bản quyền này vẫn có nguy cơ bị tính là vi phạm khi đối chiếu hóa đơn chứng từ thực tế. Một chia sẻ về việc mua key bản quyền giá rẻ trên mạng. Những thắc mắc và thảo luận liên quan tới việc mua key bản quyền giá rẻ.
Giải pháp "tháo chạy" sang Linux
Trước áp lực tâm lý, một giải pháp "tháo chạy" đang được cư dân mạng rỉ tai nhau là định dạng sạch ổ cứng để chuyển hẳn sang hệ điều hành mã nguồn mở và miễn phí chẳng hạn như Linux, Zorin OS. Các chuyên gia công nghệ cũng lên tiếng rằng chỉ cần xóa trắng phân vùng cũ, chuyển sang hệ điều hành mới là mọi dấu vết hệ điều hành cũ sẽ hoàn toàn biến mất. Đây được xem là lối đi an toàn, miễn phí và hoàn toàn hợp pháp cho các đơn vị muốn làm sạch hệ thống mà không tốn chi phí mua bản quyền mới.
