Quyết Định Gây Tranh Cãi Của Apple
Năm 2020, Apple đã gây chấn động khi quyết định loại bỏ củ sạc khỏi hộp iPhone. Nhà sản xuất iPhone lý giải rằng việc ngừng tặng kèm sạc sẽ giúp giảm khai thác tài nguyên Trái Đất. Trong báo cáo môi trường năm 2022, Apple khẳng định: “Không còn bộ sạc đi kèm là một thay đổi táo bạo và cần thiết cho hành tinh của chúng ta”. Theo thống kê của hãng, 550.000 tấn quặng đồng, thiếc và kẽm đã được tiết kiệm kể từ iPhone 12. Hộp đựng nhỏ hơn cũng tăng số lượng iPhone trên mỗi pallet, tiết kiệm lượng vận chuyển tương đương giảm hai triệu tấn khí thải carbon.
Phản Ứng Trái Chiều Từ Người Tiêu Dùng
Tuy nhiên, thông điệp môi trường của Apple nhanh chóng vấp phải làn sóng chỉ trích. Người tiêu dùng cho rằng họ vẫn phải mua phụ kiện sạc bên ngoài, điều này không thực sự làm Trái Đất ‘xanh’ hơn. Một người dùng bình luận trên Weibo: “Không phải chúng ta vẫn cần mua thêm củ sạc sao? Họ nói giống như điện thoại không còn cần bộ sạc vậy”. Người khác châm biếm: “Vậy sao không bỏ luôn việc sản xuất iPhone, chuyển sang trồng táo. Việc đó chẳng phải thân thiện với môi trường hơn sao?”.
Mở Ra “Mỏ Vàng” Cho Ngành Phụ Kiện
Nhìn từ góc độ thị trường, đây không chỉ là câu chuyện môi trường hay cắt giảm chi phí. Quyết định của Apple đã mở ra một “mỏ vàng” mới cho ngành phụ kiện. Khi người dùng mua điện thoại không còn sẵn sạc đi kèm, nhu cầu mua riêng củ sạc, cáp sạc, pin dự phòng… tăng mạnh. Xu hướng này lan rộng khi các hãng Android như Samsung hay Xiaomi cũng đi theo Apple.
Theo các báo cáo thị trường, ngành cáp sạc điện tử tiêu dùng đạt quy mô khoảng 11,2 tỷ USD năm 2024 và dự kiến tăng lên 17,2 tỷ USD vào năm 2034. Động lực chính đến từ nhu cầu thiết bị và công nghệ sạc nhanh.
Bước Ngoặt Từ Chính Sách Của EU
Song song đó, một yếu tố “bước ngoặt” khác đến từ chính sách của Liên minh châu Âu (EU). EU đã thông qua quy định buộc các thiết bị điện tử, bao gồm smartphone, phải sử dụng cổng sạc chung USB-C từ năm 2024. Điều này buộc Apple phải từ bỏ chuẩn Lightning độc quyền. EU còn mở rộng tiêu chuẩn này sang nhiều thiết bị khác, hướng tới một hệ sinh thái sạc thống nhất.
Về lý thuyết, chuẩn hóa USB-C giúp giảm rác thải điện tử và tiết kiệm chi phí cho người dùng. EU ước tính có thể giảm hàng chục nghìn tấn rác thải mỗi năm. Nhưng trên thực tế, quá trình chuyển đổi lại tạo ra một làn sóng tiêu dùng mới: người dùng phải thay thế dây sạc cũ, mua thêm phụ kiện tương thích và nâng cấp thiết bị.
Sự Phát Triển Mạnh Mẽ Của Thị Trường Phụ Kiện
Chính sự “đứt gãy công nghệ” này đã thúc đẩy thị trường phụ kiện phát triển mạnh. USB-C trở thành chuẩn phổ biến toàn cầu, kéo theo nhu cầu lớn về cáp sạc đa năng, củ sạc công suất cao, dock chuyển đổi… Các hãng phụ kiện bên thứ ba như Anker, Belkin hay Baseus trở thành những “người hưởng lợi” rõ rệt khi người dùng không còn bị “khóa” trong hệ sinh thái độc quyền của Apple.
Nói cách khác, hai xu hướng tưởng như vì môi trường - bỏ củ sạc và chuẩn hóa cổng kết nối - lại vô tình tái định hình cả một ngành công nghiệp. Khi chiếc hộp điện thoại ngày càng “trống rỗng”, thị trường phụ kiện bên ngoài lại ngày càng sôi động.
Tình Trạng Rối Loạn Của Người Dùng
Theo Business Insider, nhiều người dùng iPhone sau khi Apple thay đổi chuẩn sạc và không còn tặng kèm củ sạc đã rơi vào tình trạng rối loạn. Một người chia sẻ rằng trong nhà có đủ dây, đủ thiết bị, nhưng lại “không có đúng bộ phù hợp”. Điều này buộc họ phải thử nhiều loại dây khác nhau hoặc mua thêm phụ kiện mới. Một bài viết khác chỉ ra rằng người dùng có thể đã tích trữ nhiều dây Lightning trong nhiều năm và khi Apple chuyển sang USB-C, họ đã “phải mua toàn bộ dây và phụ kiện mới”.
