Việc chuyển đổi từ kênh bán hàng truyền thống sang sàn thương mại điện tử, dù một phần hay toàn phần, đang được Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) khuyến khích mạnh mẽ. Mục tiêu là gia tăng giá trị kinh tế và mở rộng độ phủ sóng cho nông sản Việt Nam trên thị trường trong nước và quốc tế.
Từ chợ truyền thống đến chợ số
Tinh bột nghệ đỏ Vân Di, sản phẩm chủ lực của xã Trường Phú, tỉnh Quảng Trị, trước đây chủ yếu tiêu thụ tại địa phương. Sau khi được đưa lên sàn thương mại điện tử, hiệu quả kinh tế tăng rõ rệt, doanh thu và thị trường bán hàng được mở rộng đáng kể. Bà Mai Thị Vân, Giám đốc HTX Nông sản Vân Di, cho biết quyết định số hóa sản phẩm đã mang lại nhiều lợi ích. Số lượng đơn hàng tăng đều, vào dịp cao điểm có thể tăng tới 20%, tập trung tại các thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Để duy trì đà tăng trưởng và chinh phục thị trường mới, HTX đang đẩy mạnh chuẩn hóa và số hóa sản phẩm từ bao bì đến thông tin trên nền tảng số.
Không chỉ riêng tinh bột nghệ đỏ Vân Di, nhiều nông sản đặc trưng khác trên cả nước cũng đang từng bước thích ứng với môi trường kinh doanh số. Tại tỉnh Sơn La, mận sấy dẻo Mộc Châu - sản phẩm chủ lực của HTX Dịch vụ phát triển nông nghiệp 19/5 là một ví dụ điển hình. Nhờ đầu tư bài bản vào hình ảnh, minh bạch nguồn gốc, quy trình sản xuất và tối ưu khâu vận chuyển, mỗi ngày HTX nhận từ hàng chục đến hàng trăm đơn hàng trên khắp cả nước. Anh Mai Văn Trọng, xã viên HTX, chia sẻ trước đây sản phẩm chủ yếu bán qua kênh truyền thống, phụ thuộc vào thương lái khiến đầu ra bấp bênh. Từ khi tham gia các sàn như Shopee, Lazada, Tiki, HTX tiếp cận được người tiêu dùng toàn quốc, nhờ đó doanh thu và giá trị thương hiệu được nâng cao.
Từng bước chuẩn hóa, số hóa nông sản
Mạnh dạn đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử, tận dụng tối đa khoa học kỹ thuật và chuyển đổi số đã trở thành chìa khóa giúp các HTX như Nông sản Vân Di và Dịch vụ phát triển nông nghiệp 19/5 mở ra cánh cửa thị trường rộng lớn, đạt được những kết quả tích cực trong phát triển và nâng tầm sản phẩm nông nghiệp đặc trưng. Hiện nay, ngoài tinh bột nghệ đỏ Vân Di, toàn xã Trường Phú có 9 sản phẩm OCOP được công nhận, trong đó 4 sản phẩm đạt chuẩn 4 sao và 5 sản phẩm đạt chuẩn 3 sao. Nhờ phát huy hiệu quả của sàn thương mại điện tử, các sản phẩm OCOP đã chinh phục người tiêu dùng trong và ngoài nước, mang lại thu nhập ổn định cho người dân địa phương.
Ông Lê Văn Sơn, Chủ tịch UBND xã Trường Phú, cho biết địa phương xác định đưa sản phẩm OCOP lên sàn thương mại điện tử là giải pháp trọng tâm nhằm mở rộng thị trường và nâng cao giá trị nông sản. Đồng thời, xã sẽ đẩy mạnh kết nối với doanh nghiệp và đơn vị phân phối để xây dựng chuỗi tiêu thụ ổn định, lâu dài cho các sản phẩm đặc trưng. Theo ông Mai Đức Thịnh, lãnh đạo HTX Dịch vụ phát triển nông nghiệp 19/5, để vận hành hiệu quả kênh bán hàng trên môi trường số, HTX đã xây dựng đội ngũ chuyên trách bán hàng online, từ đăng tải sản phẩm, chăm sóc khách hàng đến xử lý đơn hàng và phối hợp giao nhận. Việc chuẩn hóa bao bì, nhãn mác đã trở nên chuyên nghiệp, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La, ông Nguyễn Thành Công, nhận xét sản phẩm mận sấy dẻo của HTX đủ điều kiện trình Trung ương đánh giá, xếp hạng OCOP 5 sao. Đây không chỉ là niềm tự hào của HTX mà còn khẳng định hướng phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị gắn với chuyển đổi số. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục chuẩn hóa sản xuất và đẩy mạnh thương mại điện tử để mở rộng thị trường, tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm.
Theo Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc đưa sản phẩm của HTX lên sàn thương mại điện tử không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu. Các HTX cần thay đổi tư duy từ sản xuất sang kinh tế thị trường, chú trọng đầu tư bao bì, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng, đặc biệt là năng lực vận hành trên nền tảng số. Về phía cơ quan quản lý và các đơn vị liên quan, cần tăng cường hỗ trợ HTX thông qua đào tạo kỹ năng số, kết nối logistics và xây dựng các chương trình xúc tiến thương mại phù hợp với môi trường trực tuyến.
