Tối ngày 29/7, sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất (TP.HCM) ghi nhận sự xuất hiện của một máy bay vận tải hàng hóa dân dụng hiếm gặp tại Việt Nam: chiếc Il-76TD-90VD mang số đăng bạ RA-76950, do hãng Volga-Dnepr Airlines khai thác. Theo dữ liệu từ Flightradar24, máy bay thực hiện chuyến bay VI7996 từ sân bay quốc tế Novosibirsk Tolmachevo (Nga) đến TP.HCM, cất cánh lúc 3h19 UTC và hạ cánh lúc 11h33 UTC (tương đương 18h33 giờ Việt Nam), với thời gian bay thực tế 8 giờ 14 phút.
Hành trình từ Nga đến Việt Nam
Trước đó một ngày, chiếc RA-76950 đã bay từ Mineralnye Vody (Nga) đến Novosibirsk, cũng với số hiệu VI7996. Dữ liệu công khai ghi nhận hành trình gần nhất của máy bay là Mineralnye Vody – Novosibirsk – TP.HCM, cho thấy đây là chuyến vận chuyển hàng hóa theo hợp đồng thuê bao.
RA-76950 thuộc dòng Il-76TD-90VD, một biến thể nâng cấp của dòng Il-76 vốn có nguồn gốc vận tải quân sự. Tuy nhiên, chiếc máy bay này không phải là tàu bay quân sự hay chở khách, mà là phương tiện thương mại chuyên chở hàng hóa do Volga-Dnepr Airlines vận hành. Theo hồ sơ từ Planespotters, RA-76950 được bàn giao cho hãng vào tháng 5/2006, mang tên “Vladimir Kokkinaki” và sử dụng bốn động cơ PS-90A-76. Đây là chiếc Il-76TD-90VD đầu tiên thuộc chương trình hiện đại hóa của hãng.
“Nhà kho biết bay” với tải trọng 50 tấn
Theo thông số chính thức của Volga-Dnepr, Il-76TD-90VD có trọng lượng cất cánh tối đa 195 tấn, tải trọng hàng hóa tối đa 50 tấn. Khoang hàng dài khoảng 20 mét, rộng 3,4 mét và cao 3,45 mét. Máy bay đạt tốc độ hành trình khoảng 750 km/h, có thể bay khoảng 4.000 km khi mang tải trọng lớn.
Điểm đặc biệt của dòng máy bay này nằm ở khả năng bốc xếp độc lập. Phía đuôi tàu bay có cửa khoang hàng lớn và hệ thống đường dốc, cho phép phương tiện bánh lốp tự chạy vào bên trong. Máy bay còn được trang bị hai tời điện cùng bốn pa lăng, có thể phối hợp nâng một kiện hàng nặng tới 12 tấn. Nhờ thiết kế này, Il-76TD-90VD phù hợp để chuyên chở máy móc công nghiệp, thiết bị dầu khí, linh kiện hàng không – vũ trụ, phương tiện chuyên dụng, hàng cứu trợ hoặc những kiện hàng có kích thước lớn khó đưa lên máy bay chở hàng thông thường.
Phiên bản nâng cấp đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế
Phiên bản TD-90VD được trang bị động cơ và hệ thống điện tử hiện đại hơn so với Il-76 thế hệ cũ. Volga-Dnepr cho biết hãng đã khởi xướng chương trình nâng cấp để đáp ứng các yêu cầu của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) về tiếng ồn. Sau khi hiện đại hóa, Il-76 có thể trở lại nhiều thị trường từng hạn chế phiên bản cũ; tải trọng cũng được nâng lên mức 50 tấn.
Volga-Dnepr tiếp nhận chiếc Il-76TD-90VD đầu tiên vào năm 2006. Đến năm 2012, chiếc thứ năm đã gia nhập đội bay. Số lượng sản xuất hạn chế là một trong những lý do loại máy bay này thường gây chú ý mỗi khi xuất hiện tại các sân bay trên thế giới, bao gồm cả Việt Nam.
Hãng bay chuyên vận chuyển hàng “khó”
Volga-Dnepr Airlines được thành lập năm 1990 tại Ulyanovsk, Nga, ban đầu nhằm đưa dòng An-124 vào khai thác thương mại để vận chuyển hàng quá khổ, siêu nặng. Chuyến bay thương mại đầu tiên của hãng được thực hiện vào tháng 8/1991. Khác với các hãng hàng không chở khách khai thác theo lịch cố định, Volga-Dnepr nổi tiếng với dịch vụ thuê chuyến vận tải hàng đặc biệt bằng các dòng An-124-100/150 và Il-76TD-90VD.
Công việc của hãng không chỉ là đưa hàng lên máy bay mà còn bao gồm tư vấn, thiết kế khung bốc xếp riêng, đóng gói, xin phép bay và tổ chức vận chuyển ở hai đầu hành trình. Các lĩnh vực phục vụ gồm hàng không – vũ trụ, dầu khí, công nghiệp, ô tô, y tế và cứu trợ nhân đạo. Il-76TD-90VD của Volga-Dnepr từng được sử dụng để đưa hàng hóa, nhiên liệu và thiết bị đến những khu vực xa xôi như Bắc Cực, Nam Cực.
Không phải lần đầu tiên tại Tân Sơn Nhất
Mặc dù hiếm gặp, RA-76950 không phải lần đầu đến Tân Sơn Nhất. Hình ảnh trên Planespotters và JetPhotos ghi nhận chính chiếc máy bay này đã có mặt tại sân bay TP.HCM vào cuối tháng 6/2016. Vì vậy, cách diễn đạt phù hợp là “hiếm gặp”, thay vì “lần đầu xuất hiện tại Việt Nam”. Thông tin được tổng hợp từ bài viết của Thu Phương trên phunumoi.net.vn.
