Trong bài đánh giá vừa công bố, TechHive đã trực tiếp trải nghiệm cảm biến sự hiện diện Aqara FP1E – thiết bị sử dụng công nghệ sóng milimet (mmWave) thay vì cảm biến hồng ngoại thụ động (PIR) truyền thống. Đây là công nghệ tương tự được ứng dụng trong máy quét an ninh tại sân bay, giúp thiết bị nhận biết chính xác liệu trong phòng còn người hay không, ngay cả khi người đó hoàn toàn không di chuyển.
Công nghệ mmWave vượt trội so với PIR như thế nào?
Cảm biến PIR phát hiện chuyển động bằng cách ghi nhận sự thay đổi bức xạ nhiệt từ các vật thể có nhiệt độ cao hơn độ không tuyệt đối. Khi người hoặc động vật di chuyển, sự thay đổi này kích hoạt cảm biến. Tuy nhiên, PIR chỉ nhận biết chuyển động chứ không xác định được vật thể nào đang hiện diện, và sẽ mất tác dụng nếu đối tượng đứng yên. Theo Aqara, công nghệ mmWave trên FP1E không chỉ nhận biết chuyển động mà còn xác định được sự hiện diện của con người trong không gian, nhờ đó giảm đáng kể báo động giả do vật nuôi, rèm cửa hoặc quạt trần gây ra. Đồng thời, thiết bị vẫn phát hiện được người đang ngồi làm việc, đọc sách hay ngủ yên. Hãng cũng cho biết công nghệ này ít bị ảnh hưởng bởi các nguồn bức xạ điện từ khác, cũng như kính hoặc gương trong phòng.
Thiết kế nhỏ gọn và quá trình cài đặt
FP1E có thiết kế tối giản với phần thân chỉ lớn tương đương quả óc chó, đặt trên chân đế có khớp xoay linh hoạt. Người dùng có thể đặt trên bàn, gắn lên tường hoặc trần nhà nhờ đế nam châm kết hợp keo dán đi kèm. Thiết bị không bao gồm ốc vít hay bộ nguồn 5V/1A, dù có sẵn cáp USB. Cảm biến có góc quét dọc 120 độ, trong khi góc quét ngang thay đổi từ khoảng 120 độ xuống còn 90 độ khi tiến gần đến giới hạn phạm vi tối đa 6 mét. Trong ứng dụng Aqara, người dùng có thể tùy chỉnh phạm vi phát hiện từ 0 đến 6 mét theo nhu cầu.
Quá trình cài đặt diễn ra đơn giản: nhấn nút ở mặt dưới để đưa thiết bị vào chế độ ghép nối, sau đó làm theo hướng dẫn trong ứng dụng Aqara. Toàn bộ quá trình kết nối chỉ mất chưa đầy một phút trong thử nghiệm của TechHive. FP1E là thiết bị Zigbee nên bắt buộc phải hoạt động thông qua hub Aqara. Thông qua hub này, cảm biến hỗ trợ chuẩn Matter và có thể tích hợp với các hệ sinh thái nhà thông minh phổ biến như Amazon Alexa, Apple Home, Google Home, Home Assistant, Homey và Samsung SmartThings.
Trải nghiệm thực tế: Không thể đánh lừa cảm biến
Sau khi hoàn tất thiết lập, Aqara khuyến nghị người dùng kích hoạt tính năng “Spatial Learning” (học không gian) để tạo trạng thái cơ sở cho căn phòng khi không có người hoặc vật thể chuyển động. Ứng dụng Aqara chỉ hiển thị hai trạng thái chính là “Có mặt” và “Vắng mặt”, đồng thời ghi nhận thời điểm thay đổi trạng thái gần nhất. Thiết bị không cho phép điều chỉnh độ nhạy, vì Aqara cho biết thuật toán của FP1E hoạt động theo cơ chế “tự thích ứng”.
Trong bài đánh giá, cây bút Christopher Null của TechHive cho biết ông không thể đánh lừa cảm biến bằng cách đi thật chậm, trùm chăn hoặc ngồi hoàn toàn bất động. “Tôi không thể đánh lừa cảm biến bằng cách đi thật chậm, trùm chăn hoặc ngồi hoàn toàn bất động” – ông viết. Trạng thái trong ứng dụng thường cập nhật chỉ sau vài giây, và thông báo đẩy được gửi gần như ngay lập tức khi trạng thái chuyển sang “có mặt”. Dù vậy, ứng dụng đôi khi gặp hiện tượng treo và cần buộc dừng rồi khởi động lại.
FP1E cung cấp hai cách theo dõi lịch sử hoạt động: mục Log liệt kê toàn bộ quá trình chuyển đổi giữa “Có mặt” và “Vắng mặt” theo dạng danh sách thời gian, và giao diện biểu đồ hiện diện theo ngày hoặc tuần. Tuy nhiên, nếu không được đưa vào các kịch bản tự động hóa, cảm biến gần như không thực hiện tác vụ nào. Người dùng có thể dùng hệ thống “nếu/thì” của Aqara hoặc nền tảng Matter để tạo quy trình như gửi thông báo khi phát hiện có người, bật đèn khi bước vào phòng và tự động tắt khi phòng không còn người.
Hạn chế: Phạm vi hoạt động 6 mét và mức giá cao
Nếu hiệu quả phát hiện là ưu điểm nổi bật thì phạm vi hoạt động lại là hạn chế lớn nhất của FP1E. Trong khi nhiều cảm biến chuyển động có thể đạt phạm vi tới 30 mét, và mức 9 – 15 mét là phổ biến, FP1E chỉ hoạt động tối đa trong bán kính 6 mét. Kết hợp với góc quét tương đối hẹp, thiết bị khó đáp ứng tốt trong các phòng lớn hoặc không gian ngoài trời. Người dùng có thể phải lắp nhiều cảm biến để bao phủ một căn phòng rộng.
Về giá, FP1E được bán với giá 50 USD (khoảng 1,3 triệu đồng), cao gấp đôi so với Aqara Motion Sensor P1 sử dụng công nghệ PIR, vốn chỉ có giá 25 USD (khoảng 660 nghìn đồng). Theo đánh giá của TechHive, sự chênh lệch này chưa chắc mang lại lợi ích rõ rệt đối với đa số người dùng phổ thông. Trong nhiều trường hợp, cảm biến PIR vẫn đáp ứng đủ nhu cầu bật đèn hoặc kích hoạt tự động hóa cơ bản.
Tuy nhiên, FP1E phát huy giá trị trong những tình huống cần nhận biết chính xác việc có người trong phòng mà không cần camera, chẳng hạn theo dõi trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi ngay cả khi họ đang ngủ hoặc ngồi yên trong thời gian dài. Nhìn chung, công nghệ mmWave thực sự mang đến bước tiến đáng kể so với cảm biến PIR truyền thống, giúp hệ thống nhà thông minh hoạt động chính xác hơn và giảm báo động giả. Đổi lại, người dùng phải chấp nhận phạm vi hoạt động 6 mét, yêu cầu sử dụng hub Aqara và mức giá 50 USD.
