Zilingo: Giấc mơ 'kỳ lân' vụt tắt sau một thập kỷ thăng trầm
Zilingo, từng được ngợi ca là 'con cưng' của ngành công nghệ Đông Nam Á và suýt trở thành 'kỳ lân' cách đây 5 năm, đã chính thức khép lại hành trình của mình. Quyết định bán toàn bộ tài sản đầu năm 2025 cho nhà cung cấp phần mềm quản lý thương mại điện tử Thụy Sĩ Buyogo AG và nCinga Innovations đã đặt dấu chấm hết cho giấc mơ chinh phục thị trường thời trang, đồng thời kết thúc cuộc chiến sinh tồn kéo dài nhiều tháng của công ty khởi nghiệp này.
Khởi nguồn từ một ý tưởng tại chợ đêm Bangkok
Trước khi sụp đổ trong sự ngỡ ngàng, Zilingo từng là một nền tảng toàn cầu với hơn 7 triệu người dùng hoạt động. Câu chuyện bắt đầu từ năm 2014, khi CEO Ankiti Bose, lúc đó là nhà phân tích đầu tư 23 tuổi tại Sequoia Capital Ấn Độ, đi nghỉ cùng bạn bè ở Bangkok. Tới thăm chợ Chatuchak - khu chợ đêm biểu tượng với hơn 15.000 quầy hàng và 11.500 thương nhân độc lập, Bose đã thốt lên: 'Wow, họ nên được bán trực tuyến mới đúng!'. Ý tưởng về một nền tảng giúp các nhà bán lẻ nhỏ bán trực tiếp cho người tiêu dùng đã ra đời từ đó.
Bose nhận thấy các nhà buôn nhỏ ở Đông Nam Á chưa có cơ hội tham gia vào 'sân chơi' rộng lớn của thương mại điện tử. 'Đây là những thương nhân nhỏ muốn cạnh tranh với thương hiệu lớn, trung tâm thương mại và các công ty Internet. Tôi đã nghĩ cách giúp họ trở nên mạnh mẽ hơn', Bose chia sẻ. Cô cùng Dhruv Kapoor, một kỹ sư phần mềm 24 tuổi, góp chung tiền tiết kiệm và bắt đầu hiện thực hóa ý tưởng.
Giai đoạn tăng trưởng thần tốc và những tham vọng điên rồ
Chỉ một năm sau, Zilingo đã đưa hàng trăm thương nhân khắp Đông Nam Á lên trang bán hàng trực tuyến, thành lập văn phòng tại Singapore và Bangalore, và nhận được hàng triệu USD tài trợ từ các nhà đầu tư, bao gồm Sequoia Capital. Năm 2018, công ty huy động thành công 54 triệu USD và chi mạnh tay 1 triệu USD để mời 9 KOLs đến Maroc quảng bá thương hiệu, cổ súy cho phương châm tăng trưởng điên cuồng.
Tuy nhiên, tham vọng mở rộng quá nhanh đã dẫn đến những hệ lụy. Bose đặt mục tiêu thu hút sự chú ý của tỷ phú Masayoshi Son, gặp ông hai lần nhưng đều thất bại. Tháng 10/2019, Zilingo tuyên bố chi 100 triệu USD để mở rộng sang Mỹ, nhưng chưa đầy một năm sau đã phải đóng cửa hoạt động tại thị trường này.
Xung đột nội bộ và khủng hoảng tài chính
Áp lực tài chính và bất đồng với Shailendra Singh, người đứng đầu Sequoia Capital, khiến mối quan hệ ngày càng rạn nứt. Singh mất niềm tin vào kỹ năng quản lý của Bose, trong khi Bose tin rằng mình bị phản bội. Đến tháng 11/2020, Zilingo hầu như không còn đủ tiền mặt để tồn tại trong một tháng, buộc các nhà đầu tư phải 'giải cứu' bằng cách mua 25 triệu USD trái phiếu chuyển đổi.
Đại dịch COVID-19 đã đẩy công ty vào khủng hoảng sâu sắc. Zilingo, từng được định giá gần 1 tỷ USD năm 2019, buộc phải cắt giảm việc làm do doanh thu sụt giảm. Giám đốc tài chính Ramesh Bafna và Giám đốc điều hành Aadi Vaidya lần lượt rời đi. Tháng 3/2022, CEO Ankiti Bose bị đình chỉ vì những khiếu nại về vấn đề tài chính, và sau đó bị sa thải sau cuộc điều tra kéo dài gần 2 tháng.
Nỗ lực cuối cùng và kết cục đắng lòng
Dhruv Kapoor và Ankiti Bose từng đề xuất mua lại quyền quản lý (MBO) để cải tổ và khôi phục hoạt động kinh doanh. 'Với tiềm năng từ việc kinh doanh và giá trị mà công ty này có thể mang lại, tôi mong muốn mọi người hãy cân nhắc MBO như giải pháp thay thế cho giải thể tự nguyện', Kapoor chia sẻ. Bose hoàn toàn ủng hộ: 'Tôi tán thành kế hoạch MBO với nhóm nhà đầu tư mới và khuyến khích mọi cổ đông của Zilingo gạt bỏ hiềm khích để làm điều đúng đắn'.
Tuy nhiên, không có phép màu nào xảy đến. Xung đột giữa công ty tài trợ và nhà sáng lập, cùng với văn hóa quản trị lỏng lẻo, đã phá hủy startup từng được ca tụng hết lời. Zilingo cuối cùng đã bán toàn bộ tài sản đầu năm 2025, kết thúc một chương đầy biến động trong làng công nghệ Đông Nam Á.
