Giá RAM tăng gần 4 lần, TSMC từ bỏ dây chuyền chip 4nm cho Android
Thị trường smartphone toàn cầu đang trải qua một cơn địa chấn lớn khi giá bộ nhớ RAM tăng phi mã, buộc các hãng sản xuất chip phải điều chỉnh chiến lược sản xuất. TSMC, nhà sản xuất chip lớn nhất thế giới, đã quyết định tái cơ cấu công suất, chuyển hướng từ dây chuyền chip 4nm sang quy trình 3nm tiên tiến hơn trong vòng 6-12 tháng tới.
MediaTek và Qualcomm cắt giảm đơn hàng chip 4nm
Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến quyết định này là việc các khách hàng điện thoại Android, đặc biệt là MediaTek và Qualcomm, liên tiếp cắt giảm đơn đặt hàng chip thế hệ 4nm. Theo ước tính, tổng khối lượng bị cắt giảm lên tới 20.000-30.000 tấm wafer mỗi tháng, tương đương với 15-20 triệu chip điện thoại.
Dây chuyền 4nm hiện chủ yếu phục vụ các chip dùng trong smartphone tầm trung và phổ thông, phân khúc đang chịu áp lực giá thành nặng nề nhất. Mặc dù khoảng 80-90% thiết bị sản xuất chip 4nm có thể tái sử dụng cho quy trình 3nm, việc chuyển đổi vẫn được đánh giá là phức tạp và tốn thời gian.
Giá RAM tăng phi mã làm khó smartphone giá rẻ
Nguyên nhân sâu xa của tình trạng này nằm ở việc giá bộ nhớ RAM tăng phi mã. Giá RAM LPDDR5 theo hợp đồng đã tăng hơn 3 lần kể từ đầu năm 2025, hiện dao động quanh mức 10 USD/GB và dự kiến tiếp tục tăng hai chữ số vào năm 2027.
Điều này đặc biệt nghiêm trọng với smartphone phổ thông, khi chi phí RAM chiếm tới 35% giá thành linh kiện của một chiếc máy tầm thấp, còn bộ nhớ lưu trữ (NAND) chiếm thêm 19%. Gộp lại, hai thành phần này ngốn hơn một nửa tổng chi phí sản xuất một chiếc smartphone giá rẻ, khiến các hãng gần như không còn dư địa để giữ mức giá cạnh tranh.
Chủ tịch Xiaomi, ông Lu Weibing, thừa nhận thẳng thắn: "Mức tăng giá bộ nhớ lần này đã vượt xa kỳ vọng. Giá cùng cấu hình bộ nhớ đã tăng gần 4 lần so với quý 1 năm ngoái." Ông cho biết phiên bản 12 GB 512 GB đội giá khoảng 1.500 tệ (khoảng 5,1 triệu đồng), còn phiên bản 16 GB 1 TB thì tăng đến mức không thể chấp nhận được, ảnh hưởng rất lớn đến dòng REDMI vốn luôn định vị ở mức giá trị cực cao.
TSMC chuyển hướng sang chip 3nm
Trước thực tế này, TSMC buộc phải chủ động tái cơ cấu công suất, chuyển hướng sang sản xuất chip 3nm, nơi nhu cầu từ Apple và các khách hàng AI vẫn còn mạnh. Đây được xem là động thái cần thiết để thích ứng với sự thay đổi của thị trường, trong khi chờ thị trường smartphone phổ thông tìm lại điểm cân bằng mới.
Quá trình chuyển đổi dây chuyền từ 4nm sang 3nm dự kiến kéo dài từ 6 đến 12 tháng, phản ánh sự phức tạp trong việc tái cấu trúc hệ thống sản xuất. Diễn biến này không chỉ tác động đến các hãng sản xuất chip mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến toàn bộ chuỗi cung ứng smartphone toàn cầu, đặc biệt là phân khúc giá rẻ vốn đang chịu áp lực cạnh tranh khốc liệt.
