Đại học Manchester vừa công bố một phát hiện chấn động khi giải mã thành công bí ẩn kéo dài suốt 150 năm về một loài bọ cạp khổng lồ thời tiền sử.
Hành trình giải mã kéo dài hơn một thế kỷ
Kể từ những năm 1870, giới khoa học đã không ngừng tranh luận về danh tính của các mảnh hóa thạch kỳ lạ được tìm thấy tại nhiều địa điểm ở Anh và Wales. Những mảnh vỡ nhỏ bé, rời rạc này khiến các nhà cổ sinh vật học bối rối, không thể xác định liệu chúng thuộc về loài giáp xác, rệp gỗ hay một sinh vật nào khác.
Vào những năm 1980, một số chuyên gia từng đưa ra giả thuyết rằng đây có thể là dấu tích của một con bọ cạp khổng lồ. Tuy nhiên, lập luận này vấp phải sự hoài nghi lớn do hoàn toàn thiếu vắng các bằng chứng hóa thạch về chiếc đuôi - đặc điểm nhận diện cốt lõi của loài bọ cạp.
Mọi khúc mắc chỉ thực sự được tháo gỡ khi các nhà cổ sinh vật học ứng dụng công nghệ phân tích và hình ảnh hiện đại. Nhờ đó, họ đã chắp vá thành công bức tranh rõ nét về một sinh vật vô cùng đáng sợ.
Praearcturus gigas - Quái thú thống trị kỷ Devon
Theo thông cáo báo chí từ Đại học Manchester, sinh vật này chính thức mang tên Praearcturus gigas. Sở hữu chiều dài lên tới 3,3 feet (khoảng 1 mét) cùng cặp càng khổng lồ dài 6,2 inch (15,7 cm), cỗ máy săn mồi này gia nhập hàng ngũ những quái thú tiền sử đáng gờm nhất từng tồn tại trên Trái Đất.
Kích thước khổng lồ của nó nhanh chóng làm dấy lên câu hỏi lớn trong giới học thuật về cách loài vật này có thể phát triển vượt trội đến vậy từ hơn 400 triệu năm trước.
Tiến sĩ Richard J. Howard, người phụ trách mảng hóa thạch động vật chân đốt tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên ở London và là tác giả chính của nghiên cứu, đã đưa ra những góc nhìn thú vị. Ông cho biết văn hóa đại chúng thường gắn hình ảnh động vật chân đốt khổng lồ với các khu rừng mưa thuộc kỷ Than đá, nơi từng tồn tại những con cuốn chiếu khổng lồ hay các loài côn trùng có kích thước như chuồn chuồn.
Tuy nhiên, Praearcturus đã xuất hiện sớm hơn thời kỳ đó ít nhất 50 triệu năm. Đây là giai đoạn đầu của kỷ Devon, khi sự sống trên cạn mới ở giai đoạn sơ khai và các loài thực vật lớn chưa xuất hiện. Vì vậy, quái thú này chỉ sống lẩn khuất giữa các thảm thực vật thấp và nấm.
Vị thế như 'khủng long bạo chúa' của thế giới động vật chân đốt
Sự xuất hiện của nó khiến giới khoa học liên tưởng đến một phiên bản khủng long bạo chúa của thế giới động vật chân đốt, thống trị Trái Đất sớm hơn loài khủng long thực sự gần 200 triệu năm.
Tờ NYPost dẫn lời các chuyên gia cho biết sự phát triển phi thường của Praearcturus chủ yếu đến từ việc gần như không có đối thủ cạnh tranh trong môi trường sống. Vào thời điểm đó, các sinh vật sống cùng hệ sinh thái với nó đều có kích thước nhỏ hơn đáng kể. Việc thiếu vắng hoàn toàn những đối thủ lớn đã tạo điều kiện để loài bọ cạp này vươn lên vị trí thống trị, trở thành một trong những kẻ săn mồi đáng sợ nhất thời bấy giờ.
Bí mật tiến hóa bất ngờ
Không chỉ sở hữu ngoại hình đáng sợ, loài bọ cạp này còn ẩn chứa những bí mật tiến hóa bất ngờ. Các nhà nghiên cứu phát hiện phần vảy giáp của nó gồm những tấm cấu trúc rủ xuống hai bên sườn, tương tự đặc điểm ở các loài giáp xác hiện đại. Chi tiết này cho thấy Praearcturus có thể là một sinh vật bán thủy sinh.
Tiến sĩ Howard chia sẻ với Live Science rằng sự thiếu vắng của một hệ sinh thái phức tạp trên cạn có thể đã buộc loài bọ cạp này phải dành một phần vòng đời để săn mồi dưới nước.
Ý nghĩa của phát hiện
Phát hiện này không đơn thuần là việc xác định một loài bọ cạp mới. Theo Tiến sĩ Greg Edgecombe, ranh giới giữa biển và đất liền trong giai đoạn này vẫn còn rất mờ nhạt. Praearcturus giữ vị trí bản lề trong lịch sử tiến hóa của Trái Đất, đánh dấu thời điểm các loài động vật bắt đầu thử nghiệm quá trình rời bỏ đại dương để chinh phục môi trường sống trên cạn.
Phát hiện này đánh dấu một cột mốc quan trọng trong lịch sử tiến hóa, phản ánh quá trình thích nghi của động vật giữa đại dương và đất liền.
