Nhiều người dùng Windows thường nghĩ rằng muốn máy tính chạy nhanh hơn thì phải nâng cấp phần cứng như CPU, RAM hay ổ cứng. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, việc điều chỉnh các cài đặt có sẵn trong hệ điều hành lại mang đến hiệu quả bất ngờ. Theo thử nghiệm được công bố bởi PCWorld, chỉ cần thay đổi đúng ba thiết lập trong Windows 11, người dùng có thể tăng hiệu năng PC lên khoảng 5% đồng thời giúp máy hoạt động ổn định và mượt mà hơn. Ba thiết lập đó gồm Windows Power Mode, Storage Sense và tùy chọn sao lưu OneDrive.
Windows Power Mode – Chìa khóa hiệu năng
Trong Windows 11, Power Mode nằm tại Settings → System → Power & battery. Tại đây, người dùng sẽ thấy hai mục riêng biệt cho trạng thái cắm sạc (Plugged in) và dùng pin (On battery). Mỗi mục có các tùy chọn như "Best Power Efficiency", "Best Performance" hoặc "Balanced". Đây không phải là những lựa chọn mang tính hình thức; chúng có ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ xử lý của máy. Nếu bạn đang cần hiệu năng cao để xử lý tác vụ nặng như đồ họa hay lập trình, việc chuyển sang chế độ Performance sẽ tạo ra sự khác biệt rõ rệt. Ngược lại, khi dùng pin và chỉ làm việc văn phòng, chế độ Efficiency sẽ giúp kéo dài thời lượng sử dụng.
Thử nghiệm của PCWorld trên một laptop sử dụng bộ vi xử lý Intel Core 300 cho thấy mức công suất giữa ba chế độ này có sự khác biệt rõ ràng. Chi tiết cụ thể như sau:
- Best Performance: công suất duy trì 30W, công suất tăng cường 60W.
- Balanced: công suất duy trì 25W, công suất tăng cường 60W.
- Best Power Efficiency: công suất duy trì 15W, công suất tăng cường 20W.
Bộ xử lý càng được cấp nhiều năng lượng thì hiệu suất càng cao, điều này được phản ánh qua điểm số PCMark 10. Cụ thể, chế độ "Best Performance" đạt 8.434 điểm, "Balanced" đạt 8.010 điểm và "Best Power Efficiency" chỉ đạt 6.721 điểm. Nếu bạn đang sử dụng chế độ "Balanced" và chuyển lên "Performance", hiệu năng có thể tăng thêm khoảng 5% mà không cần thay đổi bất kỳ linh kiện nào. Điều này đặc biệt hữu ích cho những chiếc PC yếu cần cải thiện tốc độ phản hồi khi chạy ứng dụng nặng.
Storage Sense – Dọn dẹp ổ đĩa thông minh
Một trong những nguyên nhân phổ biến khiến PC chạy chậm là ổ cứng gần đầy. Storage Sense là công cụ được tích hợp sẵn trong Windows, giúp loại bỏ các dữ liệu không cần thiết như các bản sao cũ của bản cập nhật Windows hay tệp tạm thời. Người dùng có thể chủ động kích hoạt thông qua Settings → System → Storage hoặc tìm kiếm "Storage Sense" trên thanh tác vụ. Sau khi kích hoạt, bạn có thể thiết lập tần suất dọn dẹp theo tuần hoặc theo tháng, hoặc chọn chạy thủ công bất cứ khi nào cần giải phóng dung lượng.
Nếu PC bắt đầu chậm lại sau khi bạn sao chép một lượng dữ liệu lớn, rất có thể ổ đĩa đã đầy. Lúc này, hãy kiểm tra File Explorer và chạy Storage Sense để giải phóng không gian. Điểm đáng chú ý là công cụ này không tự động xóa thư mục Downloads nhằm bảo vệ các tập tin quan trọng bạn đã tải về. Ngoài ra, Storage Sense còn có tùy chọn tự động chuyển nội dung được lưu trữ cục bộ sang dạng chỉ lưu trữ trên đám mây sau một khoảng thời gian nhất định. Người dùng có thể tùy chỉnh khoảng thời gian này hoặc tắt hoàn toàn nếu không muốn dữ liệu bị chuyển đi. Việc giữ cho ổ đĩa luôn có dung lượng trống trên 15% sẽ giúp hệ thống hoạt động mượt mà hơn, tránh tình trạng giật lag do quá tải bộ nhớ.
OneDrive và Windows Backup – Kiểm soát đồng bộ để tăng tốc
OneDrive là dịch vụ lưu trữ đám mây được Microsoft tích hợp sâu vào Windows. Tuy nhiên, việc liên tục sao chép tệp cục bộ lên đám mây và tải xuống các bản sao tạm thời có thể chiếm dụng băng thông, khiến ổ SSD hoặc ổ cứng hoạt động không ngừng và làm giảm hiệu suất chung của hệ thống. Điều này đặc biệt nghiêm trọng với những máy tính có cấu hình thấp hoặc kết nối mạng không ổn định. Nhiều người dùng không hề hay biết rằng OneDrive đang âm thầm đồng bộ các thư mục lớn như Desktop hay Documents, gây hao tổn tài nguyên ngay cả khi họ không sử dụng.
Để quản lý việc sao lưu, người dùng có thể nhấn vào biểu tượng OneDrive trong Action Center, mở Settings và chọn Sync and Backup. Tại đây, bạn sẽ thấy danh sách các thư mục mà OneDrive muốn đồng bộ, chẳng hạn như Desktop, Documents hay Pictures. Bạn có thể tắt tính năng sao lưu cho các thư mục này nếu không có nhu cầu lưu trữ trên đám mây. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng Windows không phải lúc nào cũng tôn trọng lựa chọn này; trong một số trường hợp, việc tải xuống các tệp từ đám mây có thể vẫn xảy ra. Do đó, người dùng nên kiểm tra định kỳ và điều chỉnh cho phù hợp với nhu cầu sử dụng. Bạn cũng có thể tạm dừng đồng bộ OneDrive trong một khoảng thời gian nhất định bằng cách nhấn chuột phải vào biểu tượng OneDrive trên khay hệ thống và chọn "Pause syncing".
Kết luận
Việc tối ưu hóa các thiết lập trong Windows 11 không chỉ giúp cải thiện hiệu suất PC mà còn nâng cao trải nghiệm làm việc hằng ngày. Power Mode giúp bạn tận dụng sức mạnh xử lý tối đa khi cần, Storage Sense giữ cho ổ đĩa luôn thông thoáng, và kiểm soát OneDrive giúp giảm tải các hoạt động nền không cần thiết. Chỉ với vài phút điều chỉnh, bạn có thể khiến chiếc máy tính của mình chạy nhanh hơn và bền bỉ hơn mà không tốn thêm chi phí phần cứng. Hãy thử bắt đầu với những cài đặt này ngay hôm nay để cảm nhận sự khác biệt rõ rệt.
