Khủng hoảng RAM đe dọa Steam Deck và tương lai game PC
Bước sang năm 2026, thị trường phần cứng máy tính đang trải qua một cuộc chấn động sâu sắc chưa từng có tiền lệ. Nguyên nhân chính đến từ cuộc chạy đua xây dựng hạ tầng cho trí tuệ nhân tạo (AI) của các tập đoàn công nghệ khổng lồ như Google, Microsoft và Meta. Điều này đã tạo ra một cơn khát linh kiện bán dẫn cực độ, dẫn đến tình trạng khan hiếm trầm trọng các loại chip nhớ DDR5 và bộ nhớ lưu trữ tốc độ cao.
Steam Deck trở thành nạn nhân bất đắc dĩ
Trong bối cảnh giá RAM tăng phi mã, việc tự lắp ráp một chiếc PC chơi game giá rẻ đã trở thành điều không tưởng. Những bộ máy tính tầm trung trước đây chỉ tiêu tốn khoảng 600-800 USD nay đã bị đẩy giá lên mức cao ngất ngưởng, khiến người dùng phổ thông gần như bị loại khỏi cuộc chơi. Giữa cơn bão giá này, Steam Deck của Valve từng được xem như pháo đài cuối cùng của game thủ PC nhờ mức giá ổn định và hiệu năng tối ưu hóa. Tuy nhiên, chính thiết kế phần cứng cố định – vốn là ưu điểm của máy, nay lại trở thành điểm yếu chí mạng.
Vấn đề nằm ở dung lượng 16GB RAM. Vào thời điểm ra mắt, đây là con số lý tưởng cho đa số tựa game. Nhưng đến năm 2026, các tựa game AAA thế hệ mới bắt đầu yêu cầu cấu hình tối thiểu cao hơn. Với việc giá linh kiện tăng cao, Valve đang đứng trước một bài toán nan giải. Nếu giữ nguyên cấu hình cũ, Steam Deck sẽ sớm trở nên lỗi thời; nhưng nếu nâng cấp lên phiên bản mới với dung lượng RAM lớn hơn, mức giá của nó sẽ không còn rẻ để tiếp cận đa số người dùng.
Tình trạng khan hàng và hệ lụy lan rộng
Theo báo cáo từ Tom's Hardware, Steam Deck phiên bản OLED đang rơi vào tình trạng cháy hàng tại Mỹ và Nhật Bản. Tình trạng này bao gồm cả dòng màn hình LCD cũ – vốn đã bị khai tử tại Mỹ từ tháng 12/2025 và đang trên đà biến mất hoàn toàn khỏi mọi thị trường khi lượng hàng tồn kho cuối cùng cạn kiệt. Mặc dù Valve vẫn chưa đưa ra thông báo chính thức về nguyên nhân khiến nguồn cung Steam Deck OLED đột ngột đứt đoạn, giới phân tích nhận định cuộc khủng hoảng RAM toàn cầu là thủ phạm chính.
Dù giữ im lặng trước sự cố khan hàng của Steam Deck, Valve đã xác nhận cơn khủng hoảng linh kiện này là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc trì hoãn ra mắt Steam Machine thế hệ mới. Phía hãng cho biết đang phải cân nhắc kỹ lưỡng về giá bán và khả năng cung ứng trước tình trạng thiếu hụt bộ nhớ và linh kiện lưu trữ đang diễn biến phức tạp.
Ảnh hưởng đến toàn ngành công nghiệp
Sự khan hiếm không chỉ lấy đi linh kiện từ tay người dùng, mà nó còn lấy đi cả cơ hội sáng tạo của các nhà sản xuất. Các dự án máy chơi game thế hệ mới của Valve hay các đối thủ như ASUS và Lenovo đều đang bị trì hoãn hoặc buộc phải cắt giảm tính năng để duy trì mức giá cạnh tranh. Các nhà phát triển game cũng đang rơi vào tình thế khó khăn. Họ phải lựa chọn giữa việc chạy theo những công nghệ đồ họa đỉnh cao vốn đòi hỏi nhiều bộ nhớ, hoặc phải quay lại tối ưu hóa game cho những thiết bị cũ như Steam Deck để không bỏ mất tệp khách hàng khổng lồ.
Trong bối cảnh cơn sốt AI, thị trường bộ nhớ đang bước vào chu kỳ tăng giá khốc liệt nhất lịch sử. Từ cuối năm 2025, RAM đã trở thành loại tài sản có giá trị sinh lời vượt xa vàng và bất động sản. Thị trường máy tính đầu năm 2026 đang chứng kiến một nghịch lý chưa từng có khi giá RAM và ổ cứng đắt hơn cả máy tính hoàn chỉnh, góp phần khiến thị trường máy tính cũ gặp khó khăn. Dù các nhà sản xuất Trung Quốc đang nỗ lực tung ra bộ nhớ với mức giá sốc, cơn khát RAM giá rẻ của người dùng toàn cầu khó có thể được giải tỏa trong ngắn hạn.
