Ngày 10/7, tên lửa đẩy Trường Chinh-10B được phóng từ bãi phóng thương mại Hải Nam, đưa vệ tinh vào quỹ đạo thành công. Điểm nhấn là tầng đầu tiên của tên lửa đã được thu hồi có kiểm soát, đánh dấu lần đầu tiên Trung Quốc thực hiện thành công kỹ thuật này và cũng là lần đầu tiên trên thế giới thu hồi tên lửa từ biển.
Bước tiến trong công nghệ tái sử dụng
Theo Reference News, Trung Quốc trở thành quốc gia thứ hai sau Hoa Kỳ nắm vững công nghệ tên lửa tái sử dụng đáng tin cậy. Việc thu hồi tầng đầu tiên vốn là thách thức lớn, vì tầng này chịu trách nhiệm tạo lực đẩy ban đầu và thường rơi xuống Trái Đất sau khi tách rời. Nếu không thu hồi, chi phí sản xuất sẽ rất cao.
Theo Securities Daily, tầng đầu tiên chiếm hơn 60% tổng chi phí sản xuất tên lửa. Nhờ thu hồi thành công, tổng chi phí mỗi lần phóng dự kiến giảm và thời gian chuẩn bị được rút ngắn.
So sánh với SpaceX và Elon Musk
SpaceX của Elon Musk đã tiên phong với công nghệ tái sử dụng từ năm 2015, khi Falcon 9 hạ cánh thành công lần đầu. Đến năm 2024, Starship sử dụng phương pháp "đũa" để thu giữ tầng đầu. Nhờ đó, SpaceX trở thành gã khổng lồ trong lĩnh vực phóng tên lửa, internet vệ tinh và AI, đưa Musk thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên.
Áp lực cạnh tranh từ SpaceX thúc đẩy Trung Quốc. Tạp chí Caijing dẫn lời chuyên gia: "Khoảng cách giữa Trung Quốc và Mỹ trong du hành vũ trụ thương mại là 5-10 năm."
Thương mại hóa không gian Trung Quốc bùng nổ
Ngành vũ trụ thương mại Trung Quốc phát triển nhanh, với 50 lần phóng trong năm 2025, chiếm 54% tổng số lần phóng. Hiện có hơn 600 công ty vũ trụ thương mại, bao phủ toàn bộ chuỗi giá trị.
Các công ty tư nhân cũng tiến bộ: Tên lửa Zhuque-3 Y2 của LandSpace dự kiến bay thử tháng 7, nếu thành công sẽ là lần đầu tiên công ty tư nhân Trung Quốc đạt khả năng thu hồi tái sử dụng. Dữ liệu cho thấy ít nhất 15 công ty đã bắt đầu IPO.
Tờ Thông tin Kinh tế hàng ngày dẫn lời nhà nghiên cứu: "Năm 2026 sẽ là năm then chốt kiểm chứng công nghệ tái sử dụng." Các công ty nắm vững công nghệ này sẽ chiếm thị phần lớn. Tuy nhiên, từ thu hồi đến tái sử dụng kinh tế vẫn còn chặng đường dài, tập trung vào độ tin cậy và kiểm soát chi phí.
