Tiếp nối thành công của chuỗi sự kiện 'Trở về vòng tay quê hương' dành cho các nhà khoa học Việt (Homecoming for Vietnamese Scientists) và Hội nghị quốc tế về Đổi mới công nghệ Vật liệu (ICMIT 2026), Trại hè tài năng khoa học về Vật lý lượng tử và khoa học vật liệu (Scientific Talent Camp: Quantum Physics & Materials Science) do Quỹ Đổi mới sáng tạo VinGroup phối hợp với Trung tâm Đổi mới công nghệ vật liệu (CMIT) tổ chức đã chính thức khai giảng vào ngày 20/12/2025. Sự kiện đánh dấu bước tiến mới trong việc tăng cường hợp tác quốc tế và nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học tại Việt Nam.
Hợp tác quốc tế và nhóm nghiên cứu liên ngành
Từ những kết nối của các sự kiện trước, một nhóm nghiên cứu liên ngành đã được thành lập với sự tham gia của các nhà khoa học đến từ Trung tâm Đổi mới Công nghệ vật liệu (CMIT), Đại học VinUniversity; Đại học Bách khoa Hà Nội; Đại học Missouri-Columbia (Hoa Kỳ) và Phòng thí nghiệm quốc gia Oak Ridge (Oak Ridge National Laboratory – ORNL). Nhóm nghiên cứu đang theo đuổi một hướng tiếp cận mới trong lĩnh vực vật liệu năng lượng: Sử dụng neutron nhiệt để tạo ra các sai hỏng mạng tinh thể có kiểm soát, nhằm cải thiện khả năng vận chuyển ion lithium trong vật liệu điện ly rắn cho pin thể rắn thế hệ mới. Đây là hướng nghiên cứu cơ bản giàu tiềm năng, mở ra phương pháp thiết kế vật liệu tiên tiến dựa trên kỹ thuật điều khiển khuyết tật do bức xạ, góp phần nâng cao hiệu suất và độ an toàn của các hệ pin năng lượng tương lai.
Đề xuất nghiên cứu được ORNL phê duyệt
Đáng chú ý, đề xuất nghiên cứu 'Các thác dịch chuyển nguyên tử do neutron gây ra và tác động của chúng đối với cấu trúc và quá trình vận chuyển ion trong các chất dẫn ion thể rắn: Kết hợp mô phỏng động lực học phân tử đa tỷ lệ và nghiên cứu thực nghiệm' (Neutron-Induced Atomic Displacement Cascades and Their Impact on Structure and Ion Transport in Solid-State Ionic Conductors: Combined Multiscale Molecular Dynamics Simulations and Experimental Studies) do Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hà (Đại học Missouri-Columbia) chủ trì đã chính thức được Trung tâm Khoa học Vật liệu Nano, ORNL phê duyệt và sẽ triển khai từ tháng 8/2026. Thành công ban đầu này là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc kết nối trí thức Việt Nam trên toàn cầu, đồng thời khẳng định tiềm năng của các chương trình hợp tác quốc tế trong việc thúc đẩy những hướng nghiên cứu tiên phong, có khả năng tạo ra các công nghệ năng lượng thế hệ mới.
Trại hè quy tụ 30 sinh viên xuất sắc
Chương trình trại hè năm nay quy tụ 30 sinh viên xuất sắc được chọn lọc từ các trường đại học hàng đầu Việt Nam. Các sinh viên sẽ được tham gia các bài giảng chuyên sâu, thực hành thí nghiệm và thảo luận với các nhà khoa học đầu ngành trong lĩnh vực vật lý lượng tử và khoa học vật liệu. Những kết quả bước đầu này cũng hiện thực hóa tinh thần mà Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh tại sự kiện Homecoming for Vietnamese Scientists.
Kỳ vọng từ Bộ trưởng Giáo dục
Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, ông bày tỏ kỳ vọng rằng với các chính sách phù hợp, môi trường học thuật thuận lợi và sự đồng hành của Nhà nước, các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp cùng cộng đồng khoa học, nguồn lực trí thức Việt Nam trên toàn thế giới sẽ được chuyển hóa thành năng lực khoa học quốc gia, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đại học, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đưa Việt Nam tiệm cận các chuẩn mực khoa học quốc tế.
Ý nghĩa chiến lược của kết nối tri thức
Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, việc kết nối cộng đồng trí thức Việt Nam ở nước ngoài để triển khai các chương trình hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển các công nghệ lõi ngay tại Việt Nam có ý nghĩa quan trọng. Các nhà khoa học Việt Nam đang công tác tại những trường đại học và viện nghiên cứu hàng đầu thế giới không chỉ mang theo tri thức chuyên môn và kinh nghiệm nghiên cứu quốc tế, mà còn là cầu nối giúp Việt Nam tiếp cận các công nghệ tiên tiến và phương thức đổi mới sáng tạo hiện đại. Qua trại hè này, Quỹ VinGroup và CMIT tiếp tục khẳng định cam kết đầu tư vào thế hệ nhà khoa học trẻ, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước. QUỲNH NGUYỄN
