TP.HCM thí điểm chính sách thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu từ ngân sách nhà nước
Ngày 13/3, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức hội nghị triển khai Đề án thí điểm chính sách tạo động lực thương mại hóa, nhằm đưa nhanh kết quả nghiên cứu và tài sản trí tuệ được tạo ra từ ngân sách nhà nước vào sản xuất, kinh doanh. Đây được xem là một trong những chính sách mới nổi bật của thành phố, hướng tới hiện thực hóa các định hướng của Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Qua đó, đề án góp phần khắc phục tình trạng kết quả nghiên cứu sau khi nghiệm thu chưa được ứng dụng rộng rãi, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển hóa tri thức thành giá trị kinh tế thực tiễn.
Thách thức và quyết tâm từ lãnh đạo thành phố
Phát biểu tại sự kiện, ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết thành phố đang bước vào giai đoạn phát triển mới với tiềm lực khoa học, công nghệ lớn, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động, cùng đội ngũ nhà khoa học, viện, trường và doanh nghiệp đông đảo. Tuy nhiên, tỷ lệ thương mại hóa các kết quả nghiên cứu sử dụng ngân sách nhà nước hiện nay chỉ đạt khoảng 5%.
Đáng chú ý, có khoảng 37% kết quả nghiên cứu đã sẵn sàng chuyển giao nhưng vẫn chưa được đưa vào thực tiễn. Nguyên nhân chủ yếu do vướng mắc về cơ chế định giá, thủ tục giao quyền và tâm lý e ngại rủi ro trong quá trình thực thi công vụ.
Ông Thắng nhấn mạnh, đề án lần này thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Thành phố Hồ Chí Minh, chủ động thí điểm, xác định rõ trách nhiệm và dám chịu trách nhiệm trong thực hiện. Thành phố chọn đi đầu ở những lĩnh vực khó, sẵn sàng hành động thực tiễn để tháo gỡ điểm nghẽn thương mại hóa khoa học, công nghệ; đồng thời đồng hành, chia sẻ rủi ro với các tổ chức, cá nhân triển khai đúng quy định và mục tiêu.
Danh mục sản phẩm và mục tiêu cụ thể
Tại hội nghị, Ban tổ chức đã công bố danh mục 54 sản phẩm khoa học và công nghệ đăng ký tham gia đợt 1 của đề án, từ 29 tổ chức khác nhau. Tổng kinh phí dự kiến cho các sản phẩm này là hơn 500 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước chiếm hơn 200 tỷ đồng để hoàn thiện công nghệ, thử nghiệm và bảo hộ tài sản trí tuệ.
Các sản phẩm đăng ký đợt 1 thuộc nhiều lĩnh vực đa dạng, bao gồm:
- UAV-kinh tế tầm thấp
- AI-chuyển đổi số-đô thị thông minh
- Công nghệ sinh học-y sinh-dược
- Nông nghiệp công nghệ cao-công nghệ sinh học nông nghiệp
Trong giai đoạn thí điểm từ năm 2026 đến 2028, Thành phố Hồ Chí Minh đặt ra các mục tiêu cụ thể:
- Hỗ trợ thương mại hóa thành công tối thiểu 10 sản phẩm khoa học và công nghệ.
- Đạt tỷ lệ tài sản trí tuệ hình thành từ nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách được thương mại hóa vào khoảng 8-10%.
- Hình thành ít nhất 5 mối liên kết hợp tác giữa cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp.
Định hướng triển khai từ lãnh đạo thành phố
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường đã phát biểu tại sự kiện, đề nghị Sở Khoa học và Công nghệ chủ động phối hợp với các cơ quan, sở ngành để triển khai đề án một cách hiệu quả và sớm mang lại kết quả cụ thể.
Ông Cường nhấn mạnh tầm quan trọng của sự đồng hành và tham gia từ các đơn vị nghiên cứu, viện trường, nhà khoa học, cũng như sự hưởng ứng tích cực của doanh nghiệp trong việc tiếp nhận các nội dung, đề tài nghiên cứu để thương mại hóa sản phẩm.
Đồng thời, ông lưu ý rằng trong quá trình triển khai cơ chế thí điểm, cần vừa làm vừa rút kinh nghiệm, vừa hoàn thiện các cơ chế, chính sách liên quan. Mục tiêu cuối cùng là sau giai đoạn thí điểm, đề án có thể trở thành chính sách chính thức, được triển khai rộng rãi và đồng bộ trên toàn quốc, góp phần thúc đẩy nền kinh tế dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo.
