Thủ tướng Phạm Minh Chính khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam tại Hòa Lạc
Sáng ngày 13 tháng 3, tại khu công nghệ cao Hòa Lạc, Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã chủ trì lễ khai mạc Diễn đàn tầm nhìn vũ trụ Việt Nam - Nhật Bản 2026 với chủ đề Hợp tác cho kỷ nguyên mới. Đồng thời, Thủ tướng đã cắt băng khánh thành công trình Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, một tổ hợp hạ tầng hiện đại có quy mô và trình độ công nghệ thuộc nhóm tiên tiến hàng đầu trong khu vực Đông Nam Á.
Công trình vũ trụ với tổng đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng
Trung tâm Vũ trụ Việt Nam được xây dựng trên diện tích rộng 9 ha với tổng mức đầu tư lên tới hơn 7.000 tỷ đồng. Công trình bao gồm nhiều hạng mục quan trọng như:
- Trung tâm Điều hành và Trung tâm Khai thác Ứng dụng dữ liệu vệ tinh.
- Trung tâm Nghiên cứu Phát triển vệ tinh cùng hệ thống mặt đất với anten đường kính 9,3 m.
- Trung tâm hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực và chuyển giao công nghệ vũ trụ tại địa chỉ 18 Hoàng Quốc Việt.
- Bảo tàng Vũ trụ, Trung tâm đa phương tiện, Nhà khách Quốc tế và Đài Thiên văn Nha Trang.
Tất cả các hạng mục này đã được hoàn thành và đưa vào sử dụng, tạo nền tảng vững chắc cho việc vận hành vệ tinh, thu nhận – xử lý dữ liệu, phát triển ứng dụng và đào tạo nhân lực chất lượng cao.
Mục tiêu chiến lược và thành tựu ban đầu
Dự án Trung tâm Vũ trụ Việt Nam hướng tới hai mục tiêu trọng tâm:
- Xây dựng hạ tầng để tiếp nhận chuyển giao công nghệ vệ tinh quan sát Trái Đất, đào tạo nhân lực và chế tạo, phóng vệ tinh LOTUSat-1.
- Nâng cao năng lực phòng chống thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên và giám sát môi trường thông qua dữ liệu viễn thám, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và an ninh quốc gia.
Đến nay, dự án đã đạt được những thành tựu đáng kể:
- Hoàn thành hợp phần đào tạo vệ tinh cơ bản tại Nhật Bản với 36 thạc sĩ công nghệ vũ trụ.
- Thiết kế và chế tạo thành công vệ tinh thử nghiệm MicroDragon, được phóng lên không gian bằng tên lửa đẩy Epsilon-4 vào đầu năm 2019.
- Vệ tinh LOTUSat-1 đã hoàn thành chế tạo, lắp đặt hệ thống mặt đất và đào tạo đội ngũ nhân lực vận hành, sẵn sàng cho giai đoạn khai thác và phát triển ứng dụng.
Định hướng phát triển và hợp tác quốc tế
Trong bài phát biểu tại sự kiện, Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá cao và trân trọng cảm ơn sự đóng góp quý báu của Chính phủ, các tổ chức và doanh nghiệp Nhật Bản. Sự hợp tác này đã tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam và Nhật Bản cùng vươn tới những tầm cao mới, vì sự phát triển thịnh vượng của mỗi quốc gia và vì hòa bình, hợp tác, phát triển trong khu vực và trên toàn thế giới.
Thủ tướng cho biết, thời gian tới, Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách cho hoạt động vũ trụ phù hợp với điều kiện trong nước và thông lệ quốc tế. Đồng thời, nghiên cứu, chuẩn bị cơ sở khoa học và thực tiễn để từng bước hoàn thiện khung pháp lý, tiến tới xây dựng Luật Vũ trụ.
Việt Nam cũng sẽ huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển khoa học công nghệ vũ trụ theo tinh thần 3 có: Có sự đóng góp của Nhà nước, doanh nghiệp và các viện, trường, nhà khoa học. Cùng với đó là thúc đẩy liên kết viện - trường - doanh nghiệp, đẩy mạnh hợp tác công - tư, từng bước hình thành thị trường dịch vụ dữ liệu vệ tinh và hệ sinh thái ứng dụng công nghệ vũ trụ.
Triển khai các chương trình lớn và phát huy hiệu quả trung tâm
Theo Thủ tướng, Việt Nam sẽ tiếp tục triển khai các chương trình, đề án lớn về khoa học công nghệ vũ trụ, tập trung nâng cao năng lực quan sát Trái Đất, phát triển hạ tầng dữ liệu vệ tinh dùng chung, tăng cường năng lực phân tích, cảnh báo và hỗ trợ điều hành theo thời gian thực. Đồng thời, chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao về hệ thống, vận hành, dữ liệu và an toàn thông tin.
Người đứng đầu Chính phủ đã giao Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tiếp tục vận hành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam một cách hiệu quả, an toàn và bền vững. Mục tiêu là phát huy đầy đủ các chức năng nghiên cứu, thử nghiệm, vận hành, khai thác dữ liệu, đào tạo và chuyển giao công nghệ, từng bước biến trung tâm này thành hạ tầng năng lực lõi của quốc gia trong lĩnh vực công nghệ vũ trụ.
