Các nhà khoa học vừa công bố một phát hiện gây chấn động: tốc độ giãn nở của vũ trụ thực tế nhanh hơn tới 10% so với các dự báo trước đây dựa trên mô hình vũ trụ học tiêu chuẩn. Kết quả này được đưa ra sau khi phân tích dữ liệu từ Kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST) và Kính viễn vọng Không gian Hubble.
Phát hiện mới về hằng số Hubble
Nghiên cứu mới nhất, do nhà vật lý Adam Riess thuộc Đại học Johns Hopkins dẫn đầu, đã đo đạc chính xác hằng số Hubble – đại lượng mô tả tốc độ giãn nở của vũ trụ. Kết quả cho thấy giá trị này cao hơn đáng kể so với ước tính từ mô hình vũ trụ học tiêu chuẩn, vốn dựa trên bức xạ nền vũ trụ (CMB). Sự chênh lệch này, được gọi là “căng thẳng Hubble”, đã tồn tại trong nhiều năm nhưng nay được khẳng định với độ tin cậy cao hơn.
Ý nghĩa của khám phá
Phát hiện này thách thức những hiểu biết cơ bản về vũ trụ, bao gồm cả thành phần và sự tiến hóa của nó. Nếu tốc độ giãn nở thực sự nhanh hơn, điều đó có thể chỉ ra rằng mô hình vũ trụ học hiện tại còn thiếu sót, hoặc có những thành phần vật chất tối và năng lượng tối chưa được hiểu đúng. Các nhà khoa học đang xem xét khả năng tồn tại các hạt hoặc lực mới trong vũ trụ.
Phương pháp đo đạc mới
Nhóm nghiên cứu đã sử dụng JWST để quan sát các sao biến quang Cepheid và siêu tân tinh loại Ia – những “ngọn nến tiêu chuẩn” dùng để đo khoảng cách trong vũ trụ. Dữ liệu từ JWST cho phép loại bỏ các sai số do bụi liên sao gây ra, mang lại kết quả chính xác hơn. Kết quả này xác nhận các phép đo trước đó của Hubble, đồng thời củng cố sự tồn tại của “căng thẳng Hubble”.
Phản ứng từ cộng đồng khoa học
Nhiều nhà vũ trụ học cho rằng đây là một bước tiến quan trọng, nhưng cũng thận trọng khi cho rằng cần thêm dữ liệu từ các kính viễn vọng khác như Euclid của ESA hoặc Đài quan sát Nancy Grace Roman sắp tới. Giáo sư Wendy Freedman từ Đại học Chicago nhận định: “Chúng ta đang đứng trước ngưỡng cửa của một cuộc cách mạng trong vũ trụ học”.
Kết luận
Phát hiện này không chỉ làm thay đổi hiểu biết về tốc độ giãn nở của vũ trụ mà còn mở ra những hướng nghiên cứu mới về vật lý cơ bản. Các nhà khoa học hy vọng sẽ sớm giải mã được bí ẩn này, đưa chúng ta đến gần hơn với bức tranh toàn diện về vũ trụ.
