Nga gây chấn động với chip não biến bồ câu thành thiết bị bay không người lái sinh học
Một startup công nghệ thần kinh tại Moscow, Nga, đang làm rung chuyển giới công nghệ với phát minh như khoa học viễn tưởng: cấy chip não để biến chim bồ câu thành thiết bị bay có điều khiển. Dự án PJN-1, được công bố cuối năm 2025, đã hoàn thành các bài kiểm tra bay có kiểm soát trên bầu trời thủ đô, mở ra lộ trình mới trong việc tạo ra sinh vật lai giữa sinh học và máy móc.
Công nghệ cấy ghép não bộ tiên tiến
Khác với phương pháp huấn luyện động vật truyền thống, PJN-1 sử dụng kỹ thuật phẫu thuật thần kinh chính xác cao. Các bác sĩ dùng khung định vị lập thể để đưa điện cực siêu nhỏ vào vùng não cụ thể của bồ câu. Những điện cực này kết nối với bộ kích thích điện nhỏ gắn trên đầu chim, cho phép người điều khiển tác động đến chuyển động thông qua xung điện.
Hệ thống điện tử hỗ trợ được đặt trong ba lô siêu nhẹ, bao gồm bộ điều khiển, thiết bị định vị và pin mặt trời để cấp năng lượng. Một camera gắn trước ngực bồ câu ghi lại hình ảnh bay, trong khi GPS theo dõi vị trí thời gian thực, tương tự cách vận hành drone thông thường. Startup khẳng định bồ câu có thể sử dụng ngay sau phẫu thuật mà không cần huấn luyện, với tỷ lệ sống sót 100%, dù chưa có kiểm chứng độc lập.
Lợi thế vượt trội so với drone truyền thống
Startup này nhấn mạnh rằng bồ câu mang nhiều ưu điểm thực tế trong một số môi trường so với drone truyền thống:
- Khả năng bay xa: Một con bồ câu có thể bay liên tục tới 480 km mỗi ngày mà không cần thay pin, nhờ năng lượng từ thức ăn và pin mặt trời bổ sung.
- Linh hoạt địa hình: Chúng dễ dàng luồn lách qua không gian hẹp và hoạt động trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt mà drone cỡ nhỏ không thể đáp ứng.
- Không phụ thuộc vào động cơ điện: Là sinh vật sống, bồ câu không cần pin hay động cơ phức tạp, giảm thiểu nguy cơ hết năng lượng.
- Tiếp cận khu vực hạn chế: Chúng có thể hoạt động ở những nơi bị cấm bay đối với drone, mở rộng phạm vi ứng dụng.
Những đặc điểm này khiến thiết bị bay sinh học trở nên lý tưởng cho các nhiệm vụ như kiểm tra đường ống, khảo sát khu công nghiệp, giám sát đường dây điện, hoặc hỗ trợ tìm kiếm cứu nạn ở địa hình hiểm trở.
Tiềm năng và thách thức trong tương lai
Nhà sáng lập Alexander Panov cho biết bồ câu chỉ là bước khởi đầu, và công nghệ có thể áp dụng cho nhiều loài chim khác, tùy theo yêu cầu về tải trọng và tầm bay. Tuy nhiên, startup chưa công bố thời điểm thương mại hóa hay mức giá cụ thể, và tập trung vào ứng dụng dân sự như giám sát hạ tầng và cứu hộ, tránh đề cập đến khả năng quân sự.
Các chuyên gia nhận định, nếu công nghệ hoạt động đúng như mô tả, nó có thể thu hút sự quan tâm của cơ quan nhà nước. Tuy vậy, bằng chứng hiện tại chủ yếu dựa trên tuyên bố của công ty và báo cáo thử nghiệm ban đầu, khiến năng lực thực sự của PJN-1 vẫn là dấu hỏi lớn. Giới quan sát tiếp tục theo dõi sự phát triển của dự án này, với hy vọng nó sẽ mở ra kỷ nguyên mới cho công nghệ sinh học kết hợp máy móc.
