Ngày 24/7/2026, Cơ quan Khoa học và Công nghệ Biển - Trái đất Nhật Bản (JAMSTEC) thông báo đã phát hiện nhiều nguyên tố đất hiếm trung bình và nặng trong các mẫu bùn dưới đáy biển ngoài khơi đảo Minamitori ở Thái Bình Dương. Đây là nỗ lực thành công đầu tiên trên thế giới về việc bơm bùn đáy biển chứa đất hiếm từ độ sâu khoảng 6 km.
Phát hiện đất hiếm từ độ sâu 6 km
Dự án do JAMSTEC thực hiện nhằm khai thác các khoáng sản quan trọng từ vùng nước sâu. Kết quả phân tích cho thấy các nguyên tố đất hiếm trung bình và nặng như yttrium, gadolinium và dysprosium chiếm khoảng 54% tổng lượng đất hiếm trong các mẫu bùn, trong khi các nguyên tố nhẹ như neodymium chiếm 46% còn lại.
Tàu khoan khoa học Chikyu của Nhật đã hoàn thành nhiệm vụ kéo dài một tháng vào tháng 2/2026 gần đảo Minamitori, cách Tokyo khoảng 1.900 km về phía đông nam. Đây là lần đầu tiên trên thế giới liên tục bơm thành công bùn đáy biển chứa đất hiếm từ độ sâu khoảng 6 km, với khoảng 50 tấn bùn đã được bơm lên.
Kế hoạch khai thác quy mô lớn
Dựa trên kết quả này, nhóm nghiên cứu dự định tiến hành thử nghiệm khai thác quy mô lớn tại cùng khu vực trong khoảng một tháng, bắt đầu từ tháng 2/2027. Chính phủ Nhật Bản sẽ đánh giá chi phí cũng như lợi ích của việc công nghiệp hóa vào tháng 3/2028.
Ông Shoichi Ishii, trưởng dự án thuộc Văn phòng Nội các Nhật, cho biết: "Việc phát hiện yttrium, đặc biệt là khi giá trị của nó đang tăng nhanh chóng trên thị trường toàn cầu, là vô cùng quý giá đối với chúng tôi." Yttrium thường được sử dụng trong các ứng dụng trong ngành hàng không vũ trụ, năng lượng và bán dẫn; gadolinium được sử dụng trong chụp cộng hưởng từ và các ứng dụng công nghệ cao khác; còn dysprosium được sử dụng trong nam châm hiệu suất cao cho xe điện.
Bối cảnh chiến lược khoáng sản
Dự án này diễn ra trong bối cảnh Nhật Bản đang tìm cách đa dạng hóa nguồn cung khoáng sản quan trọng giữa lúc Trung Quốc siết chặt kiểm soát xuất khẩu đối với đất hiếm nặng và nam châm, vốn rất quan trọng đối với ngành công nghiệp quốc phòng và ô tô. Việc phát hiện và khai thác đất hiếm từ đáy biển sâu có thể giúp Nhật Bản giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc.
