Một nghiên cứu mới từ các nhà khoa học Đại học Malaya (Malaysia) công bố trên tạp chí Frontiers in Physiology cho thấy việc ngửi mùi chocolate đen trước và trong khi tập luyện có thể cải thiện đáng kể sức bền. Kết quả khiến giới khoa học bất ngờ: người tham gia hoàn thành nhiều lần lặp hơn mà không cảm thấy bài tập nặng hơn.
Nghiên cứu cụ thể về mùi chocolate và sức bền
Nhóm nghiên cứu tuyển 23 nam giới trẻ khỏe mạnh, yêu cầu họ nhịn ăn qua đêm trước mỗi buổi thử nghiệm. Trong các phiên tập khác nhau, mỗi người lần lượt được tiếp xúc với mùi chocolate đen 90% cacao, chocolate sữa 60% cacao hoặc nước không mùi (đối chứng). Người tham gia không biết mình ở điều kiện thử nghiệm nào, giúp hạn chế yếu tố tâm lý.
Sau đó, họ thực hiện bài tập leg extension với cường độ khoảng 80% mức tạ tối đa có thể nâng 10 lần (10RM) và tiếp tục cho đến khi không thể hoàn thành thêm. Kết quả cho thấy khi ngửi mùi chocolate đen, số lần lặp trung bình tăng thêm khoảng 18 lần so với điều kiện đối chứng. Mùi chocolate sữa cũng tạo hiệu ứng tích cực nhưng thấp hơn, với mức tăng khoảng 9 lần lặp.
Cơ chế hoạt động của mùi hương lên não bộ
Theo tác giả chính Mohamed Nashrudin bin Naharudin, mùi chocolate có thể hoạt động như một "tín hiệu dự báo". Khi não nhận diện mùi thực phẩm giàu năng lượng, nó vô thức chuẩn bị cho việc nạp năng lượng, làm giảm cảm giác đói và tạo trạng thái "no dự đoán". Nhờ đó, người tập duy trì nỗ lực lâu hơn trong điều kiện nhịn ăn.
Nghiên cứu ghi nhận những người ngửi mùi chocolate đen báo cáo cảm giác đói thấp hơn, cảm giác no cao hơn và ít muốn ăn hơn trước khi tập. Điều này phản ánh xu hướng khoa học ngày càng quan tâm đến cách não bộ phản ứng với các tín hiệu giác quan như mùi, hình ảnh hay kỳ vọng về thức ăn, thay vì chỉ phản ứng với lượng calo thực tế.
Hạn chế và cần nghiên cứu thêm
Dù kết quả ấn tượng, nghiên cứu chỉ có 23 người tham gia, tất cả đều là nam giới trẻ khỏe mạnh, chưa thể khái quát hóa cho phụ nữ, người lớn tuổi hay vận động viên chuyên nghiệp. Thí nghiệm được thực hiện khi người tham gia nhịn ăn khoảng 10 giờ, khác biệt so với phần lớn người tập gym ngoài đời thực thường ăn nhẹ hoặc dùng pre-workout trước khi tập.
Ngoài ra, nghiên cứu chỉ khảo sát một bài tập cô lập cho cơ đùi trước. Chưa có bằng chứng cho thấy hiệu ứng tương tự xuất hiện ở các bài compound như squat, deadlift hay bench press, hoặc trong các môn thể thao sức bền như chạy bộ và đạp xe. Nhóm tác giả thừa nhận đây mới là nghiên cứu khám phá và kỳ vọng có thêm các thử nghiệm quy mô lớn hơn với nhiều nhóm đối tượng và loại mùi khác nhau.
Ý nghĩa và triển vọng
Dù chưa thể thay thế protein hay pre-workout, nghiên cứu mở ra hướng tiếp cận mới trong khoa học thể thao: tác động lên não bộ qua khứu giác thay vì dinh dưỡng trực tiếp. Trong tương lai, tối ưu thành tích có thể đến từ những yếu tố nhỏ như âm thanh, ánh sáng, mùi hương – các tín hiệu giác quan mà não bộ tiếp nhận trước khi cơ bắp hoạt động.
