Công ty Meta (công ty mẹ của Facebook và Instagram) đang phải đối mặt với làn sóng chỉ trích sau khi tính năng tạo ảnh bằng trí tuệ nhân tạo (AI) của họ bị phát hiện có xu hướng thiên vị chủng tộc. Theo nhiều người dùng, khi yêu cầu AI tạo ra hình ảnh về các chủ đề như "người châu Á" hay "người da trắng", kết quả thường không chính xác hoặc mang định kiến.
Phát hiện về sự thiên vị
Người dùng trên mạng xã hội đã chia sẻ nhiều ví dụ cho thấy AI của Meta tạo ra những hình ảnh không phù hợp. Chẳng hạn, khi yêu cầu "một người châu Á", AI lại tạo ra hình ảnh người da trắng hoặc các đặc điểm không đúng. Ngược lại, với yêu cầu "người da trắng", AI có thể tạo ra hình ảnh người da màu.
Một người dùng tên Jack (@jack) trên Twitter đã đăng tải: "Tôi yêu cầu AI tạo ảnh 'một người đàn ông châu Á' và kết quả là một người da trắng. Điều này thật kỳ lạ và cho thấy sự thiên vị rõ ràng." Bài đăng này đã thu hút hàng nghìn lượt chia sẻ và bình luận.
Phản ứng của Meta
Đại diện Meta cho biết công ty đang điều tra vấn đề và sẽ cập nhật thuật toán để khắc phục. Theo thông báo chính thức, "Meta cam kết xây dựng AI công bằng và không thiên vị. Chúng tôi đang xem xét các báo cáo và sẽ thực hiện các biện pháp cần thiết."
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng vấn đề này không mới. Giáo sư Timnit Gebru, chuyên gia về đạo đức AI tại Đại học Stanford, nhận xét: "Các mô hình AI thường phản ánh những định kiến có sẵn trong dữ liệu huấn luyện. Meta cần minh bạch hơn về dữ liệu và quy trình đào tạo."
Tác động đến người dùng
Sự việc gây ra làn sóng phẫn nộ trong cộng đồng mạng, đặc biệt là các nhóm thiểu số. Nhiều người cho rằng điều này cho thấy sự thiếu nhạy cảm của các công ty công nghệ lớn. Một người dùng khác, Maria, chia sẻ: "Tôi cảm thấy bị xúc phạm khi AI không thể nhận diện đúng chủng tộc của mình. Điều này ảnh hưởng đến lòng tin của tôi vào Meta."
Theo thống kê, tính năng tạo ảnh AI của Meta đã được sử dụng hơn 1 triệu lần kể từ khi ra mắt. Với tỷ lệ lỗi ước tính khoảng 5%, có thể có hàng chục nghìn hình ảnh bị sai lệch.
Giải pháp tiềm năng
Các chuyên gia đề xuất Meta nên đa dạng hóa dữ liệu huấn luyện và kiểm tra chéo kết quả. Ngoài ra, việc cho phép người dùng phản hồi trực tiếp về kết quả cũng có thể giúp cải thiện hệ thống. Meta chưa đưa ra thời gian cụ thể cho việc sửa lỗi, nhưng hứa sẽ cập nhật thường xuyên.
Vụ việc một lần nữa đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của các công ty công nghệ trong việc đảm bảo AI không gây hại. Trong bối cảnh AI ngày càng phổ biến, việc giải quyết các vấn đề thiên vị là cấp thiết.
