Các nhà khoa học Nga thuộc dự án lượng tử của Tập đoàn hạt nhân quốc gia Rosatom đã tạo nên bước đột phá khi thu nhỏ nguồn phát "ánh sáng nén" lượng tử vào trong một con chip nhỏ gọn. Thành tựu này đưa Nga vào nhóm dẫn đầu cuộc đua công nghệ lượng tử toàn cầu, mở ra kỷ nguyên mới cho siêu cảm biến y tế và siêu máy tính lượng tử.
Nga làm chủ công nghệ quang tử thế hệ mới
Hãng thông tấn TASS đưa tin ngày 1/7, các nhà khoa học Nga đã trở thành một trong những người đầu tiên trên thế giới làm chủ công nghệ quang tử thế hệ mới. Rosatom tuyên bố đây là thành tựu đầu tiên ở Nga và là một trong những thành tựu đầu tiên trên thế giới.
"Trong khoa học toàn cầu, nghiên cứu về 'ánh sáng nén' là một trong những lĩnh vực triển vọng nhất, đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của công nghệ lượng tử. Đây là một xu hướng mà không phải ai cũng khai thác được. Các nhà khoa học của Nga đã giữ vị trí hàng đầu trong lĩnh vực này, nằm trong số những quốc gia đầu tiên đạt được kết quả thực tế. Kế hoạch trước mắt của Rosatom bao gồm bắt đầu phát triển các hệ thống điện toán lượng tử dựa trên 'ánh sáng nén' và áp dụng những phát hiện này vào việc tạo ra các thiết bị dò, bao gồm cả các thiết bị dò sinh học", Trưởng nhóm nghiên cứu, ông Dmitry Chermoshentsev chia sẻ.
"Ánh sáng nén" – Vũ khí tối thượng xóa bỏ nhiễu dữ liệu
Ánh sáng thông thường giống như một đám đông hỗn loạn, các hạt photon bay nhảy lung tung tạo ra "tiếng nhiễu" làm giảm độ chính xác khi đo đạc. "Ánh sáng nén" là một trạng thái lượng tử đặc biệt, nơi các nhà khoa học đã "bắt các hạt photon phải xếp hàng thẳng tắp", triệt tiêu hoàn toàn những tiếng nhiễu đó.
Bằng cách đưa công nghệ này vào một con chip nhỏ gọn, Rosatom đã tạo ra những thiết bị đo lường có độ nhạy lớn, vượt qua mọi giới hạn vật lý thông thường.
Tác động trực tiếp đến y học và logistics
Bước đột phá này tác động trực tiếp đến cuộc sống qua hai lĩnh vực cốt lõi:
Y học: Siêu chẩn đoán không gây tổn thương
Hiện nay, khi dùng tia sáng để soi chiếu chẩn đoán các tế bào sinh học sống, nếu muốn nhìn thật rõ, người ta phải tăng công suất tia sáng lên. Nhưng ánh sáng quá mạnh sẽ thiêu rụi hoặc làm tổn thương các mô tế bào nhạy cảm. Với con chip "ánh sáng nén" mới, các bác sĩ có thể soi chiếu tận chân tơ kẽ tóc các tế bào, phát hiện ung thư hay mầm bệnh ở giai đoạn cực sớm với độ chính xác tuyệt đối mà hoàn toàn an toàn, không làm tổn thương bất kỳ tế bào sống nào.
Logistics và điện toán: Ship hàng siêu tốc, giá thành siêu rẻ
Con chip này là nền móng để chế tạo máy tính lượng tử quang học (độ nhạy bằng ánh sáng). Khác với máy tính thông thường mất hàng năm để tính toán, siêu máy tính lượng tử xử lý các thuật toán tối ưu hóa chỉ trong vài giây. Ứng dụng vào logistics, vận tải và chuỗi cung ứng sản xuất toàn cầu, hệ thống sẽ tự động tính toán lộ trình vận chuyển, phân phối hàng hóa hoàn hảo nhất, triệt tiêu tình trạng tắc nghẽn, giao hàng chậm trễ. Kết quả là hàng hóa đến tay người tiêu dùng nhanh hơn với chi phí rẻ hơn rất nhiều.
Việc Nga thu nhỏ được công nghệ này lên một con chip đồng nghĩa với việc họ đã sẵn sàng để thương mại hóa, đưa những chiếc máy quét y tế siêu nhạy và siêu máy tính từ phòng thí nghiệm ra ngoài đời thực để phục vụ con người.
